Szczawnica
Szczawnica to niewielkie miasto uzdrowiskowe w Małopolsce, liczące około 5,2 tysiąca mieszkańców. Leży w dolinie Grajcarka, na pograniczu Pienin i Beskidu Sądeckiego, na wysokości mniej więcej 430–500 m n.p.m. Nazwa pochodzi od „szczaw”, jak górale nazywali źródła wód mineralnych. Wypływają tu szczawy alkaliczno-słone z naturalnymi związkami sodu, bromu i jodu; źródła mają własne imiona: Jan, Józef, Józefina, Pitoniakówka, Wanda, Stefan, Szymon i Helena.
Pierwsza pisemna wzmianka o Szczawnicy pochodzi z 1413 roku. Uzdrowisko powstało w XIX wieku: w 1828 roku dobra kupiła Józefina Szalay, która wraz z mężem Stefanem zaczęła butelkować i sprzedawać miejscową wodę. Ich syn Józef Szalay, zarządzający majątkiem od 1839 roku, uchodzi za twórcę uzdrowiska: urządził Park Górny, wzniósł pierwsze pensjonaty, restauracje i kaplicę, budował drogę wzdłuż Dunajca i organizował dla gości spływy. Przyjeżdżała tu polska arystokracja, bywali Henryk Sienkiewicz, Maria Konopnicka, Jan Matejko i Bolesław Prus. Po śmierci Szalaya w 1876 roku uzdrowisko przeszło na własność Akademii Umiejętności w Krakowie, a w 1909 roku kupił je hrabia Adam Stadnicki, który zbudował sanatoria „Inhalatorium” i „Modrzewie”. W 1948 roku uzdrowisko upaństwowiono, a w 1962 roku Szczawnica otrzymała prawa miejskie.
Co zobaczyć i co robić
- Plac Dietla — serce dzielnicy zdrojowej z drewnianymi willami z XIX wieku i budynkiem „Dom nad Zdrojami”, w którym działa pijalnia wód mineralnych.
- Muzeum Pienińskie im. Józefa Szalaya w willi „Pałac” przy placu Dietla — wystawa etnograficzna o kulturze Pienin, historia uzdrowiska i pokój pisarza Jana Wiktora.
- Promenada nad Grajcarkiem — deptak o długości około 1,8 km od dolnej stacji kolei na Palenicę do ścieżki pieszo-rowerowej wzdłuż Dunajca.
- Palenica (722 m) — kolej krzesełkowa działa przez cały rok: latem widoki na Pieniny i Tatry, zjeżdżalnia grawitacyjna i plac zabaw, zimą trasy narciarskie.
- Droga Pienińska — około 10 km pieszo lub rowerem wzdłuż Dunajca do Czerwonego Klasztoru; mniej więcej 80% trasy biegnie po stronie słowackiej. Po drodze mija się skałę Kotuńka z figurą górala i „Zbójnicki Skok” w najwęższym miejscu przełomu.
- Sokolica (747 m) — około godziny podejścia od przeprawy przez Dunajec na skałę widokową z reliktową sosną.
Informacje praktyczne
Szczawnicę łączy z sąsiednim Krościenkiem nad Dunajcem droga powiatowa, a przez Krościenko przebiega droga wojewódzka Nowy Targ — Krościenko — Nowy Sącz. Autobusy i busy zatrzymują się przy ulicy Głównej; busy kursują do Jaworek, Niedzicy i na przystanie spływu w Sromowcach Niżnych. Miasto dobrze sprawdza się na wypoczynek bez górskich wędrówek: centrum, promenadę i plac Dietla łatwo obejść pieszo, także z wózkiem dziecięcym, a na Palenicę można wjechać koleją. Część okolicy należy do Pienińskiego Parku Narodowego, gdzie obowiązują jego zasady (bez psów i dronów, tylko znakowanymi szlakami). Latem i podczas jesiennego redyku — uroczystego powrotu stad z hal — miasto jest pełne turystów, dlatego nocleg lepiej rezerwować z wyprzedzeniem.
W pobliżu
Nad Dunajcem w Szczawnicy kończy się spływ Dunajcem. Stąd prowadzą szlaki na Trzy Korony, a kilka kilometrów dalej, w Jaworkach, zaczyna się Wąwóz Homole. Nieco dalej leżą zamki w Niedzicy i Czorsztynie.
Oficjalna strona: szczawnica.pl
Zdjęcia: Anulaaab, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Mach240390, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Grzegorz W. Tężycki, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Mateusz Giełczyński, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Szczawnica ≈384 km, ≈5 h 25 min bez kolejek: M-10 → Krakowiec – Korczowa → A4 do Brzeska (≈198 km) → DK75 do Nowego Sącza → DW969 przez Stary Sącz i Łącko do Krościenka nad Dunajcem → Szczawnica. Od granicy ≈306 km, ≈4 h.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanyModyń SzafranówkaProfil wysokości353–1 034 m33,9 kmpodejście 1 312 m≈ 11 godz. marszumniej niż 1 km od „Szczawnica”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyPrzehyba Szczawnica ZdrójProfil wysokości462–1 151 m9,7 kmpodejście 45 m≈ 2,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Szczawnica”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyPrzehyba Szczawnica ZdrójProfil wysokości461–1 153 m10,2 kmpodejście 64 m≈ 2,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Szczawnica”Ciekawe w pobliżu
Aquaparki i baseny termalneUzdrowisko Szczawnica: pijalnia, wody i InhalatoriumSzczawnicamniej niż 1 km od „Szczawnica”Uzdrowisko Szczawnica to przede wszystkim woda i powietrze: w dolinie Grajcarka, między Pieninami a Beskidem Sądeckim, na wysokości 430–500 m n.p.m. wypływają szczawy...
SzczytPalenicaSzczawnicawysokość 722 m1,4 km od „Szczawnica”1 szlak na szczytPalenica to szczyt o wysokości 722 m w Małych Pieninach, wznoszący się bezpośrednio nad Szczawnicą. Od głównego grzbietu Małych Pienin oddziela go przełęcz Maćkówki.
WodospadWodospad ZaskalnikSzczawnica1,5 km od „Szczawnica”Zaskalnik to niewielki, ale bardzo malowniczy wodospad na Sopotnickim Potoku w pobliżu uzdrowiskowej Szczawnicy.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Targi i jarmarkiRedyk Jesienny w Szczawnicy: owce, oscypki i bacowieSzczawnica2,2 km od „Szczawnica”Redyk to dawny karpacki zwyczaj pasterski: wiosną stada wypędza się na hale, a jesienią, po sezonie wyrobu serów, sprowadza z powrotem do wsi.
Etnowycieczki i przewodnicyFlisacy z Červenego Kláštora: spływ Dunajcem na drewnianych tratwachCzerwony Klasztor6,4 km od „Szczawnica”Między Červenym Kláštorem a Lesnicą Dunajec przecina wapienne Pieniny głębokim, krętym przełomem, a rzeka staje się tu granicą Słowacji i Polski.
Serowarnie i połoninyBacówka na Hali Majerz w Pienińskim Parku Narodowym: oscypkiKrośnica11 km od „Szczawnica”Hala (polana) Majerz leży na wzniesieniu o wysokości 689 m między Czorsztynem-Nadzamczem a Hałuszową, nad Jeziorem Czorsztyńskim.
Aquaparki i baseny termalneUzdrowisko Wyżne Rużbachy: kąpielisko Izabela i kryty basen termalnyDrużbaki Wyżne15 km od „Szczawnica”Wyżne Rużbachy (Vyšné Ružbachy) to jedno z najstarszych uzdrowisk Słowacji. Leży na południowo-wschodnim stoku Magury Spiskiej, na wysokości ok. 617 m, wśród lasów...
Targi i jarmarkiŚwięto Owocobrania w Łącku: stoiska sołectw, owoce i folklorŁącko16 km od „Szczawnica”Łącko w dolinie Dunajca, między Starym Sączem a Pieninami, to jeden z najbardziej znanych rejonów sadowniczych w Polsce: okoliczne stoki pokrywają sady jabłoni, grusz...
Rzemieślniczy wytwórcyNestville Distillery w Gniazdach – kolebka pierwszej słowackiej whiskyGniazda18 km od „Szczawnica”Gniazda (Hniezdne) to dawne miasteczko w górnym biegu Popradu, kilka kilometrów od Starej Lubowli. Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1286 roku; w 1412 roku król...