Wodospad Zaskalnik

Zaskalnik to niewielki, ale bardzo malowniczy wodospad na Sopotnickim Potoku w pobliżu uzdrowiskowej Szczawnicy. Nazywany jest też Wodospadem Sopotnickim lub Sewerynówką — od części Szczawnicy, w której się znajduje. Leży w południowo-zachodniej części Pasma Radziejowej w Beskidzie Sądeckim, w dolnym biegu potoku między szczytami Bereśnik (843 m) i Wysoka (759 m), na wysokości około 550 m n.p.m. Do centrum Szczawnicy jest stąd około 3 km.

Próg wodospadu o wysokości około 5 m zbudowany jest z piaskowców ułożonych grubymi warstwami niczym kamienny mur. Pod nim spadająca woda, obracając okruchy skalne, wybiła kocioł eworsyjny głęboki na około 2 m. Dawna korona wodospadu jest stopniowo rozcinana, więc próg powoli cofa się w górę potoku, zostawiając po bokach skalne przyczółki. Woda w potoku jest czysta i przejrzysta. Wodospad był znaną atrakcją już na początku XX wieku — fotografowano go na pocztówki ze Szczawnicy.

Sam Sopotnicki Potok ma prawie 10 km długości (9,93 km) i jest prawym dopływem Grajcarka, płynącym w całości w granicach Szczawnicy. Wypływa z zachodniego stoku Prehyby na wysokości około 1120 m, najpierw płynie na zachód pod głównym grzbietem Pasma Radziejowej, a potem skręca na południe. Na Sewerynówce uchodzą do niego z lewej strony Jastrzębi Potok i potok Pod Górami, a kilkaset metrów niżej woda spada z pięciometrowego progu — to właśnie Zaskalnik. Dalej potok płynie przez osiedla Kunie i Staszowa i na wysokości około 470 m uchodzi do Grajcarka. W jego dolinie leży kilka polan — Młaczki, Zbusiówki, Haligonowa, Sewerynówka i Koszarzysko.

Co zobaczyć

• Sam wodospad z kamiennymi „schodami” po bokach i zielonkawym kotłem. Najwięcej wody niesie po długich deszczach i podczas roztopów.
• Kaplicę na Sewerynówce — drewniany kościółek z 1925 roku w pobliżu wodospadu.
• Miejsce na odpoczynek: są tu ławki i miejsca piknikowe, a w upały dzieci chętnie pluskają się na płyciznach.

Jak dojść i dojechać

To łatwy spacer, a nie górska wyprawa. Ze Szczawnicy do wodospadu jest około 3 km: niespiesznym krokiem około 45 minut, niebieskim szlakiem około godziny. Niebieski szlak Przehyba – Szczawnica Zdrój biegnie tuż obok wodospadu i prowadzi dalej na grzbiet Pasma Radziejowej; w pobliżu zaczyna się czarny szlak Szczawnica Sewerynówka – Bacówka PTTK pod Bereśnikiem. Samochodem można dojechać ulicami Sopotnicką i Kunie — droga jest wąska, trzeba uważać; przy wodospadzie jest parking. Prowadzi tu też asfaltowa trasa rowerowa, a ze Szczawnicy można przyjechać bryczką lub turystyczną ciuchcią. Miejsce nadaje się więc dla rodzin z dziećmi.

Sezon i bezpieczeństwo

Wodospad jest dostępny przez cały rok, wstęp wolny. Woda jest zimna, a kamienie śliskie, więc dzieci trzeba mieć na oku, zwłaszcza przy głębszym kotle pod progiem. Po ulewach potok robi się rwący. Numer GOPR: 985 lub 601 100 300.

W pobliżu

W samej Szczawnicy warto przejść się po części uzdrowiskowej z drewnianymi willami. Niedaleko są Wąwóz Homole i szczyt Palenica, wyżej w górach — Bacówka PTTK pod Bereśnikiem i schronisko PTTK na Przehybie, a za Dunajcem słynne Trzy Korony w Pieninach.

Zdjęcia: Happa, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Mach240390, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Artur Kozioł, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Unknown authorUnknown author, Public domain, Wikimedia Commons.