Polana Chochołowska

Polana Chochołowska to największa polana polskich Tatr i jedna z największych w całych Tatrach: około 20 ha łąk w górnej części Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich, na wysokości 1090–1175 m n.p.m., w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego. Opada łagodnie ku południowemu wschodowi spod Bobrowca, nad nią sterczą dolomitowe turniczki Mnichów Chochołowskich, a z polany widać górną część doliny z najwyższym widocznym szczytem — Wołowcem (2064 m). Widoczne są też Grześ, Jarząbczy Wierch i masyw Kominiarskiego Wierchu.

Nazwa polany pochodzi od wsi Chochołów, która już w XVI wieku otrzymała prawo wypasu. Był to niegdyś jeden z głównych ośrodków pasterstwa w Tatrach: w 1930 roku stało tu 60 szałasów, szop i stodół, a w latach 50. około trzydziestu budynków, w których latem gazdowało pięciu–sześciu baców z Chochołowa, Dzianisza i Cichego, wypasając około 500 owiec i 100 krów. Dziś zachowała się tu największa w Tatrach grupa zabytkowych szałasów pasterskich. Polana jest własnością Wspólnoty Leśnej Uprawnionych Ośmiu Wsi z siedzibą w Witowie: ich przodkowie wspólnie wykupili te tereny w 1819 roku, potem stracili je przez nieuczciwego pełnomocnika i odzyskali dopiero w 1867 roku po długich procesach; prawo do gospodarowania pod nadzorem TPN odzyskali w 1983 roku.

Od 1981 roku w TPN dopuszczony jest wypas kulturowy i na polanie znów pasą się owce. To dzięki wypasowi co wiosnę zakwita tu największy w Tatrach fioletowy dywan szafranu spiskiego (Crocus scepusiensis) — populację oszacowano na około 14 milionów roślin. Owce nawożą glebę i wdeptują nasiona, a nasiona krokusów roznoszą też mrówki.

Co zobaczyć i co robić

• Kwitnienie krokusów — szczyt zwykle w pierwszej połowie kwietnia, ale dokładny termin zależy od pogody.
• Szałasy pasterskie i bacówkę z wypasem kulturowym, gdzie można zobaczyć wyrób owczych serów (zob. Bacówka na Polanie Chochołowskiej).
• Kaplicę św. Jana Chrzciciela — małą drewnianą kaplicę w stylu góralskim zbudowaną około 1960 roku; w 1973 roku kręcono przy niej sceny do serialu „Janosik”. W niedziele od czerwca do października odprawiane są tu msze.
• Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej (1146 m) — największe w polskich Tatrach, zbudowane w 1953 roku; przy wejściu tablica upamiętnia pobyt papieża Jana Pawła II w dolinie 23 czerwca 1983 roku, a na drugim piętrze jest ekspozycja o jego górskich wędrówkach.

Jak dojść

Wycieczka zaczyna się na Siwej Polanie (910 m) koło Witowa — jest tu ostatni parking, przystanek busów i kasa. Dalej szeroką drogą dnem doliny: pierwsze 3,5 km do Polany Huciska to asfalt, potem droga utwardzona, miejscami bruk. Według drogowskazów z Siwej Polany do schroniska idzie się 2 godz. 10 min, z powrotem 1 godz. 45 min. To długi, ale łatwy spacer bez stromych podejść, odpowiedni dla dzieci. Z polany zaczynają się szlaki górskie: Polana Chochołowska – Grześ (1 godz. 30 min), Polana Chochołowska – Rakoń na grzbiet między Rakoniem a Wołowcem (2 godz. 15 min) oraz Polana Chochołowska – Trzydniowiański Wierch (2 godz. 20 min).

Sezon i bezpieczeństwo

Większość doliny należy do Wspólnoty Witowskiej, która sama ustala i pobiera opłaty za wstęp; według TPN stawki zwykle pokrywają się z cennikiem parku (stan na październik 2026: bilet TPN 11 zł, ulgowy 5,50 zł, dzieci do 7 lat bezpłatnie), a na Siwej Polanie często płaci się tylko gotówką. Rower — za dodatkową opłatą. Dolina Chochołowska to jedyne miejsce w TPN, do którego można wejść z psem — tylko dnem doliny do schroniska i na smyczy. Od 1 marca do 30 listopada obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach TPN od zmierzchu do świtu. Zimą na polanie działa niewielki wyciąg orczykowy, a wyżej może występować zagrożenie lawinowe. TOPR: 601 100 300 lub 985.

W pobliżu

Nad polaną wznoszą się Wołowiec i Starorobociański Wierch; przez Iwaniacką Przełęcz można przejść do sąsiedniej doliny z Halą Ornak, a dalej do Smreczyńskiego Stawu.

Oficjalna strona: tpn.gov.pl

Zdjęcia: Aneta Pawska, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Qvidemus, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Cybularny, CC0, Wikimedia Commons; Zakopane2017, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Paweł Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Piotrass007, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.