Smižany
Zdjęcia: Photograph: Robert Jahoda, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons); Robert Jahoda, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons); bielyvlk, CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons); Szodorai Imre [Hun], CC BY 3.0 (Wikimedia Commons); Szodorai Imre [Hun], CC BY 3.0 (Wikimedia Commons); Robert Jahoda, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
Smižany to wieś w powiecie Spišská Nová Ves, w kraju koszyckim na Słowacji, położona na wysokości 479 m n.p.m. w Karpatach Zachodnich. Miejscowość leży na północnym skraju Słowackiego Raju, nad potokami Biely potok, Brusník i Hlinica, w pobliżu zbiornika Klauzy i wąwozu Zejmarská. Smižany graniczą ze Spiską Nową Wsią, tworząc razem jeden z głównych ośrodków miejskich wschodniej Słowacji.
Pierwsza wzmianka o Smižanach pochodzi z 1246 roku. Badania archeologiczne w Čingovie, na południe od wsi, ujawniły ślady osadnictwa z epoki kamienia oraz słowiańskie grodzisko z IX wieku. W XIII wieku wzniesiono tu romański kościół, który zachował się do dziś.
Smižany znane są z bogatej historii i dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza stanowiska archeologicznego Čingov z pozostałościami dawnych fortyfikacji. Wieś położona jest u bram Parku Narodowego Słowacki Raj, słynącego z wąwozów, wodospadów i jaskiń. W Smižanach mieszka ponad 8700 osób, w tym znaczna społeczność romska.
Dla turystów Smižany to doskonały punkt wypadowy do zwiedzania Słowackiego Raju. Stąd rozpoczyna się wiele szlaków turystycznych, m.in. „Smižany – Kláštorisko, schronisko”, „Smižany, przystanek – ujście Hornadu”, a także trasy do Čingova, Kláštorskiej doliny i Suchej Beli. W okolicy znajdują się ruiny klasztoru kartuzów na Kláštorisku, Przełom Hornadu, wodospady Kysel i Piecky oraz Bazylika św. Jakuba w Lewoczy. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mogą odwiedzić rancho „U Trapera” w Podlesoku i wybrać się na jazdę konną po Słowackim Raju.
Jak dojechać z Ukrainy
Z Użhorodu ≈182 km, ≈2 h 45 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce do Koszyc → autostrada D1 przez Preszów do zjazdu koło Lewoczy → droga 533 do Spiskiej Nowej Wsi (≈177 km, ≈2 h 30 min od granicy). Ze Lwowa przez Użok i Ubľę ≈407 km, ≈6 h 40 min; przez Polskę (Kraków – Nowy Targ) ≈496 km, ≈6 h 20 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).
Źródła: Wikipedia, Wikidata, OpenStreetMap, dane Karpaty.rocks. Więcej w Wikipedii
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŚredniDwudniowyZnakowanySmižany Levoča, przy Bramie KoszyckiejProfil wysokości451–660 m19,6 kmpodejście 406 m≈ 5,5 godz. marszumniej niż 1 km od centrum
ŚredniJednodniowyZnakowanySmižany, przystanek Hrdlo HornáduProfil wysokości483–667 m13,5 kmpodejście 422 m≈ 4 godz. marszumniej niż 1 km od centrum
ŁatwyJednodniowyZnakowanySmižany Kláštorisko, schroniskoProfil wysokości484–839 m8,8 kmpodejście 377 m≈ 3 godz. marszumniej niż 1 km od centrum
ŁatwyJednodniowyZnakowanyČingov, centrum ujście LesnicyProfil wysokości495–621 m8,3 kmpodejście 216 m≈ 2,5 godz. marszu2 km od centrum
ŚredniJednodniowyZnakowanySpišská Nová Ves, plac Spišská Nová Ves, stacjaProfil wysokości448–905 m17,8 kmpodejście 485 m≈ 5,5 godz. marszu2,2 km od centrum
ŁatwyJednodniowyZnakowanyKošiarny Briežok KlauzyProfil wysokości539–825 m10,7 kmpodejście 230 m≈ 3 godz. marszu3 km od centrumSzczyty w pobliżu
Wszystkie szczyty
SzczytMariánska horaLewoczawysokość 761 m11 km od centrumMariánska hora (Góra Maryjna, węg. Máriahegy) to wzgórze na południowym skraju Gór Lewockich, ok. 2 km na północ od centrum Lewoczy we wschodniej Słowacji.
SzczytHavrania skalaStratenáwysokość 1 156 m15 km od centrumHavrania skala (Hawrania Skała) to szczyt o wysokości 1156 m, jeden z najwyższych w Słowackim Raju. Wznosi się w południowej części parku narodowego, ok. 3 km na...
SzczytSkaliskoBetliarwysokość 1 293 m24 km od centrumPozsálló; masyw często nazywany Wołowcem, słow. Volovec) to drugi co do wysokości szczyt Gór Wołowskich, należących do Rudaw Słowackich, o wysokości 1293 m.Co warto zobaczyć
Wszystkie
MuzeumMuzeum Spisza w Spiskiej Nowej Wsi (Dom Prowincjonalny)Nowa Wieś Spiska3,7 km od centrumMuzeum Spisza (Múzeum Spiša) w Spiskiej Nowej Wsi (Spišská Nová Ves) to jedno z najbardziej wszechstronnych muzeów regionalnych wschodniej Słowacji.
PrzyrodaPrzełom HornaduHrabušice7,3 km od centrumPrzełom Hornadu (Prielom Hornádu) to – obok wąwozu Suchá Belá i punktu widokowego Tomášovský výhľad – najbardziej znane miejsce Parku Narodowego Słowacki Raj.
WodospadWąwóz Kláštorská roklina i jego wodospadyLetanovce7,3 km od centrumKláštorská roklina to jeden z najkrótszych, ale i najbardziej malowniczych wąwozów Parku Narodowego Słowacki Raj na Spiszu.
WodospadWodospad Závojový w Sokolej DolinieLetanovce8,5 km od centrumWodospad Závojový (Závojový vodopád) to najwyższy wodospad Parku Narodowego Słowacki Raj: 75 m według słowackiej i polskiej Wikipedii, 78 m według portalu...
JezioroZbiornik Palcmanská MašaDedinky15 km od centrumPalcmanská Maša to największy zbiornik wodny Słowackiego Raju. Leży w górnym biegu rzeki Hnilec, w kotlinowatym rozszerzeniu doliny pod południowymi skalistymi...
ZamekZamek SpiskiŻehra19 km od centrumZamek Spiski (Spišský hrad) to ruiny ogromnej warowni na szczycie trawertynowej skały o wysokości 634 m, wznoszącej się 200 m ponad Kotlinę Spiską.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Przejażdżki konneRanč u Trapera w Podlesoku: przejażdżki konne po Słowackim RajuHrabušice11 km od centrumPodlesok to niewielkie centrum turystyczne na północnym skraju Parku Narodowego Słowacki Raj, należące do wsi Hrabušice.
Aquaparki i baseny termalneKąpielisko termalne VrbovWierzbów16 km od centrumThermal Park Vrbov to jedno z najbardziej znanych kąpielisk termalnych na Spiszu, na południowym skraju wsi Vrbov (pol.
Koliby i kuchnia huculskaSpišský salaš pod Zamkiem Spiskim: kuchnia spiska od 1964 rokuSpiska Kapituła16 km od centrumMiędzy Zamkiem Spiskim a Spiską Kapitułą, na skraju równiny pod trawertynowym wzgórzem Sivá brada, stoi drewniany Spišský salaš.
Piwo i browaryMinibrowar TATRAS w PopradziePoprad19 km od centrumMinipivovar TATRAS to browar restauracyjny przy głównym placu Popradu, placu św. Egídia), w budynku o długiej piwnej historii.
Aquaparki i baseny termalneAquapark AquaCity PopradPoprad19 km od centrumAquaCity Poprad to duży, całoroczny aquapark i kompleks wellness w Popradzie, kilka minut od centrum; według obiektu do Tatr Wysokich jest stąd ok. 15 minut samochodem.
Aquaparki i baseny termalneUzdrowiska klimatyczne Tatr Wysokich: Nowy Smokowiec, Polanka, KotlinaWysokie Tatry30 km od centrumNowy Smokowiec (Nový Smokovec) to najbardziej znane z uzdrowisk klimatycznych Tatr Wysokich. Powstał w lesie świerkowym na wysokości około 1010 m n.p.m., na południowy...Uzdrowiska i termy w pobliżu
Aquaparki i baseny termalneKąpielisko termalne VrbovWierzbów16 km od centrumThermal Park Vrbov to jedno z najbardziej znanych kąpielisk termalnych na Spiszu, na południowym skraju wsi Vrbov (pol.
Aquaparki i baseny termalneAquapark AquaCity PopradPoprad19 km od centrumAquaCity Poprad to duży, całoroczny aquapark i kompleks wellness w Popradzie, kilka minut od centrum; według obiektu do Tatr Wysokich jest stąd ok. 15 minut samochodem.
Aquaparki i baseny termalneUzdrowiska klimatyczne Tatr Wysokich: Nowy Smokowiec, Polanka, KotlinaWysokie Tatry30 km od centrumNowy Smokowiec (Nový Smokovec) to najbardziej znane z uzdrowisk klimatycznych Tatr Wysokich. Powstał w lesie świerkowym na wysokości około 1010 m n.p.m., na południowy...Schroniska, wiaty i źródła w pobliżu
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu ≈182 km, ≈2 h 45 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce do Koszyc → autostrada D1 przez Preszów do zjazdu koło Lewoczy → droga 533 do Spiskiej Nowej Wsi (≈177 km, ≈2 h 30 min od granicy). Ze Lwowa przez Użok i Ubľę ≈407 km, ≈6 h 40 min; przez Polskę (Kraków – Nowy Targ) ≈496 km, ≈6 h 20 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
