Rohacz Ostry

Rohacz Ostry (słow. Ostrý Roháč) to skalisty, dwuwierzchołkowy szczyt o wysokości 2088 m w grani głównej Tatr Zachodnich na Słowacji. Leży między Rohaczem Płaczliwym, od którego oddziela go Rohacka Przełęcz, a Wołowcem za Jamnicką Przełęczą, i wznosi się nad Doliną Smutną (górną częścią Doliny Rohackiej) oraz Doliną Jamnicką z dwoma Jamnickimi Stawami. Szczyt jest tak charakterystyczny, że od niego wzięła nazwę cała grupa Rohaczy: w węższym znaczeniu to Rohacz Ostry, Rohacz Płaczliwy i Wołowiec, w szerszym — cały odcinek grani od Brestowej po Wołowiec. Najbliższą bazą jest Zwierówka koło Zuberca (ok. 6 km na północny zachód), od południa — Jałowiec i Konská na Liptowie. Szczyt leży w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP), a jego północno-zachodnie stoki w narodowym rezerwacie przyrody Rohackie Stawy.

Jak dojść: szlaki

Przez wierzchołek biegnie czerwony szlak grani głównej Tatr Zachodnich. Z Jamnickiej Przełęczy na szczyt idzie się ok. 45–50 min, z Rohacza Płaczliwego ok. 45 min, ze Smutnej Przełęczy przez Płaczliwego ok. 1:45 h (w dół 1:30 h); ze szczytu na Wołowiec ok. 1 h. Na grań prowadzi kilka podejść:

• ze Zwierówki na Rakoń (ok. 2:30 h) i dalej przez Wołowiec na Jamnicką Przełęcz (jeszcze ok. 1:10 h);
• od kempingu w Dolinie Raczkowej przez Dolinę Jamnicką na Jamnicką Przełęcz — ok. 4:30 h;
• od Schroniska Żarskiego na Żarską Przełęcz (ok. 1:50 h), dalej przez Płaczliwego na Rohacza Ostrego (ok. 1:30 h);
• od Schroniska Żarskiego na Smutną Przełęcz (ok. 2 h), a stamtąd granią przez Płaczliwego.

Najtrudniejsze miejsca ubezpieczono łańcuchami. Szlak prowadzi skalistą granią ze stromymi podejściami; szczególnie eksponowany jest odcinek w rejonie tzw. Rohackiego Konia, dlatego trasa uchodzi za trudną: wymaga dobrego przygotowania i odporności na ekspozycję, a osoby z lękiem wysokości nie powinny jej wybierać.

Co widać ze szczytu

Z ostrego, skalistego wierzchołka roztacza się widok dookolny: tuż obok widać Wołowiec i Rohacza Płaczliwego, a w dolinach — Rohackie i Jamnickie Stawy. Przy dobrej widoczności źródła słowackie wymieniają też Beskid Orawski, Magurę Orawską i Niżne Tatry.

Przyroda i historia

Rohacz Ostry ma nietypową dla trawiastych Tatr Zachodnich budowę: strome ściany, wąska grań i skały krystaliczne upodabniają go do Tatr Wysokich. Partie szczytowe zbudowane są z wielkich bloków granitu i przecięte szczeliną zwaną Rohacką Szczerbiną, od której przez cały masyw biegnie pęknięcie z mylonitami. Wierzchołek zachodni jest nieco wyższy od wschodniego — polskie źródła podają różnicę ok. metra. Północne ściany są strome, a ich żleby często kruche. Nazwę góry wyjaśniał już w XVIII w. słowacko-węgierski polihistor Matej Bel: pochodzi od słowa „rogaty” i nawiązuje do dwuwierzchołkowej sylwetki.

Na północnej ścianie, opadającej do Doliny Smutnej, istnieją drogi wspinaczkowe; po raz pierwszy przeszedł ją w 1908 r. Walery Goetel z towarzyszami. 26 czerwca 1911 r. podczas wspinaczki tą ścianą zginęło dwóch niemieckich wspinaczy z Zabrza — Ludwig Koziczinski i Karl Jenne; ich zwłoki po kilku dniach znieśli ratownicy TOPR pod kierownictwem Mariusza Zaruskiego. Pierwszego wejścia zimowego dokonali w marcu 1911 r. (częściowo na nartach) Henryk Bednarski, Józef Lesiecki, Leon Loria, Mariusz Zaruski, Stanisław Zdyb i Janusz Żuławski podczas pierwszego zimowego przejścia grani Rohaczy od Rakonia po Smutną Przełęcz. Zaruski wspominał później, jak asekurując się linami, czołgali się po śnieżnej grani przerzuconej niczym most między dwoma wierzchołkami.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Szlaki na Rohacza Ostrego leżą w strefie wysokogórskiej TANAP: według obowiązującego regulaminu szlaki powyżej granicy lasu są zamknięte od 1 listopada do 31 maja (dawniej do 15 czerwca). Aktualne zamknięcia publikuje TANAP. Wolno chodzić wyłącznie znakowanymi szlakami.

To jeden z najbardziej eksponowanych szczytów tej części Tatr. Nie wchodź na grań w deszczu, przy mokrej lub oblodzonej skale ani przed burzą: łańcuchy i granitowe płyty stają się wtedy niebezpieczne, a na grani nie ma gdzie się schronić. Zaplanuj wycieczkę tak, by skaliste odcinki pokonać w dobrej formie, i miej w zanadrzu wariant zejścia (Jamnicka lub Żarska Przełęcz). Na odcinkach z łańcuchami uważaj na osoby powyżej i poniżej i nie strącaj kamieni.

Numery alarmowe: słowacka Horská záchranná služba (HZS) 18 300 (z zagranicznego numeru +421 18 300) i 112. Akcje ratunkowe na Słowacji mogą być płatne — potrzebne jest ubezpieczenie obejmujące turystykę górską.

Ciekawostki

• Od Rohacza Ostrego wzięła nazwę cała grupa górska — Rohacze.
• Nazwa oznacza „rogaty” — od dwóch wierzchołków rozdzielonych szczerbiną.
• W 1911 r. ciała zabitych tu wspinaczy znosili ratownicy TOPR pod wodzą Mariusza Zaruskiego, założyciela tej służby.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Martin Dvoracek, CC BY 2.0; Dezidor, CC BY 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.