Rohacz Płaczliwy

Rohacz Płaczliwy (słow. Plačlivé, Plačlivô, dawniej Plačlivý Roháč) to szczyt o wysokości 2125 m (polskie źródła podają 2126 m) w grani głównej Tatr Zachodnich na Słowacji, w części zwanej Rohaczami. Leży w kraju żylińskim na pograniczu Orawy i Liptowa, na granicy powiatów Liptowski Mikułasz i Twardoszyn: stoki północne należą do orawskiej wsi Zuberzec, południowo-zachodnie do liptowskiego Żaru, wschodnie do Jamníka. Góra wznosi się nad zamknięciem Doliny Żarskiej, ok. 15 km na północny wschód od Liptowskiego Mikułasza; najbliższe wsie to Konská (ok. 9 km) i Żar (ok. 10 km) na południowym zachodzie, a po stronie orawskiej osada Zwierówka. Rohacz Płaczliwy leży w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP), jego północna część – w narodowym rezerwacie przyrody Rohackie Stawy.

To jeden z dwu Rohaczy – wyższy od Rohacza Ostrego, ale o nieco łagodniejszych kształtach. Wierzchołek tworzy ostra skalista turnia ze stromymi ścianami od południa i północy; północna ściana opada zerwą wysokości 200–250 m do polodowcowego kotła Doliny Smutnej. Na zachodzie Smutna Przełęcz oddziela go od Trzech Kop, na północnym wschodzie Rohacka Przełęcz – od Rohacza Ostrego. Na południe odbiega boczny grzbiet przez Żarską Przełęcz do Barańca, rozdzielający Dolinę Jamnicką i Żarską. Po północnej stronie, w Dolinie Smutnej u wylotu Doliny Rohackiej, leżą Rohackie Stawy i Jezioro Tatliaka. Wody spływają na północ Zimnym Potokiem do Orawy, a na południe potokami Smrečianka i Jamnícky do Wagu.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi czerwony szlak granią główną Tatr Zachodnich (KST 0862) od Siwego Wierchu do Pyszniańskiej Przełęczy. Od zachodu dochodzi się nim z Banówki przez Trzy Kopy i Smutną Przełęcz, od wschodu z Hrubego Wierchu przez Wołowiec przez Jamnicką Przełęcz i Rohacz Ostry. Według przewodnika Józefa Nyki ze Smutnej Przełęczy na szczyt idzie się ok. 45 min (w dół 30 min), a przejście z Rohacza Płaczliwego na Rohacz Ostry zajmuje ok. godziny. Odcinek przez Rohacze uchodzi za najtrudniejszy technicznie i najbardziej eksponowany szlak Tatr Zachodnich.

Ze szczytu zaczyna się żółty szlak KST 8618 przez Żarską Przełęcz na Smrek i Baraniec (ok. 2:05 h do Barańca). Do grani podchodzą niebieskie szlaki od schroniska Tatliakova chata przez Smutną Przełęcz, z Doliny Żarskiej na Smutną Przełęcz i Doliną Jamnicką na Jamnicką Przełęcz, a także zielone – na Żarską Przełęcz z dolin Żarskiej i Jamnickiej.

Widok ze szczytu

Wyrazisty, skalisty wierzchołek daje widok dookólny i jest doskonałym punktem widokowym. Źródła czeskie i słowackie wymieniają okoliczne szczyty Tatr Zachodnich – Trzy Kopy, Rohacz Ostry, Baraniec – i bliskie doliny, a przy dobrej widoczności Beskid Orawski, Magurę Orawską, Wielką Fatrę, Niżne Tatry i góry południowej Polski.

Przyroda i historia

Nazwa oznacza górę „płaczliwą”: według niemieckiej Wikipedii jej stoki w deszczową pogodę często kryją się w chmurach. Szczyt odwiedzano od dawna – bywali tu m.in. Juliusz Kossak, Mieczysław Karłowicz i Tytus Chałubiński. Najstarsze odnotowane wejście należy do Pála Kitaibela ok. 1804 roku; w 1813 roku Ludwik Zejszner i Göran Wahlenberg zmierzyli barometrycznie jego wysokość. Stromą północną ścianę zdobyli w 1907 roku bracia Walery i Ferdynand Goetlowie oraz Tadeusz Pawlewski, a pierwszego wejścia zimowego dokonali w 1911 roku Mariusz Zaruski i Janusz Żuławski z grupą taterników. Dokładne badania florystyczne przeprowadził tu w 1880 roku Bolesław Kotula.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Czerwony szlak od Smutnej Przełęczy ma odcinki ubezpieczone łańcuchami, a grań między Rohaczem Płaczliwym a Ostrym biegnie ponad przepaścistą ścianą północną; niektóre fragmenty można ominąć ścieżką po łagodniejszym zboczu południowym. Najbardziej eksponowany jest odcinek Rohackiego Konia. Trasa wymaga pewnego kroku, braku lęku wysokości i suchej pogody; podczas burzy grań jest niebezpieczna. Łatwiejszą alternatywą jest żółty szlak od Żarskiej Przełęczy.

Wysokogórskie szlaki TANAP są co roku zamknięte od 1 listopada do 31 maja – wtedy wejście na szczyt jest zabronione. Latem chodź tylko znakowanymi szlakami; aktualne ograniczenia publikuje administracja TANAP. Słowackie pogotowie górskie HZS: 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

• Rohacz Płaczliwy jest o prawie 40 m wyższy od słynnego sąsiada – Rohacza Ostrego.
• Na łagodnej zachodniej grani za Smutną Przełęczą stoi mnóstwo kamiennych kopczyków ułożonych przez turystów – miejsce to nazywa się Nogawica.
• Wysokość szczytu zmierzono po raz pierwszy już w 1813 roku – barometrem.

Zdjęcia: Dezidor, CC BY 3.0; jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Dezidor, CC BY 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Bockay, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.