Połonina Łabieska

Połonina Łabieska leży na północnych stokach grzbietu Kukula, między Kukulem (1539 m) a Kiczerą nad Worochtą, w rejonie nadwórniańskim obwodu iwanofrankiwskiego. Otwarte łąki leżą mniej więcej na wysokości 1340–1445 m; według obrysu w OpenStreetMap połonina zajmuje ok. 17 ha, a sąsiedniemu wierzchołkowi Łabieska turyści przypisują 1460 m.

Wraz z połoninami Zakukul i Kukul Łabieska otacza Kukul z trzech stron. Ścieżka z Worochty dochodzi najpierw właśnie tutaj, więc dla wielu Łabieska jest pierwszym spotkaniem z grzbietem. Północne i zachodnie stoki Kukula należą do Karpackiego Parku Narodowego.

Co zobaczysz

Z Łabieskiej widać Worochtę w dolinie Prutu, grzbiet Kostrzycy, a na południu Czarnohorę z Howerlą i Petrosem. Na północnym zachodzie przy dobrej pogodzie widać masywy Gorganów: Syniak, Dowbuszankę, Połeński. Połonina słynie ze wschodów słońca: rano doliny często wypełnia morze chmur, nad które wystają tylko grzbiety gór — takie zdjęcia fotografowie przywożą stąd najczęściej.

Wiosną, w kwietniu i maju, na Łabieskiej kwitną krokusy, a latem przy ścieżkach rosną maliny, poziomki, czarne jagody i borówki brusznice. Na połoninie stoją koliby, krzyż i ławka.

Pasterze, koliby i ser

Na połoninach grzbietu Kukula — Łabieskiej, Ozirnej, Hryhorówce — zachował się klimat tradycyjnego życia pasterskiego: latem wypasa się tu bydło, a pasterze robią ser wprost w kolibach. Czy w tym sezonie na Łabieskiej będzie stado i czy da się kupić ser, nie da się przewidzieć — pytaj na miejscu albo we wsiach. Koliby należą do pasterzy i latem są zajęte; nocleg w kolibie nie jest gwarantowany.

Historia i legendy

Do 1939 roku grzbietem Kukula biegła granica polsko-czechosłowacka; na Łabieskiej wciąż można natrafić na stare słupki graniczne. W czasie I wojny światowej toczyły się tu walki o grzbiet, a wokół Kukula zachowały się okopy i betonowe umocnienia.

Poniżej połoniny, na północnych stokach Kukula, na wysokości ok. 1200 m, pod koniec 1938 roku otwarto duże schronisko Związku Osadników — drewniany budynek w formie huculskiej grażdy na sto miejsc, z własnym agregatem prądotwórczym i telefonem do Worochty. Poświęcono je 6 stycznia 1939 roku, lecz działało niespełna rok: wojna 1939 roku zakończyła jego historię. Dziś zostały po nim fundamenty z piwnicą. W latach 30. prowadził tu szlak z Worochty przez Kiczerę — niemal ta sama ścieżka, którą turyści chodzą dziś.

Szlaki

• Worochta — Kiczera — Łabieska — Kukul: najprostsza droga na połoninę. Z centrum Worochty na szczyt Kukula po niebieskich znakach jest ok. 12 km; z Łabieskiej do Worochty ok. 11 km. Po drodze przełęcz Pereslip (1133 m) i grzbiet Kiczery ze źródłem (Worochta — uroczysko Pereslip — Kukul).
• Z Woronienki żółte znaki prowadzą głównym grzbietem przez połoniny Bukowina, Hryhorówka i Serednia i kończą się na skraju połoniny Łabieskiej, ok. 1,5 km na północny zachód od szczytu Kukula (Woronienka — Kukul — Worochta, inny wariant).
• Łazeszczyna — Kukul — Łabieska — Kiczera — Worochta: z Łazeszczyny wzdłuż Foreszczanki na grzbiet po zielonych znakach, dalej przez Łabieską do Worochty; można iść także w odwrotnym kierunku.
• Dłuższe przejścia: Worochta — Kukul — Jabłonica, Jasina — Petros — Howerla — Kukul — Worochta.

Podejście z Worochty to ok. 700 m przewyższenia leśną ścieżką — dla nieprzygotowanej osoby jest trudne. Łatwiejszej opcji bez chodzenia nie ma, ale już krótki spacer na Kiczerę daje wyobrażenie o grzbiecie.

Dojazd

Worochta to stacja kolejowa na linii Iwano-Frankiwsk — Rachów; przez miejscowość biegnie droga N09. Ścieżka na Kiczerę i Łabieską zaczyna się na obrzeżach Worochty. Na szlak z Woronienki dojeżdża się pociągiem do stacji Woronienka.

Kiedy jechać i pogoda

Najlepszy czas to maj — październik. Krokusy kwitną w kwietniu i maju, zależnie od tego, kiedy zejdzie śnieg. Latem na połoninie wypasa się bydło. Zimą Łabieska kusi wschodami słońca nad zaśnieżonymi stokami, ale warto tu przychodzić tylko z doświadczeniem i zimowym sprzętem. Chmury i mgła zbierają się na grzbiecie bardzo szybko.

Woda, schronienia i nocleg

Najbliżej jest źródło pod Kukulem oraz źródło na połoninie Kukul. Na samej połoninie stoi koliba; w pobliżu jest koliba pasterzy na połoninie Ozirna, którą turyści uważają za jedno z najwygodniejszych miejsc na nocleg na grzbiecie. Latem korzystają z nich pasterze, więc miej namiot. Noclegi są w Worochcie i Woronience.

Bezpieczeństwo

• Obchodź stada bokiem, nie uciekaj przed psami pasterskimi i wołaj pasterza.
• Na otwartym grzbiecie groźne są burze i mgła — śledź prognozę i miej nawigację.
• Koło Worochty rozchodzi się wiele ścieżek — łatwo skręcić w złą stronę.
• To teren parku narodowego: nie rozpalaj ognisk poza wyznaczonymi miejscami i nie zrywaj roślin.
• Zgłoś trasę ratownikom Państwowej Służby ds. Sytuacji Nadzwyczajnych; w razie wypadku — 112 lub 103.

Co mówią turyści

• Łabieską kocha się za wschody słońca: obudzić się nad morzem chmur to główny powód, by nocować właśnie tu.
• Po deszczu zejście do Worochty zamienia się w błoto, miejscami śliskie i rozjeżdżone — potrzebne są dobre buty i zapasowe skarpety.
• Pogoda zmienia się w kilka minut: koliby i krzyż na połoninie potrafią zniknąć w chmurze.
• Szczyt Kukula nad połoniną jest zalesiony, nie ma z niego panoramy, a sam punkt szczytowy niełatwo znaleźć.
• Przy wejściach i wyjściach z połonin są ogrodzenia dla bydła, przez które trzeba przełazić.
• Latem przy ścieżkach jest mnóstwo owoców — malin, poziomek, czarnych jagód.

Połoniny i szczyty w okolicy

• Połonina Kukul — duża sąsiednia połonina z kolibami pod szczytem.
• Połonina Zakukul — południowo-wschodnia połonina Kukula z najlepszą panoramą Czarnohory.
• Połonina Bukowina — początek ścieżki z Woronienki.
• Połonina Borsuczyna — sąsiednia połonina na stokach nad Worochtą.
• Kiczera — zalesiony grzbiet między Worochtą a Łabieską.
• Kostrzyca — szczyt grzbietu dobrze widocznego z połoniny.
• Wielka Koźmieska — sąsiedni szczyt w drodze na Howerlę.

Zdjęcia: Eugene Stolyarov, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Сергій Криниця (Haidamac), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Haidamac, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Misha Reme, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Бабенко Наталія, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Віталій Попков, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.