Połonina Bukowina (pasmo Kukula)

Połonina Bukowina, często nazywana też Bukowinką, leży w północno-zachodniej części grzbietu Kukula — na południe od Worochty, w pobliżu wsi Woronienka, w rejonie nadwórniańskim obwodu iwanofrankiwskiego. Pastwisko rozciąga się mniej więcej na wysokości 1130–1210 m (sama połonina — ok. 1150 m), pod górą Bukowina o wysokości ok. 1216 m.

Bukowina to pierwsza duża połonina na ścieżce z Woronienki na Kukul, uważanej za najłatwiejsze i najpopularniejsze wejście na tę górę. Zna ją więc większość osób, które były na Kukulu: odpoczywa się tu, nabiera wody, a niektórzy nocują. Najbardziej zapada jednak w pamięć huśtawka zawieszona na wysokich drzewach — robi sobie na niej zdjęcie niemal każdy.

Co zobaczysz

Bukowina to niewielka łąka wśród lasu świerkowego z kolibami i koszarem. Z połoniny widać Petros, a z sąsiedniego uroczyska Prypir, które mija się po drodze, otwiera się panorama Gorganów: Syniak, Chomiak, Dowbuszanka, Mały Gorgan, Połeński. Jeszcze wyżej, z góry Jaworowaty Hruń (1271 m), widać Howerlę. Wiosną, w połowie kwietnia, na Bukowinie pojawiają się pierwsze krokusy, a niżej przy ścieżce można znaleźć grzyby.

Pasterze, koliby i ser

Na połoninie stoi koliba z koszarem i budynkami gospodarczymi, obok działa gospodarstwo pasterskie. Koliby należą do pasterzy: latem mieszkają w nich bacowie i wtedy nie da się w nich przenocować. Brak wiarygodnych informacji o sprzedaży sera właśnie na Bukowinie — jeśli pasterze są na miejscu, można uprzejmie zapytać, czy sprzedają bryndzę lub budz. Nie licz na to z góry.

Historia i legendy

Do 1939 roku grzbietem Kukula biegła granica polsko-czechosłowacka, a na początku XX wieku granica Galicji i Węgier. Stare słupy graniczne wciąż stoją wzdłuż grzbietu, a Woronienka była przed wojną wsią przygraniczną. W czasie I wojny światowej, zwłaszcza w 1916 roku, toczyły się tu walki o grzbiet: na Prypirze i koło Kukula zachowały się okopy, a na przełęczy resztki drutu kolczastego. W latach 30. wzdłuż ówczesnej granicy prowadził szlak z Kukula do Woronienki przez Hryhorówkę — dzisiejsza ścieżka w dużej mierze go powtarza.

Nieopodal, pod przełęczą, w 1894 roku otwarto tunel kolejowy w Woronience o długości 1257 m — do dziś jeżdżą nim pociągi do Rachowa.

Szlaki

• Woronienka — uroczysko Prypir — Bukowina — Hryhorówka — Serednia — Kukul: ok. 12–13 km w jedną stronę i ok. 720 m podejścia, znaki żółte. Od stacji Woronienka do tunelu kolejowego jest jeszcze ok. 2 km, dalej w górę drogą gruntową obok zagród. Na Prypirze stoi stół z ławkami pod daszkiem (Woronienka — Kukul, pętla Woronienka — Kukul — Woronienka).
• Woronienka — połonina Ozirna: wariant z noclegiem pod Kukulem (opis trasy).
• Trawers grzbietu Woronienka — Kukul — Worochta: ok. 23 km, wygodnie na dwa dni (Woronienka — Kukul — Worochta). Wariant z zejściem do Krzywopola — tutaj.

Dla tych, którzy nie planują wejścia na Kukul, Bukowina jest naturalnym celem krótkiego spaceru: ze stacji Woronienka (ok. 830 m) trzeba podejść tylko ok. 300–350 m, a to najbliższa wsi otwarta połonina na grzbiecie.

Dojazd

Przez Woronienkę biegnie linia kolejowa Iwano-Frankiwsk — Rachów, więc najprościej dojechać pociągiem do stacji Woronienka. Samochodem — od strony Worochty; turyści zwykle zostawiają auto przy stacji albo przed tunelem. Nawigacje w tej okolicy często prowadzą złymi drogami — sprawdzaj z mapą. Dolny odcinek ścieżki jest rozjeżdżony przez ciężarówki z drewnem i quady; po deszczu jest gliniasty i śliski.

Kiedy jechać i pogoda

Najlepszy czas to maj — październik; w kwietniu kwitną już pierwsze krokusy, ale mogą leżeć płaty śniegu. Latem na połoninach grzbietu pasie się bydło, jesienią piękne są kolory lasu. Zimą trasa na Kukul jest tylko dla przygotowanych turystów. Po deszczach droga z Woronienki jest bardzo błotnista.

Woda, schronienia i nocleg

Na Bukowinie jest źródło wody pitnej, stół z ławkami i równe miejsca pod namiot. Na naszej mapie w pobliżu zaznaczono też źródło i kilka kolib — kolibę, kolejną kolibę; wyżej na grzbiecie jest koliba na połoninie Hryhorówka. Latem koliby zajmują pasterze, więc miej namiot. Noclegi są w Woronience, Worochcie i Jabłonicy.

Bezpieczeństwo

• Przy koszarze mogą być psy pasterskie: obchodź zwierzęta, nie biegnij i wołaj gospodarza.
• Huśtawka jest domowej roboty — sprawdź jej stan i nie rozhuśtuj się nad stokiem.
• Turyści informowali o wilkach na podejściu z Woronienki: trzymaj się grupy i nie zostawiaj jedzenia przy namiocie.
• Na grzbiecie szybko zbierają się mgły i burze; miej kurtkę przeciwdeszczową i nawigację.
• Zgłoś trasę ratownikom Państwowej Służby ds. Sytuacji Nadzwyczajnych; w razie wypadku — 112 lub 103.

Co mówią turyści

• Trasę przez Bukowinę nazywa się najłatwiejszą drogą na Kukul i dobrym wyborem na pierwszą wycieczkę z noclegiem.
• Huśtawka między wysokimi drzewami to ulubione miejsce na zdjęcia — to dzięki niej połoninę się zapamiętuje.
• Koliba na Bukowinie jest dobrze urządzona, ale latem gospodarzą w niej pasterze.
• Dolny odcinek z Woronienki po deszczu to sama glina i koleiny po terenówkach.
• Jesienią na początku trasy rosną opieńki, a z Prypiru przy dobrej pogodzie widać Gorgany.
• W porze krokusów na grzbiecie jest tłoczno, zwłaszcza w weekendy.

Połoniny i szczyty w okolicy

• Połonina Kukul — główna połonina pod szczytem, cel trasy.
• Połonina Zakukul — połonina z najlepszą panoramą Czarnohory.
• Połonina Łabieska — północna połonina Kukula nad Worochtą.
• Połonina Borsuczyna — sąsiednia połonina na stokach nad Worochtą.
• Przełęcz Jabłonicka — przełęcz na zachód od grzbietu.
• Połonina Perci — etnopark koło Jabłonicy.
• Petros — szczyt widoczny z Bukowiny.

Zdjęcia: Олександр Лупул, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Valentin Lupul, CC BY 3.0, Wikimedia Commons.