Śnieżnica

Śnieżnica to szczyt o wysokości 1007 m w Beskidzie Wyspowym, w województwie małopolskim. Wznosi się nad Kasiną Wielką, Gruszowcem, Dobrą, Porąbką i Wolą Skrzydlańską, a od pobliskiego Ćwilina oddziela ją głęboka przełęcz Gruszowiec (660 m). Góra ma trzy niemal równej wysokości, niezbyt wyróżniające się wierzchołki: główny, zwany Na Budaszowie, oraz położone na wschód od niego Wierchy i Nad Stambrukiem. Nazwa tego ostatniego pochodzi od kamieniołomu (niem. Steinbruch), w którym na początku lat 80. XIX w. wydobywano kamień na budowę pobliskiej linii kolejowej. Najwyższy wierzchołek opada ku północy stromym zboczem, wznoszącym się ok. 500 m ponad doliną.

Przez Śnieżnicę i przełęcz Gruszowiec biegnie dział wodny między Rabą a Dunajcem: potoki spływające z góry zasilają Kasiniankę i Stradomkę (zlewnia Raby) lub Łososinę i jej dopływy Porąbkę i Łososinkę (zlewnia Dunajca).

Jak dojść / szlaki

• Niebieski szlak z Kasiny Wielkiej przez Śnieżnicę (ok. 1 h 45 min), przełęcz Gruszowiec i Ćwilin do Jurkowa.
• Zielony szlak z przełęczy Gruszowiec obok Młodzieżowego Ośrodka Rekolekcyjnego na Śnieżnicy, trawersem góry do połączenia ze szlakiem niebieskim; drugi zielony szlak prowadzi z Dobrej.
• Czarny Szlak Skrzydlańskich Zbójników ze Skrzydlnej przez Pieninki Skrzydlańskie i Porąbkę – jeden z najtrudniejszych i najbardziej stromych szlaków Beskidu Wyspowego; suma przewyższeń wynosi ok. 680 m, najwięcej w całym paśmie.

Przez szczyt prowadzi też nowy Główny Szlak Beskidu Wyspowego. Na północno-zachodnich stokach, w Kasinie Wielkiej, działa Stacja Narciarska „Śnieżnica” z koleją krzesełkową; obok znajduje się dawna stacja PKP Kasina Wielka, dziś przystanek.

Co widać ze szczytu

Góra jest zalesiona, więc ograniczone widoki rozciągają się tylko z polanek Płoszczycowie i Płoszczyca oraz z okolic górnej stacji wyciągu. Przy szczycie urządzono startowisko paralotniowe z widokiem na masyw Cietnia. Samą Śnieżnicę razem z Ćwilinem dobrze widać z Łopienia, Paproci i innych okolicznych gór.

Przyroda i historia

Pod najwyższym wierzchołkiem, po północnej stronie, znajduje się zagłębienie, w którym śnieg zalega znacznie dłużej niż na okolicznych szczytach podobnej wysokości – stąd nazwa góry. Pierwotnie nazywano ją Śnieżną Górą; najstarsza wzmianka, jako Snesna, pochodzi z dokumentu z 1254 r. Obecna nazwa utrwaliła się w XIV–XV w. Miejscowi nazywają górę także Widlatą Górą lub Widłakiem z powodu trzech wierzchołków. Na głównym szczycie stoi kamień graniczny z 1789 r. z napisem odnoszącym się do Stanisława Małachowskiego.

W 1968 r. w podszczytowych partiach północnych zboczy utworzono leśny rezerwat przyrody Śnieżnica dla ochrony buczyny karpackiej z bukami w wieku do 150 lat. W okresie międzywojennym na bezleśnym wówczas szczycie stała drewniana wieża triangulacyjna. Według przekazów pod szczytem obozowali konfederaci barscy, a w czasie zaborów w lasach chronili się poborowi przed wcieleniem do armii austro-węgierskiej. Na północnych stokach znajduje się wychodnia skalna i częściowo zasypana jaskinia Piwnica, z którą wiąże się legenda o tunelu prowadzącym aż do góry Grodzisko. Podróżnik Jan Nepomucen Rostworowski w 1813 r. porównywał Śnieżnicę do róży – najpiękniejszego z kwiatów.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Śnieżnica jest dostępna przez cały rok; zimą na północnych stokach działają trasy narciarskie, więc piesi powinni trzymać się z dala od tras. Czarny szlak ze Skrzydlnej jest bardzo stromy i śliski w deszczu oraz przy oblodzeniu. W rezerwacie nie schodź ze znakowanych ścieżek. W Beskidach pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300, a także numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jakub Hałun, CC BY 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jakub Hałun, CC BY 4.0 — Wikimedia Commons.