Makovica

Makovica (981 m) to szczyt w centralnej części Gór Slańskich (Tokajsko-Slańskich) we wschodniej Słowacji, w ich części noszącej tę samą nazwę. Wznosi się nad wsią Kecerovský Lipovec, ok. 12 km na zachód od miasta Vranov nad Topľou, na granicy krajów koszyckiego i preszowskiego. Wokół leżą Kecerovský Lipovec i Opiná na zachodzie, Mudrovce i Rankovce na południowym zachodzie, Herľany na południu, Juskova Voľa na wschodzie i Červenica na północnym zachodzie. Makovica leży w głównym grzbiecie biegnącym od najwyższej Šimonki (1092 m) do Przełęczy Herlańskiej i jest rozpoznawalna z daleka dzięki wysokiej wieży nadajnika.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt biegnie główny czerwony szlak grzbietowy Gór Slańskich — część europejskiego szlaku E3 i dawnego szlaku Eisenach – Budapeszt. Prowadzi on z Ruskiej Novej Vsi przez Tri chotáre, Przełęcz Hanuszowską, Čierną horę, przełęcze Červená mláka i Grimov laz, Makovicę, Mošník i Przełęcz Herlańską do Slanca.

• Czerwony od północy: z Dubníka przez Menší vrch (950 m).
• Czerwony od południa: z Przełęczy Herlańskiej przez rozdroże Vyžník.
• Niebieski: od wschodu ze wsi Juskova Voľa.

Do nadajników na szczycie prowadzi też droga ze wsi Mudrovce, popularna wśród rowerzystów.

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta zwarty las, więc z samej kulminacji widoku nie ma. Z odsłoniętych miejsc w pobliżu widać sąsiednie szczyty Gór Slańskich, Kotlinę Koszycką, Góry Wołowskie, Čierną horę, Branisko, Nizinę Wschodniosłowacką i Wyhorlat, a czasem także Tatry.

Przyroda i historia

Góry Slańskie należą do wulkanicznego obszaru matrzańsko-slańskiego. W pobliżu Makovicy wznoszą się Menší vrch i Šimonka na północy, Mošník (911 m) i Črchlina na południu oraz skały Rankovské skaly na południowym zachodzie. Zachodnia część grzbietu należy do dorzecza Olšavy — stoki północne odwadnia Mokrý potok, południowo-zachodnie Kostoliansky potok — a stoki wschodnie opadają Košiarnym potokiem do Lomnicy w dorzeczu Topli.

Centralne położenie we wschodniej Słowacji i znaczna wysokość uczyniły z Makovicy ważny węzeł telekomunikacyjny. Najpierw zbudowano tu wieżę dla linii radioliniowych, która później posłużyła także dla nadajnika telewizyjnego. Inne obiekty na szczycie wykorzystują energetycy, wojsko, operatorzy komórkowi i prywatni nadawcy. Obecnie nadaje się stąd radio FM, a dawniej również cyfrową telewizję. Zasięg obejmuje większą część wschodniej Słowacji, w tym Koszyce i Preszów, Nizinę Wschodniosłowacką, Zemplin i Szarysz, a sygnał można odebrać nawet w Polsce, na Ukrainie i na Węgrzech.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Szlaki na Makovicę są łatwe, ale zalesiony grzbiet jest trudny orientacyjnie we mgle, a zimą leży tu śnieg. Nie wchodź na ogrodzony teren nadajników. Słowackie Pogotowie Górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300); numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Wybitność Makovicy wynosi ok. 370 m.
• Przez szczyt biegnie europejski szlak długodystansowy E3, łączący Atlantyk z Morzem Czarnym.

Zdjęcia: Ing.Mgr.Jozef Kotulič, CC BY-SA 4.0; Ing.Mgr.Jozef Kotulič, CC BY-SA 4.0; Ing.Mgr.Jozef Kotulič, CC BY-SA 4.0; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.