Lubogoszcz

Lubogoszcz (gw. Libogosc) to wybitny szczyt o wysokości 968 m w Beskidzie Wyspowym w południowej Małopolsce. Góra wznosi się jako osobna „wyspa” między Szczeblem, Śnieżnicą, Wierzbanowską Górą i grzbietem Czarnego Działu, oddzielona od nich głębokimi dolinami Raby, Mszanki oraz potoków Kasinianka i Słomka. Góruje nad Mszaną Dolną, Kasinką Małą i Kasiną Wielką i leży całkowicie w obrębie gminy Mszana Dolna. Według polskiej Wikipedii i Wikidanych wybitność szczytu wynosi 423 m.

Długi grzbiet Lubogoszcza ma trzy wierzchołki: zachodni (Zapadliska, 766 m), środkowy (Lubogoszcz Zachodni, 953 m) i wschodni, najwyższy (968 m); grzbiet między środkowym a wschodnim wierzchołkiem nosi nazwę Kozia Bródka. Od strony Kasinki Małej do masywu należą jeszcze dwie niewielkie góry — Goron (588 m) i Gródek (533 m).

Jak dojść / szlaki

Na szczyt prowadzą trzy znakowane szlaki (według polskiej Wikipedii):

• czerwony Mały Szlak Beskidzki: Kasina Wielka – Lubogoszcz – Mszana Dolna, ok. 3 godz. 35 min (do drogi w Kasinie Wielkiej), suma podejść 610 m;
• zielony — z Mszany Dolnej, ok. 2 godz. w górę (1 godz. 30 min w dół), 560 m podejścia; w pobliżu szlaku na południowym zboczu leży polana Podchodna;
• czarny — z Kasinki Małej do połączenia ze szlakiem czerwonym, ok. 2 godz. (1 godz. 30 min w dół), 560 m podejścia.

Przez szczyt prowadzi też Główny Szlak Beskidu Wyspowego. Na zachodnim stoku, w przysiółku Kopieniec w Kasince Małej, przy czarnym szlaku na wysokości ok. 580–590 m stoi Baza Szkoleniowo-Wypoczynkowa „Lubogoszcz”, zbudowana w 1924 roku.

Co widać ze szczytu

Powyżej 500–550 m góra jest całkowicie zalesiona. Dawniej przy wschodnim wierzchołku była duża polana, a na szczycie stała drewniana wieża widokowa, lecz polana zarosła, a wieża z czasem zbutwiała i zawaliła się. Dziś widoki roztaczają się jedynie z dolnych części szlaków i z wiatrołomów — na sąsiednie „wyspy” Beskidu Wyspowego oraz doliny Raby i Mszanki.

Przyroda i historia

Góra zbudowana jest z fliszu karpackiego i występują na niej typowe dla Karpat procesy osuwiskowe. Tak powstała wypełniona wodą nisza osuwiskowa Żabie Oko na zachodnim stoku; na stokach wschodnich są wychodnie skalne, a ludowa nazwa Zapadliska najpewniej także wiąże się z osuwiskami. We wschodniej części leży drugi stawek — Morskie Oko: dawniej znacznie większy i służący jako kąpielisko, dziś jest zarastającą młaką. Według miejscowych opowieści źródełek jest tu 99; przed II wojną światową odkryto też niewielkie źródła solankowe, ale ich eksploatacja okazała się nieopłacalna.

Drzewostan Lubogoszcza uważany jest za cenny: nasiona tutejszych drzew iglastych gromadzone są w centralnym banku nasion. Znajduje się tu jedno z zaledwie dwóch w całym Beskidzie Wyspowym stanowisk języcznika zwyczajnego, odkryte w 2003 roku (ok. 500 roślin). Od 2026 roku północno-wschodnia część szczytu objęta jest ochroną rezerwatową, a w części zachodniej leży obszar Natura 2000 „Lubogoszcz”.

Grzbiet był niegdyś bezleśny i znajdowały się na nim hale pasterskie. Z Lubogoszczem wiąże się wiele legend o czartach, utopcach, płanetnikach i boginkach. Na północnych stokach nad Kasiną Wielką leży miejsce zwane Zamczyskiem lub Gródkiem: nazwa sugerowałaby dawny gród, jednak badania archeologiczne tego nie potwierdziły.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Lubogoszcz jest dostępny przez cały rok i nie ma trudnych odcinków, ale podejścia są dość strome i długie, a zalesiony grzbiet bez widoków utrudnia orientację we mgle. Zimą leży tu śnieg. W rezerwacie na stokach północno-wschodnich nie schodź ze szlaków. W Beskidach pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300, a także numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Pudelek, CC BY-SA 4.0; Qvidemus, CC BY-SA 3.0 pl; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.