Kudłoń

Kudłoń to szczyt o wysokości 1274 m n.p.m., czwarty co do wysokości w Gorcach. Leży na północny wschód od Turbacza, w grzbiecie łączącym Turbacz z Beskidem Wyspowym przez przełęcz Przysłop, i jest najwybitniejszym szczytem Gorczańskiego Parku Narodowego. Nazwa wywodzi się od nazwiska Kudeł bądź Kudła. Najbliższe przysiółki dolin Koniny, Mszanki i Kamienicy leżą 3,5–4 km od szczytu.

Kudłoń jest zwornikiem kilku grzbietów. Na północny wschód ciągnie się od niego grzbiet, który przez Gorc Troszacki i Jaworzynkę opada do przełęczy Przysłop, na południowy zachód — grzbiet przez Przysłopek do przełęczy Borek (1009 m) i dalej ku Turbaczowi. Od szczytu odchodzą też dwa boczne grzbiety: północno-zachodni, o długości ok. 4 km, z Kopą, oraz 6,5-kilometrowy północny grzbiet Kiełbaśnej. Przez Kudłoń przebiega dział wodny między zlewniami Dunajca i Raby: potoki ze zboczy południowych wpadają do Kamienickiego Potoku (Dunajec), z północnych do Mszanki, z zachodnich do Koniny (obie w zlewni Raby).

Jak dojść / szlaki

• Z Koniny przez Cyrlę Hanulową, Kopę, Figurki i polanę Pustak — 4,5 km, 610 m podejść, ok. 2 h (w dół 1 h 10 min). W OSM jest to czarny szlak Turbaczyk – Konina – Kudłoń – Lubomierz.
• Z Rzeka (Lubomierz) przez Trusiówkę, Papieżówkę, polanę Stawieniec i Gorc Troszacki do skrzyżowania szlaków pod Kudłoniem — 7,9 km, ok. 3 h (w dół 2 h 20 min).
• Żółty szlak grzbietowy: przełęcz Przysłop — Podskały — Adamówka — Gorc Troszacki — Kudłoń — Pustak — przełęcz Borek — Hala Turbacz — Turbacz. 11,4 km, 810 m podejść, 3 h 35 min (z powrotem 3 h).
• Z doliny Kamienicy prowadzi na szczyt także szlak zielony.

Widok ze szczytu

Wierzchołek niewiele wznosi się ponad grzbiet i jest zalesiony, więc widoków z niego nie ma; stoi na nim słupek znaku geodezyjnego, a nieco poniżej krzyżują się szlaki. Najbardziej znanym punktem widokowym jest polana Kudłoń na północnych zboczach, z rozległą panoramą na polanę Podskały i szczyty Beskidu Wyspowego.

Przyroda i historia

Podobnie jak na innych szczytach Gorców, na Kudłoniu są polany wypasane przez kilkaset lat. Największe natężenie pasterstwo osiągnęło przed II wojną światową, potem stopniowo je ograniczano aż do całkowitego zaprzestania wypasu i od tego czasu polany zarastają borówczyskami i lasem. Oprócz polany Kudłoń są to: Pustak, Cerla Hanulowa, Pyrzówka, Kopa, Figurki Niżne, Figurki Wyżne i Stawieniec.

Na Kudłoniu znajdują się najliczniejsze i najbardziej znane w Gorcach wychodnie skalne: w partii szczytowej są trzy zgrupowania okazałych skałek piaskowcowych wysokości do 20 m, a najsłynniejsza z nich to Kudłoński Baca na północnych zboczach. W masywie są też niewielkie jaskinie: Szczelina w Kudłoniu obok polany Kopa i Kudłońska Koleba w Potoku Za Palaczem. Dawniej, gdy wierzchołek był odsłonięty, rosło tu jedyne w Gorcach stanowisko kosodrzewiny (prawdopodobnie wprowadzonej sztucznie); gdy szczyt zarósł lasem, kosodrzewina wyginęła.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Kudłoń leży w Gorczańskim Parku Narodowym, gdzie wolno chodzić tylko znakowanymi szlakami. Podejścia są długie, a zimą na grzbiecie zalega głęboki śnieg, więc zaplanuj czas i zabierz wodę. Przy skałach zachowaj ostrożność: są wysokie i strome.

W Gorcach pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300 oraz 112.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jarekbarcelona, CC BY 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.