Kojšovská hoľa

Kojšovská hoľa (pol. Kojszowska Hala, potocznie Kojšovka; niem. Koischdorfer Höhe, węg. Kojsói-tető) to szczyt o wysokości 1246 m w Górach Wołowskich, należących do Rudaw Słowackich we wschodniej Słowacji. Jest najwyższym wzniesieniem grupy, która od niego wzięła nazwę, i jednym z najbardziej charakterystycznych szczytów regionu. Leży w kraju koszyckim, w powiecie Gelnica, w katastrze wsi Kojšov, ok. 16 km na zachód od Koszyc i 8 km na południe od Gelnicy. Najbliższe wsie to Zlatá Idka u południowego podnóża (ok. 3,6 km), Kojšov na północy (ok. 4,4 km), Opátka na wschodzie i Prakovce na północnym zachodzie. Sąsiednie miejsce na jej zboczu (1225 m) to najwyższy punkt powiatu Koszyce-okolice.

Szczyt leży ok. 1,2 km na północny wschód od głównego grzbietu Gór Wołowskich, biegnącego od Kloptania do Predného holiska, i łączy się z nim płytkim siodłem od południowego zachodu. Najbardziej charakterystyczna jest rozległa, dość płaska i bezleśna kopuła szczytowa w kształcie wielkiego bochna, wydłużona ze wschodu na zachód; porastają ją wrzos, borówka czarna i brusznica. Poniżej kopuły stoki są umiarkowanie porozcinane dolinami potoków. Cała góra należy do dorzecza Hnilca: stoki południowe, wschodnie i północne odwadnia Kojšovský potok, mający źródła na wysokości ok. 1120 m, zachodnie – Perlový potok. Na zachodzie, za siodłem, wznosi się sąsiednia Zlatoidská hora (1232 m).

Jak dojść / szlaki

Na szczyt prowadzi kilka znakowanych szlaków; czeska Wikipedia na podstawie przewodnika z 1988 roku podaje czasy:

• ze Złotej Idki niebieskim szlakiem na siodło pod Kojšovską hoľą, dalej żółtym na szczyt – ok. 1:30 h w górę (1:10 h w dół), 587 m przewyższenia; najkrótsza droga;
• z Kojšova niebieskim szlakiem przez Strieborną, dalej czerwonym – ok. 3:05 h (w dół 2:50 h);
• z Prakovców żółtym szlakiem obok gajówki Izbica i schroniska Erika – ok. 3:30 h (w dół 3:05 h);
• z miasta Gelnica niebieskim szlakiem przez Strieborną i dalej czerwonym – ok. 3:50 h.

W pobliżu, przez siodło pod szczytem, biegnie czerwony szlak grzbietowy Cesta hrdinov SNP – od Kloptania na zachodzie i od Zlatoidskich lúk na wschodzie. Na wierzchołek prowadzi też droga dojazdowa do stacji meteorologicznej. Ok. 1 km na zachód od szczytu, na wysokości 1045 m, stoi schronisko Erika – drugie najwyżej położone schronisko w kraju koszyckim.

Widok ze szczytu

Niska roślinność halna nie zasłania widoku, więc ze szczytu roztacza się rozległa panorama dookólna – główny powód licznych odwiedzin. Według źródeł słowackich przy dobrej pogodzie widać okoliczne szczyty Gór Wołowskich, Góry Slańskie, Czarną Górę, Czerchów, Branisko, Góry Lewockie, Tatry Wysokie, wschodnią część Niżnych Tatr z Królową Halą, Góry Stolickie i wiele szczytów północnych Węgier.

Przyroda i historia

Na szczycie znajduje się radarowa stacja meteorologiczna Słowackiego Instytutu Hydrometeorologicznego (SHMÚ) oraz kilka masztów przekaźników telekomunikacyjnych. Radar, wymieniony w czerwcu 2015 roku, mierzy opady co 15 minut, a jego efektywny zasięg wynosi ok. 300 km; wchodzi w skład systemu prognozowania i ostrzegania przed powodziami razem ze stacjami na Małym Jaworniku, Španím Lazie i Kubińskiej Hali. Zimą na południowych stokach działa ośrodek narciarski z kolejką krzesełkową i wyciągami orczykowymi.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Kojšovská hoľa nie jest wysoka, ale jest odsłonięta na wiatr, więc pogoda na szczycie bywa znacznie surowsza niż w dolinach; podczas burzy nie zostawaj na nagiej kopule przy masztach. Chodzić można przez cały rok, lecz zimą południowe stoki zajmują narciarze – nie wchodź na trasy zjazdowe. Góra nie leży w parku narodowym, ale chodź znakowanymi szlakami i zabieraj śmieci. Słowackie pogotowie górskie HZS: 18 300 (+421 18 300), numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Miejscowi pieszczotliwie nazywają górę Kojšovką.
• Radar na szczycie „widzi” opady w promieniu do 300 km – daleko poza granicami Słowacji.
• Schronisko Erika pod szczytem to drugie najwyżej położone schronisko górskie w kraju koszyckim.

Zdjęcia: Pudelek, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.