Góra Riapecka

Riapecka (1210 m) to szczyt w masywie Połoniny Borżawy, w paśmie Połonin Karpat Ukraińskich. Leży w rejonie mukaczewskim obwodu zakarpackiego, na północno-wschodniej odnodze Borżawy, która opada od Wielkiego Wierchu ku dolinom Podobowca i Hukływego. Wieś Podoboweć leży około 3,5 km na wschód, Hukływyj 4,7 km na północ, a Wołowiec 7 km na północny zachód.

Riapecka jest niewysoka w porównaniu z głównymi szczytami Borżawy, ale leży na skrzyżowaniu dwóch znakowanych szlaków, dlatego znają ją liczni turyści wchodzący na Borżawę z Podobowca, Pyłypcia lub Wołowca. 2,6 km na południowy zachód wznosi się Wielki Wierch (1598 m) — centralny szczyt masywu, w którym zbiegają się dwa główne grzbiety Borżawy.

Jak dojść / szlaki

Według ukraińskiej Wikipedii przez wierzchołek prowadzą dwa znakowane szlaki:

• zielony — z Pyłypcia do Hukływego; w OpenStreetMap oznaczony jako «Pyłypeć – Wołowiec», a na naszej stronie opisany jako Zełenyj Pyłypeć – Wołowiec;
• niebieski — z Wielkiego Wierchu do Podobowca, część szlaku «Przełęcz Wołowiecka – Wowczyj».

Riapecka to wygodny punkt pośredni w drodze na centralną Borżawę. Z Podobowca można wejść na Wielki Wierch i wrócić — Wieś Podobowiec – góra Wełykyj Werch – wieś Podobowiec, albo iść dalej przez Wielki Wierch i Stii do wsi Wowczyj — Wieś Podobowiec, przez górę Wełykyj Werch i górę Stij do wsi Wowczyj. Z Pyłypcia prowadzi pętla przez Gemba i Wielki Wierch — Wieś Pyłypeć, przez górę Hemba i górę Wełykyj Werch do wsi Pyłypeć. Najdłuższy wariant to Przełęcz Synewyrska, przez Miżhirja, górę Żyd-Mahura, górę Hemba i wodospad Szypit do Wołowca od Przełęczy Synewyrskiej przez Międzygórze i Zhid Magura do Wołowca. Portal vpohid.com.ua proponuje przez Riapecką jednodniową trasę Pyłypeć – Wielki Wierch – Hymba (17,4 km, około 8 godzin) oraz dwudniowe przejście Borżawy ze Swalawy do Pyłypcia.

Najbliższa woda jest na stokach Wielkiego Wierchu: Źródło pod górą Wełykyj Werch (8) i Woda pitna pod górą Wełykyj Werch znajdują się około 900 m od szczytu. Niecały kilometr od wierzchołka stoją podpory wyciągów narciarskich w Podobowcu.

Widok ze szczytu

Źródła nie opisują szczegółowo panoramy z Riapeckiej. Na mapie widać, że najbliżsi sąsiedzi to Wielki Wierch na południowym zachodzie, Mała Hymba i Gemba na południu, Płaj na zachodzie, a w dole na wschodzie i północy — doliny Podobowca i Hukływego; vpohid.com.ua zaznacza w pobliżu szczytu dwa punkty widokowe nad Podobowcem.

Przyroda i historia

Borżawa to najdłuższa połonina Zakarpacia: masyw ciągnie się przez prawie 50 km. Zbudowany jest z fliszu z przewagą piaskowców. Górną granicę lasu tworzą tu buczyny na wysokości 900–1200 m, choć według rekonstrukcji naukowców dawniej przebiegała ona znacznie wyżej — na 1450–1500 m. Riapecka leży właśnie przy tej granicy, gdzie buczyna ustępuje połoninom.

Połoniny Borżawy niemal w całości porastają borówki czarne: od lipca do września miejscowi zbierają tu jagody, zwane na Zakarpaciu «jafynamy»; rosną też borówka brusznica i borówka bagienna. Około 1,6–1,9 km na południe od szczytu, na rzece Pyłypeć, znajduje się wodospad Szypit — jedna z najbardziej znanych atrakcji przyrodniczych Borżawy.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Połoninne grzbiety Borżawy są wystawione na wiatr, pogoda zmienia się szybko, a latem często przechodzą burze — gdy nadciąga burza, nie zostawaj na grzbiecie. Zimą stoki pokrywa śnieg, a w pobliżu wyciągów można trafić na trasy narciarskie: nie chodź po nich, gdy ktoś zjeżdża. Najlepszy sezon na wędrówki trwa od końca maja do października; sierpień to pora jagód.

Szanuj pasterzy i rozpalaj ogień tylko w wyznaczonych miejscach. W razie wypadku dzwoń pod 112 lub 101; kontakty ratowników znajdziesz na stronie ratownicy górscy.

Zdjęcia: The Dear Deer, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.