Szczebel

Szczebel, czyli Strzebel, to wybitny szczyt o wysokości 977 m w Beskidzie Wyspowym. Wznosi się tuż nad drogą ekspresową S7 („Zakopianką”) z Krakowa do Zakopanego, ponad Mszaną Dolną, Glisnem, Tenczynem, Lubniem i Kasinką Małą. Leży w widłach Raby oraz Lubieńki i Tenczynki. W masywie wyróżnia się cztery wierzchołki: Czechówkę (721 m), właściwy Szczebel (977 m), Mały Szczebel i Małą Górę (883 m). Do Kasinki Małej jest ok. 2,5 km, do Lubnia 4 km, do Mszany Dolnej nieco ponad 5 km.

Jak dojść / szlaki

• Czarny szlak PTTK Lubień – Mały Szczebel – Szczebel – Kasinka Mała: z Lubnia ok. 2:30 h, z Kasinki Małej 1:40 h. Odcinek z Lubnia, z sumą przewyższeń ok. 624 m i wieloma stromymi podejściami, wielu przewodników i turystów uważa za najtrudniejsze wejście na szczyt w całym Beskidzie Wyspowym.
• Zielony szlak Szczebel – przełęcz Glisne – Raba Niżna: z Raby Niżnej na szczyt ok. 2:25 h; dalej prowadzi na Turbacz w Gorcach.

Okoliczni mieszkańcy nazywają wejście od strony Kasinki Małej i Mszany Dolnej „drabiną”: wschodnie zbocze jest bardzo strome, z kilkunastometrowymi wychodniami skalnymi w formie ścian i progów.

Widok ze szczytu

Wierzchołek i większość zboczy porasta las. Tuż przed szczytem, przy podejściu od północy czarnym szlakiem z Lubnia, mija się niewielką polanę z wiatrołomami, z której roztacza się rozległy widok na Lubomir, Lubogoszcz i dolinę Raby. Niedaleko wierzchołka, przy czarnym szlaku, od 2011 r. działa startowisko paralotni. Już w 1838 r. geolog Ludwik Zejszner pisał, że widok „nie jest obszerny, ale ze wszech miar godzien widzenia”, najszerszy ku Lubniowi i Babiej Górze.

Przyroda i historia

Masyw budują piaskowce magurskie, podstawowy składnik fliszu karpackiego w tej części Beskidów. Na zboczach Małego Szczebla, przy czarnym szlaku, znajduje się jaskinia Zimna Dziura w Strzeblu, w której lód utrzymuje się czasem do lata; opisywał ją już Zejszner. Na Szczeblu, jak i w całej zachodniej części Beskidu Wyspowego, można spotkać migrujące niedźwiedzie.

Na szczycie stoi pomnik papieża Jana Pawła II, który był na Strzeblu dwukrotnie, powiewa flaga Polski, a w pobliżu stoi krzyż upamiętniający śmierć księdza z Krakowa. Od 2010 r. są tu stoły, ławki i miejsce ogniskowe.

Dawną nazwę Strzebel, używaną przez Albrechta Sydowa, Ludwika Zejsznera i Eugeniusza Janotę, nadal stosują miejscowi. Formę „Szczebel” spopularyzowali autorzy współczesnych przewodników wskutek niezrozumienia gwary, w której zbitkę „strz” wymawia się jak „szcz”. Górę widać z Myślenic, a nawet ze wzgórz pod Krakowem.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Czarny szlak z Lubnia jest stromy i po deszczu śliski, potrzebne są buty z dobrym bieżnikiem. Ratownictwo: GOPR, tel. 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Kronikarze za Janem Długoszem podawali, że na Strzeblu i sąsiednim Kotoniu wydobywano niegdyś złoto.
• Według podania w dwóch szczelinach pod szczytem ukryte są skarby strzeżone przez koguta.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.