Połonina Szeszuł

Połonina Szeszuł to bezleśny, trawiasty grzbiet w południowo-zachodniej odnodze Petrosa, w zachodniej części Czarnohory, w rejonie rachowskim na Zakarpaciu. Otwarte stoki ciągną się od ok. 1550–1600 m aż po wierzchołek Szeszuła (1728 m); na mapach oznaczenie połoniny umieszcza się kilkaset metrów na południowy zachód od szczytu, na wysokości ok. 1620 m. Szeszuł łączy się z odnogą Petrosa płytką przełęczą, dlatego właśnie tędy stosunkowo łatwo wejść na czwarty co do wysokości szczyt Ukrainy.

Dla większości turystów Szeszuł to kluczowy odcinek klasycznej trasy z Kwasów na Petros: tu kończy się las i zaczyna przestrzeń. Połonina leży w granicach czarnohorskiego masywu Karpackiego Rezerwatu Biosfery.

Co zobaczysz

Stoki i wierzchołek porastają trawy, krzewinki i borówczyska, miejscami kosodrzewina; niżej rosną lasy bukowe i bukowo-jodłowe. Wiosną, gdy tylko zejdzie śnieg, na stokach kwitną krokusy. Z Szeszuła widać niemal cały grzbiet Czarnohory z Howerlą, na północnym zachodzie, za doliną Czarnej Cisy – Świdowiec z Bliźnicą, na południu – Marmarosz z Popem Iwanem Marmaroskim. W dole, na stokach Petrosa, rozciąga się połonina Rogneska – jedna z najpiękniejszych połonin Czarnohory. Grzbietem biegnie droga gruntowa, więc we mgle łatwiej się orientować niż w bezdrożnym terenie.

Pasterze, koliby i ser

Nie znaleźliśmy opisów współczesnego wypasu na samym Szeszule. Tradycyjną gospodarkę – z owcami, krowami i końmi – prowadzi się na sąsiedniej Rogneskiej, a ser latem można znaleźć na połoninie Menczuł, gdzie działa odrodzona wysokogórska serowarnia. Jeśli na stokach Szeszuła spotkasz stado, obejdź je bokiem i uprzejmie zwróć się do pasterzy.

Historia i legendy

W okresie międzywojennym ta część Czarnohory należała do Czechosłowacji. W 1931 roku żołnierze 36. pułku piechoty ustawili na połoninie Szeszuł znak pamiątkowy oficera armii czechosłowackiej Cyrila Hrdlički, który zginął w lawinie śnieżnej. Z wysokością samego Szeszuła jest zamieszanie: mapy radzieckie i późniejsze podają 1689 m, ale ta wysokość należy w istocie do sąsiedniej góry Kopyca; przedwojenne mapy polskie podawały bliską prawdy wartość 1726 m.

Szlaki

• Kwasy – Menczuł – Szeszuł – Petros czerwonym szlakiem Zakarpackiego Szlaku Turystycznego: ok. 15 km w jedną stronę, 6–7 godzin podejścia, ok. 1470 m przewyższenia.
• Kwasy – Wesnarka – Kopyca – Szeszuł: ok. 15 km; wariant pętli bez wejścia na Petros.
• Nasze ślady: Kwasy – Szeszuł – Kwasy, z Kwasów przez Szeszuł i Kopycę do Kwasów, z Jasini przez Petros i Szeszuł do Kwasów, z Ługów przez Popa Iwana Czarnohorskiego, Howerlę, Petros i Szeszuł do Kwasów.

Trudność jest umiarkowana lub większa: z Kwasów na połoninę to ponad tysiąc metrów podejścia, a ostatnie kilometry prowadzą otwartym stokiem. Dla tych, którzy nie są gotowi na taki dzień, rozsądnym kompromisem jest dojście do połoniny Menczuł i podziwianie Szeszuła z dołu.

Dojazd

Najwygodniej startować z Kwasów: stacja kolejowa „Kwasy” na linii do Rachowa oraz autobusy z Iwano-Frankiwska, Kołomyi, Użhorodu i Mukaczewa. Z Kwasów droga prowadzi przez połoninę Menczuł, dalej – na rozdroże z drogowskazami na Szeszuł i Menczuł Kwasiwśkyj. Część drogi na Menczuł turystów wożą terenówki.

Kiedy jechać i pogoda

Najlepszy czas to okres od końca maja do początku października. Wiosną kwitną krokusy, w sierpniu dojrzewają czarne jagody. Na grzbiecie prawie zawsze mocno wieje, a już w połowie października może tu leżeć śnieg. Latem burze często przychodzą po południu – wychodź wcześnie. Zimą stoki Szeszuła i Petrosa są zagrożone lawinami.

Woda, schronienia i nocleg

Pod Szeszułem jest kilka źródeł: źródło pod górą Szeszuł i kolejne źródło wyżej na stoku; latem niektóre mogą wysychać, więc miej zapas wody. Na dużym rozdrożu pod Szeszułem stoi wyremontowana koliba z piecykiem – w niepogodę można się w niej ogrzać i wysuszyć; zostaw po sobie porządek i zapas drewna. W naszym katalogu jest też koliba na połoninie Szeszuł. Namiot wygodniej rozbić niżej, na Menczule. Najbliższe noclegi są w Kwasach.

Bezpieczeństwo

• Na otwartym grzbiecie groźne są burze, mgła i wiatr – miej kurtkę przeciwwiatrową i ciepłą warstwę nawet latem.
• Przy stadach bywają psy pasterskie: nie uciekaj, obejdź stado i zawołaj pasterza.
• Zimą możliwe są lawiny; to lawina zabrała tu w 1931 roku Cyrila Hrdličkę.
• To strefa przygraniczna: straż graniczna sprawdza dokumenty, a zasady wcześniejszej rejestracji się zmieniają – przed wyjazdem sprawdź aktualne wymogi ukraińskiej Straży Granicznej.
• To teren Karpackiego Rezerwatu Biosfery: nie zrywaj roślin i nie rozpalaj ognisk poza wyznaczonymi miejscami.
• W nagłym wypadku dzwoń pod 112 lub 101 (Państwowa Służba ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, ratownictwo górskie), po pomoc medyczną – 103.

Co mówią turyści

• Szlak przez Szeszuł jest dobrze oznakowany, ale wymaga kondycji: wielu szło na Petros 6–8 godzin zamiast obiecanych sześciu.
• Podejście bywa na przemian łagodne i strome; najtrudniejsze są odcinek przed połoniną Szumneska i końcowe wejście na Petros.
• Na grzbiecie wieje bardzo mocno, więc ubierz się cieplej, a w słońce nie zapomnij kremu z filtrem.
• Widoki z Szeszuła uchodzą za jedne z najlepszych w Czarnohorze – od Świdowca po Howerlę.
• Przy zejściu do Kwasów jest sporo ścieżek-skrótów, ale korzystaj z nich tylko przy dobrej widoczności.
• W październiku bywa już śnieg, a po jego stopnieniu na ścieżkach robi się błoto.

Połoniny i szczyty w okolicy

• Góra Szeszuł – szczyt 1728 m nad połoniną.
• Góra Petros – 2020 m, za przełęczą na północny wschód.
• Góra Petrosuł – północne ramię Petrosa.
• Połonina Rogneska – pastwisko pod Petrosem widoczne z Szeszuła.
• Połonina Menczuł – niższy stopień trasy z Kwasów, z serowarnią i stacją biologiczną.
• Połonina Hołowczeska – po drugiej stronie Petrosa, od strony Łazeszczyny.
• Góra Kakaraza – sąsiedni szczyt w odnogach Czarnohory.

Zdjęcia: Tanya Troyan, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Igor1972P, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Приходько Юрий, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Misha Reme, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.