Gospodarstwo „Czarna Cisa Plus” — huculska bryndza, Czarna Cisa
„Czarna Cisa Plus” to gospodarstwo owcze we wsi Czarna Cisa w gromadzie Jasinia, w uroczysku Poderej. Rodzina utrzymuje ponad sto owiec i wyrabia ser tak, jak Huculi robili to od pokoleń: na górskich pastwiskach, na naturalnej podpuszczce i bez pośpiechu. Gospodarstwo należy do Stowarzyszenia Producentów Tradycyjnych Karpackich Serów Wysokogórskich, a od 2019 roku jest certyfikowanym producentem „Huculskiej bryndzy owczej” — pierwszego ukraińskiego produktu zarejestrowanego jako oznaczenie geograficzne. Bryndza stąd to więc nie zwykły „ser domowy”, lecz produkt o potwierdzonym pochodzeniu i kontrolowanej technologii.
Po co jechać do Czarnej Cisy
Dla podróżnika to okazja, by zobaczyć huculskie pasterstwo z bliska, a nie tylko kupić ser na targu w Jasini. Według portalu turystycznego Rachowszczyzny gospodarstwo oferuje:
- zwiedzanie gospodarstwa z pokazem, jak z owczego mleka powstaje ser;
- degustację bryndzy, budzu i wurdy tam, gdzie się je wytwarza;
- zakup sera bezpośrednio u producenta — bez pośredników i w sezonie;
- wodę pitną, wyżywienie, nocleg i miejsce na kemping — przydatne, jeśli wybieracie się w Świdowiec i szukacie postoju.
Data publikacji tych informacji nie jest znana, dlatego formę wizyty, dostępność sera i warunki noclegu koniecznie potwierdźcie telefonicznie przed wyjazdem.
Czego spróbować i co kupić
Najważniejsza jest huculska bryndza owcza. Zgodnie ze specyfikacją oznaczenia geograficznego owce muszą paść się na górskich pastwiskach powyżej 700 metrów n.p.m. Mleko się cedzi i zakwasza naturalną podpuszczką (klagiem); powstały budz odciska się, dojrzewa, a potem rozdrabnia z solą. Wychodzi słonawa, pikantna bryndza o wyrazistym, śmietankowym smaku, którą Huculi dodają do banoszu, kuleszy i pierogów albo jedzą po prostu z chlebem.
- Budz — młody ser owczy, z którego później powstaje bryndza; delikatny i lekko kwaskowy.
- Wurda — lekki ser gotowany z serwatki pozostałej po budzu; najlepszy na świeżo.
- Bryndza — dojrzała i solona, dobrze się przechowuje i nadaje na drogę.
Owcze mleko w Karpatach jest sezonowe, więc największy wybór świeżego sera jest od wiosny do jesieni, gdy stado pasie się w górach.
Informacje praktyczne
- Adres: Czarna Cisa, ul. Myru 742a (uroczysko Poderej), gromada Jasinia, rejon rachowski.
- Telefony: +38 096 281 24 21, +38 067 312 21 51.
- Godziny: według portalu Rakhiv.life gości przyjmuje się codziennie; wizytę trzeba uzgodnić wcześniej.
- Sezon: świeży ser owczy głównie od wiosny do jesieni.
- Ceny: nieopublikowane — pytajcie telefonicznie.
Dojazd. Czarna Cisa ciągnie się doliną rzeki o tej samej nazwie na zachód od Jasini. Samochodem — drogą H09 przez Przełęcz Jabłonicką (od strony Iwano-Frankiwska i Bukowela) albo z Rachowa (ok. 35 km); w Jasini skręca się w dolinę Czarnej Cisy. Bez auta wygodnie dojechać pociągiem lub autobusem do Jasini, a dalej lokalnym transportem lub taksówką; o ostatni odcinek do gospodarstwa najlepiej zapytać gospodarzy.
Strona i media społecznościowe: rakhiv.life
Zdjęcia: rakhiv.life; zaktour.gov.ua; bbc.com.
