Polana Wierch Lubania

Wierch Lubania to polana na szczycie Lubania, najwyższej góry Pasma Lubania w południowo-wschodniej części Gorców. Leży na wysokości 1180–1200 m, na dość sporym, płaskim terenie pomiędzy dwoma wierzchołkami Lubania – zachodnim (1211 m), słynącym z rozległych panoram, i zalesionym Średnim Groniem. Polana należy do wsi Krośnica w gminie Krościenko nad Dunajcem; nie leży w Gorczańskim Parku Narodowym. Mapa Geoportalu podaje nazwę Lubień, jednak we wszystkich wcześniejszych źródłach polana nazywa się Wierch Lubania.

Dawniej polana była wypasana. Jeszcze w latach 70. XX w. po większych ulewach tworzył się tu okresowy zbiornik wodny – pozostałość dawnego stawu. Turystyczną historię Lubania zapoczątkowali kuracjusze ze Szczawnicy: już od 1860 r. wyjeżdżali tu chłopskimi furkami, a w 1912 r. wyznakowano pierwszy szlak z Krościenka. W latach 1936–1939 przy skałach Samorody na południowym skraju polany Tatrzańskie Towarzystwo Narciarzy zbudowało schronisko na około 100 miejsc. W czasie II wojny światowej korzystali z niego partyzanci i ukrywająca się przed Niemcami okoliczna ludność; 24 września 1944 r. Niemcy spalili schronisko, zabijając dwóch partyzantów – przy ruinach stoi pamiątkowy krzyż. Bacówka PTTK zbudowana w latach 1973–1974 na sąsiedniej polanie Wyrobki spłonęła w styczniu 1978 r.; zostały po niej kamienne fundamenty.

Od lat 60. XX w. na polanie w lipcu i sierpniu działa Studencka Baza Namiotowa Lubań, a jej wiata przez cały rok może służyć jako schronienie przed niepogodą. Poniżej Samorodów, przy szlaku niebieskim i zielonym, wypływa źródło wody zdatnej do picia. Wśród rzadkich roślin Lubania są ostrożeń głowacz (Cirsium eriophorum) i ostrożeń dwubarwny (Cirsium heterophyllum).

Co zobaczyć i co robić

• Wieża widokowa na zachodnim wierzchołku (2015): drewniana, o wysokości 30 m, z tarasem na wysokości 20,70 m, na który prowadzi 138 schodów. Architektonicznie nawiązuje do drewnianych kościołów gotyckich regionu. Z wieży widać Gorce, Pieniny, Jezioro Czorsztyńskie, Magurę Spiską, Pogórze Spisko-Gubałowskie i Tatry.
• Sama polana – dobre miejsce na piknik z widokiem na Tatry, Pieniny i Beskidy; na tarasie po południowej stronie stoi duża tablica informacyjna o Lubaniu.
• Skały Samorody z piaskowca magurskiego, ruiny przedwojennego schroniska i ołtarz polowy na zachodnim wierzchołku upamiętniający górskie wędrówki Karola Wojtyły.

Jak dojść

Na polanie krzyżują się trzy znakowane szlaki. Czerwony Główny Szlak Beskidzki: z Krościenka przez Marszałek 3:10 h w górę (2:10 h w dół), z Przełęczy Knurowskiej przez Runek 3:35 h. Niebieski szlak Tarnów – Wielki Rogacz: z Ochotnicy Dolnej 2:15 h, z przełęczy Snozka 2:05 h. Zielony szlak Grywałd – Polana Gabrowska: z Ochotnicy Dolnej 2:30 h, z Grywałdu 2:10 h. Kolejny zielony szlak prowadzi z Tylmanowej (2:15 h). To zwykłe górskie wędrówki na 2–3,5 godziny leśnymi ścieżkami, do pokonania dla dzieci, które już chodzą po górach; z wózkiem – nie.

Sezon i bezpieczeństwo

Polana jest dostępna przez cały rok, wstęp na nią i na wieżę widokową jest bezpłatny (wieża według OpenStreetMap – bez opłat). Najpiękniej jest tu w pogodny poranek, gdy Tatry widać najwyraźniej, oraz jesienią. Zimą grzbiet pokrywa śnieg i przychodzi się tu na nartach lub pieszo przetartymi szlakami. We mgle na otwartej polanie łatwo zgubić szlak – trzymaj się znaków. GOPR: 985 lub 601 100 300.

W pobliżu

U stóp Lubania, nad Jeziorem Czorsztyńskim, stoją ruiny zamku Czorsztyn, a na przeciwległym brzegu Zamek Dunajec w Niedzicy. Głównym Szlakiem Beskidzkim na zachód dojdziesz do polan Gorczańskiego Parku Narodowego, m.in. Polany Gorc Kamienicki.

Zdjęcia: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Gorofil, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.