Lawinowy Szczyt

Lawinowy Szczyt (słow. Lavínový štít, niem. Lawinenspitze) to skalisty szczyt o wysokości 2606 m w słowackich Tatrach Wysokich, jeden z najwyższych w całym paśmie: słowacka encyklopedia umieszcza go na piątym miejscu wśród szczytów Tatr Wysokich. Leży ok. 15 km na północny zachód od Popradu, nad osadami uzdrowiskowymi Vyšné Hágy, Nová Polianka i Tatranská Polianka, w kraju preszowskim. Najbliższe miejscowości w naszych danych OSM to Szczyrbskie Jezioro (ok. 6,5 km), Štôla (8,4 km) i Gerlachov (9,5 km). Na południowym wschodzie, pod szczytem, stoi wysokogórskie schronisko Śląski Dom.

Szczyt jest wyraźnym wzniesieniem w północnej grani Zadniego Gerlacha, między jego masywem a Wielką Litworową Turnią; polscy autorzy opisują go jako środkowy wierzchołek masywu Zadniego Gerlacha. Należy więc do grani Gerlacha, biegnącej od najwyższego szczytu Tatr – Gerlacha – do Polskiego Grzebienia. Lawinowy Szczyt tworzy podwójny wierzchołek z Lawinową Turnią, a 226 m od niego leży Gerlachowska Przełęcz. Na północny zachód opada Dolina Kacza, odwadniana przez Białą Wodę do Dunajca, na wschód – Dolina Wielicka z Wielickim Potokiem płynącym do Popradu.

Jak dojść / szlaki

Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak. Góra leży w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP), a granią biegnie granica narodowych rezerwatów przyrody Dolina Białej Wody i Dolina Wielicka, dlatego turyści mogą chodzić wyłącznie szlakami. Na sam Lawinowy Szczyt można wejść tylko z licencjonowanym przewodnikiem górskim albo jako doświadczony taternik zgodnie z zasadami TANAP.

Najbliższy szlak to zielony z Tatranskiej Polianki obok Śląskiego Domu na Polski Grzebień; pod granią łączy się ze szlakiem niebieskim z Łysej Polany przez Dolinę Białej Wody i Dolinę Litworową oraz Rohatkę do Schroniska Zbójnickiego i Tatrzańskiej Łomnicy. Z Polskiego Grzebienia zaczyna się znana droga taternicka na Gerlach – tzw. droga Martina (Martinka), prowadząca przez Lawinowy Szczyt. Źródła nie podają czasów przejścia: długość wspinaczki zależy od przewodnika, pogody i grupy.

Co widać ze szczytu

Skalisty wierzchołek daje widok dookolny. Dzięki dużej wysokości widać wiele szczytów Tatr Wysokich – m.in. okoliczne Gerlach, Kończystą, Batyżowiecki Szczyt, Ganek, Rysy, Wschodnią Wysoką, Brodawkę i Litworowy Szczyt – a także północną część grani Tatr Bielskich. Przy dobrej pogodzie wzrok sięga Beskidów Orawskich, Niżnych Tatr, Gór Wołowskich, Braniska i wielu gór południowej Polski.

Przyroda i historia

Nazwę nadali szczytowi taternicy na początku XX wieku: stoki okolicznych grani opadające do Doliny Wielickiej słyną zimą z częstych lawin. Pierwszego wejścia latem dokonali 26 lipca 1904 r. Janusz Chmielowski, Klemens Bachleda i Stanisław Stopka; zimą jako pierwsi stanęli na szczycie Pavel Krupinský i Matthias Nitsch 22 marca 1936 r.

Wysokość mierzono wielokrotnie: dawne, niedokładne szacunki dawały ok. 2635 m, pomiary aneroidowe ok. 2610 m, trygonometryczne 2606,1 m, a pomiar lidarowy z 2018 r. – 2602,0 m. Z nazwą bywa zamieszanie: w przewodniku Arno Puškáša i encyklopedii „Tatry príroda” szczyt ten opisano jako Lavínová veža, a nazwę Lavínový štít nadano sąsiedniej Gerlachowskiej Kopie.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

To wysokogórski teren skalny bez ścieżek i ubezpieczeń – tylko dla przygotowanych osób z przewodnikiem. Nawet najbliższe wysokogórskie szlaki TANAP są co roku zamknięte od 1 listopada do 31 maja. Pogoda w Tatrach zmienia się szybko, a stoki nad Doliną Wielicką są lawiniaste. W razie wypadku dzwoń do słowackiej Horskiej záchrannej služby (HZS): 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

• Przez Lawinowy Szczyt prowadzi popularna droga taternicka na Gerlach z Polskiego Grzebienia.
• Pierwsze wejście zimowe nastąpiło dopiero 32 lata po pierwszym letnim.
• Nazwa nawiązuje nie do samego szczytu, lecz do lawiniastych stoków nad Doliną Wielicką.

Zdjęcia: Rafał Kozubek, CC BY-SA 4.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Rafik k, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.