Długi Staw Wielicki

Długi Staw Wielicki (słow. Dlhé pleso) to niewielkie wydłużone jezioro w Dolinie Wielickiej (Velická dolina) w słowackich Tatrach Wysokich, na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP). Leży w kamienistej kotlince między masywem Gerlacha — najwyższego szczytu Tatr — a Suchą Kopą (Guľatý kopec), na wysokości ok. 1930–1945 m. Nazwa wynika z kształtu: według pomiarów pracowników TANAP-u z lat 60. XX w. staw ma 185 na 61 m, 0,63 ha powierzchni i ok. 5 m głębokości. Bywa też nazywany Długim Stawem pod Gerlachem.

Woda jest tu bardzo przejrzysta: dno widać nawet w najgłębszych miejscach, a zanurzone głazy mają zielonkawo-turkusowy odcień. Staw stopniowo się zmniejsza, bo zsuwają się do niego piargi z Żlebu Karczmarza i Żlebu Darmstädtera na stokach Gerlacha. To z Długiego Stawu wypływa na stałe Wielicka Woda: niżej płynie kwiecistą łąkową terasą Wielickiego Ogrodu (Kvetnica), przy progu Mokra Wanta (Večný dážď) tworzy Wielicką Siklawę i wpada do Wielickiego Stawu.

Wielicki Ogród to jedno z najbogatszych florystycznie miejsc Tatr Wysokich. Pod koniec XIX wieku Węgierskie Towarzystwo Karpackie wydzierżawiło go, by uchronić przed wypasem. Walery Eljasz, który w 1872 r. szedł tą doliną przez Polski Grzebień, zanotował, że Długi Staw ma około 300 kroków długości, a woda wypływa z niego przez alpejską łąkę zwaną Ogrodem szwedzkiego botanika Wahlenberga.

Co zobaczyć i co robić

• Przejrzysta woda i kamieniste dno — ścieżka biegnie tuż przy brzegu, więc staw można obejrzeć z bliska.
• Ściany Gerlacha — nad wodą wznoszą się urwiska najwyższego masywu Tatr.
• Wielicki Ogród — latem łąkowy próg poniżej stawu pokrywają kwiaty; trzymaj się ścieżki.

Jak dojść

Długi Staw leży przy zielonej trasie przez Polski Grzebień (Niżne Hagi – Rozdroże pod Polskim Grzbietem). Z Tatrzańskiej Polanki (Tatranská Polianka), przystanku Tatrzańskich Kolei Elektrycznych, zielony szlak prowadzi nad Wielicki Staw i do Śląskiego Domu — 1 h 45 min (w dół 1 h 15 min). Znad Wielickiego Stawu przez Wielicki Ogród do Długiego Stawu — 1 h (w dół 45 min), a od Długiego Stawu na Polski Grzebień (ok. 2200 m) — jeszcze 45 min (w dół 30 min). Nad Wielicki Staw można też dojść Magistralą Tatrzańską z Hrebienka (2 h 05 min). Z Tatrzańskiej Polanki do Długiego Stawu to ok. 3 godzin w górę i ponad 900 m przewyższenia: pełnoprawna wycieczka wysokogórska. Powyżej Wielickiego Stawu ścieżka staje się bardziej stroma i kamienista.

Sezon i bezpieczeństwo

Zielony szlak znad Wielickiego Stawu przez Polski Grzebień jest zamknięty od 1 listopada do 31 maja (§ 4 regulaminu zwiedzania TANAP-u, rozporządzenie 26/2023), więc nad Długi Staw można wybrać się od 1 czerwca do 31 października; Wielicki Staw pozostaje w tym czasie dostępny. Wstęp do TANAP-u jest bezpłatny. Chodzić wolno tylko po znakowanych szlakach i tylko w dzień; z psem nie można wchodzić na zielony szlak z Tatrzańskiej Polanki na Polski Grzebień, a drony bez zezwolenia są zabronione. Żlebami Gerlacha schodzą tu piargi i kamienie, więc nie zatrzymuj się pod stokami. Horská záchranná služba (HZS): 18 300, numer alarmowy 112.

W pobliżu

• Wielicki Staw i Śląski Dom — godzinę niżej.
• Gerlach — najwyższy szczyt Tatr nad stawem.
• Mała Wysoka — szczyt nad Polskim Grzebieniem.
• Batyżowiecki Staw — na zachód od Wielickiego Stawu Magistralą.

Oficjalna strona: tanap.sk

Zdjęcia: Punteador, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Michal Klajban, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Photochrom Print Collection, Public domain, Wikimedia Commons.