Widłak goździsty

Opis

Widłak goździsty — wiecznie zielona roślina zarodnikowa z długimi, pełzającymi łodygami, które rozkładają się na ziemi na metr i więcej i miejscami się ukorzeniają. Łodygi i wzniesione gałązki gęsto pokryte są drobnymi, miękkimi listkami. Każdy listek kończy się długim, białym włoskiem, przez co pędy wydają się puszyste — po tej cesze gatunek łatwo rozpoznać.

W lipcu i sierpniu nad pędami wznoszą się cienkie, żółtawe nóżki o wysokości 5–15 cm, a na każdej siedzą dwa-trzy wąskie kłosy. W nich dojrzewają drobne, żółte zarodniki. Proszek z zarodników — likopodium — nie zmoczy się wodą i jasno zapłonie, jeśli go rozprószyć nad płomieniem. Kiedyś posypywano nim tabletki, używano jako pudru dla dzieci i do efektów scenicznych.

W Karpatach widłak goździsty rośnie w suchych lasach iglastych i mieszanych, na skrajach lasów, starych pastwiskach, w borówkach i pustkowiach na kwaśnych glebach — od przedgórza do subalpejskiego pasa.

Jak wszystkie widłaki, rozwija się bardzo powoli: od wykiełkowania zarodnika do dorosłej rośliny mija ponad dziesięć lat. Dlatego zarośla, wyrwane na wianki czy wielkanocne ozdoby, odnawiają się przez dziesięciolecia.

Do obowiązującej Czerwonej Księgi Ukrainy ten gatunek nie jest wpisany, w przeciwieństwie do widłaka rzekomego i baranka. Jednak w rezerwatach i parkach narodowych zbieranie jakichkolwiek roślin jest zabronione, a w UE wszystkie widłaki należą do gatunków, których zbieranie może być ograniczone.

Gdzie w Karpatach

Pomarańczowy — gdzie gatunek odnotowali przyrodnicy (GBIF, CC0/CC BY). Występuje tylko miejscami, więc nie rysujemy przybliżonego zasięgu; puste miejsce nie oznacza, że go tam nie ma.

Kraje

Ukraina · Słowacja · Polska · Czechy · Rumunia

Pasma

Gorgany, Beskidy Skolskie. W innych krajach: 🇸🇰 Beskid Kisucki, 🇸🇰 Mała Fatra, 🇸🇰 Niżne Tatry, 🇸🇰 Tatry Wysokie, 🇸🇰 Magura Spiska, 🇸🇰 Rudawy Słowackie, 🇸🇰 Góry Wołowskie, 🇵🇱 Beskid Żywiecki, 🇨🇿 Beskidy Morawsko-Śląskie, 🇵🇱 Beskid Sądecki, 🇸🇰 Góry Czerchowskie, 🇵🇱 Beskid Niski

Piętra roślinności

Pogórze (do 600 m) · Lasy bukowe (600–1200 m) · Lasy iglaste (1200–1600 m)

Kiedy zobaczyć

Na podstawie obserwacji przyrodników w Karpatach (iNaturalist, research grade): im ciemniejsza komórka, tym częściej gatunek widuje się w danym miesiącu.

Bezpieczeństwo

Rośliny nie spożywaj: w trawie widłaków są alkaloidy.

Podobne gatunki — jak nie pomylić

W tradycji ludowej

Zarodniki (likopodium) wykorzystywano w farmacji jako puder i do posypywania tabletek.

Ochrona i zasady

Nie jest wpisany do Czerwonej Księgi Ukrainy. W strefach chronionych zbieranie jest zabronione; gatunek załącznika V Dyrektywy Siedliskowej UE.

Częste pytania