Czupel

Czupel to najwyższy szczyt Beskidu Małego o wysokości 930 m n.p.m.; według najnowszych pomiarów geodezyjnych i lidarowych ma 931 m, a w niektórych publikacjach podaje się 933 m. Należy do Korony Gór Polski. Leży w zachodniej części Beskidu Małego, na zachód od doliny Soły, w tzw. Grupie Magurki Wilkowickiej. Grzbietem Czupla biegnie granica między Międzybrodziem Bialskim a Łodygowicami w powiecie żywieckim w województwie śląskim; najbliższe przysiółki leżą 1,3–2 km od szczytu, a Bielsko-Biała — na północnym zachodzie.

Czupel jest zwornikiem kilku grzbietów. Od sąsiedniego Rogacza (900 m) oddziela go przełęcz Wysokie Siodło, na której szlak niebieski krzyżuje się z czerwonym. Wybitność góry wynosi ok. 520 m.

Główny grzbiet Grupy Magurki Wilkowickiej ma kształt litery C zwróconej końcami do Soły. W jego środku leży Przełęcz Przegibek, spod której spływają w przeciwne strony potoki Ponikiewka i Straconka; przełęcz dzieli grupę na grupę Chrobaczej Łąki na północy oraz grupę Magurki i Czupla na południu. Ku północy góry stromo opadają na Pogórze Śląskie, ku południu do Kotliny Żywieckiej, a od zachodu dolina Białej i Brama Wilkowicka oddzielają je od Beskidu Śląskiego.

Jak dojść / szlaki

• Szlak niebieski z Przełęczy Przegibek przez Magurkę Wilkowicką — ok. 1 h 45 min (w dół 1 h 20 min).
• Szlak niebieski z Czernichowa przez Suchy Wierch, Rogacz i Wysokie Siodło — ok. 1 h 55 min (w dół ok. 1 h).
• Szlak czerwony Łodygowice — Przysłop — Wysokie Siodło — Międzybrodzie Bialskie (ok. 2 h 35 min) przecina grzbiet na Wysokim Siodle, skąd na szczyt jest niedaleko szlakiem niebieskim.

Schronisko „Widok na Tatry”

Przed 1914 rokiem Karol Sikora z Łodygowic zbudował między Magurką Wilkowicką a Czuplem, na wysokości ok. 900 m, drewniane schronisko z werandą, z której roztaczała się panorama m.in. na Tatry i Pasmo Babiogórskie. By przyciągnąć zarówno Polaków, jak i Niemców, właściciel umieścił na budynku napis „Schronisko – Schutzhaus – Widok na Tatry”; niemiecką część usunięto po 1918 roku. W 1926 roku powstała tu stacja turystyczna Oddziału Babiogórskiego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, a w okresie międzywojennym chętnie zaglądali tu polscy turyści, omijający obiekt Beskidenvereinu na Magurce. Schronisko przetrwało wojnę, lecz spłonęło w 1967 roku i nie zostało odbudowane; pozostałości fundamentów widać przy niebieskim szlaku z Magurki na Czupel.

Widok ze szczytu

Cały masyw Czupla porasta las, ale w ostatnich latach wiatrołomy i wycinka odsłoniły wierzchołek, z którego widać dość rozległą panoramę: grzbiet ku Magurce Wilkowickiej, Pogórze Śląskie z Jeziorem Goczałkowickim, Gaiki, Groniczki, Chrobaczą Łąkę, Jezioro Międzybrodzkie i Czanieckie, Bukowski Groń, Złotą Górkę, Żar, Kiczerę, a w oddali Pasmo Bliźniaków. Z polan na wschodnim grzbiecie widać Babią Górę, Pilsko, a przy dobrej pogodzie nawet Tatry i słowacką Małą Fatrę.

Przyroda i historia

W lasach regla dolnego dominuje buk z domieszką świerka. Występuje tu dość rzadka naparstnica purpurowa i rzadki chrząszcz — biegacz pomarszczony. Wzdłuż szlaku na grzbiecie ciągną się długie wały kamieni zbieranych niegdyś z hal; miejscowa ludność nazywa je kródami. Zachowały się też resztki okopów z czasów II wojny światowej.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Czupel to zalesiona góra bez skał, dostępna przez cały rok. Po wiatrołomach na ścieżkach mogą leżeć powalone drzewa, a zimą stoki są zaśnieżone i śliskie. Góra leży poza parkami narodowymi.

W Beskidach pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300 oraz 112.

Zdjęcia: Gower, Public domain; Michał Płachta (micio), CC BY-SA 2.5; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.