Czoło

Czoło to niewybitny szczyt o wysokości 815 m w Pieninach Właściwych, najdalej na wschód wysunięty wierzchołek głównego grzbietu Pienin Czorsztyńskich. Góra leży w całości w Pienińskim Parku Narodowym; grzbietem biegnie granica między Sromowcami Niżnymi (gmina Czorsztyn, stok południowy) a Krościenkiem nad Dunajcem (stok północny) w powiecie nowotarskim, w województwie małopolskim. Od zachodu Czoło sąsiaduje z Łączaną, a na wschodzie przełęcz Szopka (779 m), oddalona zaledwie o 400 m, oddziela je od masywu Trzech Koron – do ich wierzchołka jest ok. 1 km. Do Sromowiec Niżnych jest ok. 2,6 km.

Czoło ma dwa wierzchołki: wyższy wschodni i niższy zachodni, od którego na północ odbiega grzbiet Wysokiego Działu. Nieco dalej na zachód, przy przełęczy Zakoczył (Czerniawa), odgałęzia się na południe grzbiet Nowej Góry. Takie położenie na styku grzbietów rozchodzących się na cztery strony sprawia, że stoki odwadniają cztery potoki. Najłagodniejszy stok północny opada do doliny Pienińskiego Potoku, a południowe stromo spadają do Wąwozu Szopczańskiego i dwóch dolinek łączących się przy Rojowej Skale – południowym zakończeniu Czoła; spływające nimi strumyki zasilają Szopczański Potok.

Jak dojść / szlaki

• Niebieski – Główny Szlak Pieniński (fragment szlaku Tarnów – Wielki Rogacz): Czorsztyn – zbocza Macelaka – Czoło – przełęcz Szopka – Trzy Korony. Ścieżka prowadzi przez oba wierzchołki Czoła. Z Szopki do Czorsztyna przez przełęcz Trzy Kopce, Macelak i przełęcz Osice ok. 2:10 h (w przeciwną stronę 2:20 h).
• Żółty Sromowce Niżne – Wąwóz Szopczański – przełęcz Szopka: w górę 1:15 h, w dół 1:05 h; biegnie południowymi stokami Czoła.

Przełęcz Szopka to główny węzeł szlaków Pienin Właściwych – szlaki rozchodzą się stąd na Trzy Korony, do Czorsztyna, Krościenka i Sromowiec Niżnych. Dlatego przez Czoło przechodzi się najczęściej w drodze z Czorsztyna na Trzy Korony lub z powrotem.

Co widać ze szczytu

Główny wierzchołek i stok południowy porasta las, więc z samego szczytu panoramy nie ma. Widoki otwierają się z polan poniżej: Wielkiej Doliny i Wydziorek na stokach północnych oraz Toporzyskowa po południowej stronie głównego grzbietu. Z polany na przełęczy Szopka widać pogórza Spisza i Tatry, a z polany nad przełęczą – Gorce.

Przyroda i historia

Polanę na przełęczy Szopka porasta tzw. umiarkowanie sucha łąka pienińska – zbiorowisko sztuczne, powstałe na miejscu wykarczowanego przed wiekami lasu; park ją kosi. Zakwita tu rzadki mieczyk dachówkowaty, rosną kozibród wschodni i kukułka bzowa, znaleziono też zagrożony gatunek grzyba. Przy źródle po północnej stronie przełęczy rosną sity, turzyce i wełnianki. Przez Szopkę od dawna wiodło najdogodniejsze przejście z Krościenka do Sromowiec Niżnych; w połowie XIX wieku pierwsi turyści wjeżdżali tu góralskimi furmankami, a przy przełęczy stała altana, w której często nocowali flisacy.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlak przez Czoło biegnie lasem i jest łatwy, ale po deszczu korzenie i wapień są śliskie, a w sezonie na Szopce i Trzech Koronach bywa tłoczno. W Pienińskim Parku Narodowym obowiązują ścisłe zasady: poruszaj się wyłącznie po znakowanych szlakach, przebywaj w parku tylko w porze dziennej – od godziny przed wschodem do godziny po zachodzie słońca – nie wprowadzaj psów, nie lataj dronem, nie biwakuj i nie pal ognisk. Szlaki są bezpłatne; od 1 kwietnia do 15 listopada płatna jest tylko platforma widokowa na Trzech Koronach (10 zł, ulgowy 5 zł). Zasady i komunikaty – na stronie Pienińskiego Parku Narodowego.

Pieniny obsługuje GOPR (Grupa Podhalańska): tel. 985 lub +48 601 100 300 oraz 112; warto zainstalować aplikację „Ratunek”.

Ciekawostki

• Przełęcz Szopka pod Czołem nazywana jest też „Chwała Bogu” – być może od okrzyku ulgi po trudach podejścia.
• Stoki Czoła zasilają aż cztery potoki, bo zbiegają się tu cztery grzbiety.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.