Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku
Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku to drewniana świątynia w dolinie Sanu we wschodniej części polskich Bieszczadów, od 2013 roku część obiektu światowego dziedzictwa UNESCO „Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat”. To rzadki przykład cerkwi typu bojkowskiego: według polskiej Wikipedii jedyna zachowana świątynia tego typu w Bieszczadach i jedna z trzech w całym kraju. Obecnie pełni funkcję rzymskokatolickiego kościoła filialnego pw. Wniebowzięcia NMP i należy do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej.
Pierwszą cerkiew w Smolniku wzmiankowano w 1589 roku; kolejną, zbudowaną w 1602 roku, spalili Tatarzy w 1672 roku. Obecna świątynia – już czwarta – została oddana 1 sierpnia 1791 roku. Przez ponad półtora wieku była cerkwią parafialną: najpierw prawosławną, od 1697 roku greckokatolicką. W 1951 roku na mocy umowy o zmianie granic między PRL a ZSRR Smolnik wrócił do Polski, a jego mieszkańców wysiedlono do USRR. Domy rozebrano, w opuszczonej cerkwi składowano siano, ściany i kopułę pobielono wapnem, niszcząc polichromię, a ocalałe ikony wywieziono do składnicy w Łańcucie. Dwie ikony z 1547 roku – Zaśnięcie Bogurodzicy i Bogurodzica Hodegetria – znajdują się dziś w muzeum we Lwowie. W latach 1969–1973 cerkiew wyremontowano tradycyjnymi metodami ręcznymi, w 1974 roku przekazano parafii rzymskokatolickiej, a w latach 2004–2005 przeprowadzono generalny remont.
Co zobaczyć
- Archaiczna forma bojkowska: trójdzielny zrąb (babiniec, nawa, prezbiterium) prawie równej wysokości, szersza nawa, dachy namiotowe z małymi makowicami i szeroki okap wsparty na wystających belkach.
- Wnętrze z drewnianą kopułą, polichromią imitującą niebo w kopule prezbiterium i ornamentami na ścianach; za tabernakulum carskie wrota z Kuryłówki z medalionami ewangelistów. Z pierwotnej polichromii zachował się fragment kotary podtrzymywanej przez anioły.
- Cmentarz na północ od cerkwi z kilkoma starymi nagrobkami – cichy ślad nieistniejącej bojkowskiej wsi.
Informacje praktyczne
Adres: 38-713 Smolnik, gmina Lutowiska. Jadąc drogą nr 896 z Lutowisk w kierunku Stuposian, w Smolniku należy skręcić w lewo na drogę dojazdową do świątyni. Cerkiew stoi na niewielkim wzniesieniu, kilka minut pieszo. Stałych godzin zwiedzania nie opublikowano na oficjalnych stronach: z zewnątrz cerkiew można obejrzeć w każdej chwili, a do wnętrza zwykle można wejść podczas nabożeństw lub po uzgodnieniu z parafią – warto pytać na miejscu. Prosimy o szacunek dla nabożeństw i odpowiedni strój. Wizytę najlepiej połączyć z wyjazdem do Ustrzyk Górnych i na połoniny. Stan na październik 2026 roku.
W pobliżu
Około 10 km na południe leży Połonina Caryńska, a nieco dalej Połonina Wetlińska. Na północnym zachodzie, koło Sanoka, stoi kolejna cerkiew z listy UNESCO – w Turzańsku.
Oficjalna strona: sad.podkarpackie.travel
Zdjęcia: Edyta Koczenasz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; VmeganV, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Daniel.zolopa, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Krop45ka, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; AndrzejTru, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Sanok ≈168 km, ≈3 h 20 min bez kolejek: drogą na Szeginie → przejście Szeginie – Medyka → Przemyśl → DK28 przez Birczę do Sanoka (≈83 km, ≈1 h 45 min od granicy). Alternatywa przez Krakowiec – Korczowa: A4 do zjazdu Radymno, DK77 do Przemyśla i DK28 (≈185 km ze Lwowa, ≈3 h 25 min). W same Bieszczady wygodniej przez Smolnicę – Krościenko: Lwów – Sambor – Stary Sambor – granica, dalej DK84 przez Ustrzyki Dolne do Sanoka (≈203 km, ≈5 h; ≈57 km od granicy). Z Krościenka do Ustrzyk Górnych DW896 ≈53 km (≈1 h 40 min; ≈200 km i ≈4 h 50 min ze Lwowa), do Wetliny DW896 i DW897 ≈69 km (≈216 km i ≈5 h ze Lwowa). Z Sanoka: do Ustrzyk Górnych ≈82 km (DK84 przez Lesko, dalej DW896, ≈1 h 35 min), do Wetliny ≈72 km (DK84 do Leska, DW894 przez Baligród i Cisną, DW897, ≈1 h 20 min).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŁatwyJednodniowyZnakowanyLutowiska Chata SocjologaProfil wysokości605–898 m6,2 kmpodejście 107 m≈ 2 godz. marszu3,8 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyprzeł. Wyżniańska Magura StuposiańskaProfil wysokości777–1 240 m7,1 kmpodejście 594 m≈ 3 godz. marszu6,4 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyBereżki przeł. Przysłop CaryńskiProfil wysokości606–811 m2,8 kmpodejście 5 m≈ 45 min marszu7,1 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Ciekawe w pobliżu
Serowarnie i połoninyBieszczadzka Koza – kozia serowarnia w SmolnikuSmolnikmniej niż 1 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Bieszczadzka Koza to rodzinna kozia farma i rzemieślnicza serowarnia w Smolniku nad Sanem, we wschodnich Bieszczadach, tuż przy granicy z Ukrainą.
PołoninaPołonina CaryńskaBrzegi Górnewysokość 1 297 m10 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Połonina Caryńska (Berehowska) to masyw górski i połonina w Bieszczadach Zachodnich, między dolinami Prowczy i Wołosatego, w których leżą Brzegi Górne i Ustrzyki Górne.
SzczytKruhly WierchBrzegi Górnewysokość 1 297 m10 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Kruhly Wierch (Kruhły Wierch, 1297 m) to najwyższy z wierzchołków Połoniny Caryńskiej w Bieszczadach Zachodnich.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Rzemiosło i warsztatyGaleria Barak w Czarnej: bieszczadzka ceramika i warsztatyCzarna Górna13 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Bieszczadzka Galeria Barak w Czarnej koło Ustrzyk Dolnych to pierwsza prywatna galeria sztuki w Bieszczadach, a jej historia zasługuje na osobną opowieść.
Przejażdżki konneZachowawcza Hodowla Konia Huculskiego w WołosatemWołosate16 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Wołosate to najdalej na południe wysunięta zamieszkana miejscowość Polski, ukryta w dolinie potoku Wołosatka pod Tarnicą, najwyższym szczytem polskich Bieszczadów.
Rzemiosło i warsztatyPracownia Ikon Veraikon w Cisnej: ikona karpacka i warsztatyCisna26 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Pracownia Ikon Veraikon w Cisnej to – jak mówią sami gospodarze – najstarsza i największa pracownia ikon w Bieszczadach.
Piwo i browaryBrowar Ursa Maior w Uhercach MineralnychUherce Mineralne35 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Ursa Maior, czyli Bieszczadzka Wytwórnia Piwa, to niezależny rzemieślniczy mikrobrowar w Uhercach Mineralnych, między Leskiem a Ustrzykami Dolnymi.
Rzemieślniczy wytwórcyBieszczadzkie Smaki w Smolniku: chleb, nalewki, przetworySmolnik42 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Bieszczadzkie Smaki to rodzinna manufaktura naturalnych produktów w Smolniku nad Osławą, w gminie Komańcza, na zachodnim skraju Bieszczadów.
Wino i degustacjeWinnica Kmiecia w Zahutyniu koło Sanoka: degustacje i wydarzeniaZahutyń48 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku”Winnica Kmiecia to młoda winnica we wsi Zahutyń między Sanokiem a Zagórzem, na styku Beskidu Niskiego i Bieszczadów.