Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku
Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku to drewniana świątynia w dolinie Osławy, na południe od Leska i Zagórza, na pograniczu łemkowsko-bojkowskim. W 2013 roku wraz z innymi cerkwiami wpisano ją na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część obiektu „Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat”. Należy też do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej (trasa IV, sanocko-dukielska). Obecnie jest to cerkiew prawosławna.
Wieś Turzańsk lokowano na prawie wołoskim w 1514 roku, a cerkiew wzmiankowano po raz pierwszy w 1526 roku. Obecną świątynię wzniesiono w latach 1801–1803 jako greckokatolicką cerkiew parafialną. W 1817 roku obok stanęła dzwonnica, a w 1836 roku do prezbiterium dobudowano drugą zakrystię, a od zachodu kruchtę. Na początku XX wieku gontowe dachy pokryto blachą. Po wysiedleniu Łemków w 1947 roku w ramach akcji „Wisła” świątynię użytkowali rzymscy katolicy, w 1961 roku została zaplombowana. W 1963 roku część Łemków wróciła do wsi i, chcąc modlić się w ojczystym języku, przyjęła prawosławnego duchownego — od tego czasu gospodarzem cerkwi jest wspólnota prawosławna. Według miejscowej legendy podczas pożaru starszej świątyni ikona Bogurodzicy wyleciała przez okno i upadła właśnie w miejscu, gdzie zbudowano obecną cerkiew.
Co zobaczyć
- Architekturę: trójdzielny zrąb (babiniec, nawa, prezbiterium) z dwiema bliźniaczymi zakrystiami, wspólny dach wielopołaciowy i pięć baniastych wieżyczek z makowicami i kutymi krzyżami. Wewnątrz ośmiopolowe kopuły namiotowe nad trzema głównymi pomieszczeniami, typowe dla wschodniej Łemkowszczyzny.
- Polichromię z 1898 roku autorstwa Josyfa Bukowczyka, pokrywającą ściany i sklepienia. Obok scen biblijnych są tu rzadkie tematy: Chrystus w łemkowskiej chyży („O Jezu, bądź naszym gościem”), przypowieść o siewcy osadzona w miejscowym krajobrazie, św. Olga i książę Włodzimierz oraz panorama gór nad ikonostasem.
- Ikonostas z początku XIX wieku, przemalowany przez Bukowczyka w 1895 roku, oraz ołtarze boczne z ikonami Michała Archanioła i św. Mikołaja. Część ikon skradziono i zastąpiono współczesnymi kopiami.
- Dzwonnicę z 1817 roku w osi cerkwi — trójkondygnacyjną, o ścianach zbieżnych ku górze. Uchodzi za najwyższą wolnostojącą dzwonnicę w polskich Karpatach. Przycerkiewny cmentarz z kilkoma nagrobkami z końca XIX wieku otacza murek z kamieni polnych.
Informacje praktyczne
Adres: 38-542 Turzańsk, gmina Komańcza. Dojazd samochodem: drogą nr 892 w kierunku Komańczy; w Rzepedzi skręcamy w lewo na drogę lokalną do Turzańska — po 1,5 km po prawej stronie widać cerkiew, ok. 100 m od drogi. Świątynia stoi na wzgórzu ponad wsią, od samochodu to tylko kilka minut spaceru, więc wizyta jest odpowiednia także dla rodzin z dziećmi. Oficjalnych godzin zwiedzania ani cen biletów nie opublikowano: cerkiew i dzwonnicę z zewnątrz można oglądać w każdej chwili, a do wnętrza zwykle można wejść podczas nabożeństw — warto pytać na miejscu. To czynna świątynia: prosimy o ciszę, szacunek i odpowiedni strój. Najwygodniej przyjechać od maja do października. Stan na październik 2026 roku.
W pobliżu
Na północy, w Sanoku, znajdują się Muzeum Budownictwa Ludowego z cerkwiami łemkowskimi i bojkowskimi oraz Zamek Królewski z galerią Beksińskiego. Na zachodzie, w Beskidzie Niskim, warto odwiedzić Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej. Kolejną cerkiew z listy UNESCO, tym razem bojkowską, zobaczymy w Smolniku.
Oficjalna strona: sad.podkarpackie.travel
Zdjęcia: Daniel.zolopa, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Plane Paparazzo, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; EvaPrima, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Daniel.zolopa, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; LuzynaS, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons; LeszekUminski, CC BY 3.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Sanok ≈168 km, ≈3 h 20 min bez kolejek: drogą na Szeginie → przejście Szeginie – Medyka → Przemyśl → DK28 przez Birczę do Sanoka (≈83 km, ≈1 h 45 min od granicy). Alternatywa przez Krakowiec – Korczowa: A4 do zjazdu Radymno, DK77 do Przemyśla i DK28 (≈185 km ze Lwowa, ≈3 h 25 min). W same Bieszczady wygodniej przez Smolnicę – Krościenko: Lwów – Sambor – Stary Sambor – granica, dalej DK84 przez Ustrzyki Dolne do Sanoka (≈203 km, ≈5 h; ≈57 km od granicy). Z Krościenka do Ustrzyk Górnych DW896 ≈53 km (≈1 h 40 min; ≈200 km i ≈4 h 50 min ze Lwowa), do Wetliny DW896 i DW897 ≈69 km (≈216 km i ≈5 h ze Lwowa). Z Sanoka: do Ustrzyk Górnych ≈82 km (DK84 przez Lesko, dalej DW896, ≈1 h 35 min), do Wetliny ≈72 km (DK84 do Leska, DW894 przez Baligród i Cisną, DW897, ≈1 h 20 min).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanySanok ChryszczataProfil wysokości291–998 m34,2 kmpodejście 1 314 m≈ 11 godz. marszu2,9 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”
TrudnyWielodniowyZnakowanyGłówny Szlak BeskidzkiProfil wysokości309–1 723 m499,9 kmpodejście 19 519 m4,3 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”
TrudnyWielodniowyZnakowanyBesko KomańczaProfil wysokości290–848 m48,1 kmpodejście 1 190 m5,4 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Ciekawe w pobliżu
JezioroJeziorka DuszatyńskieTurzańsk6,8 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Jeziorka Duszatyńskie to dwa niewielkie jeziora osuwiskowe na zachodnich zboczach Chryszczatej w pobliżu dawnej łemkowskiej wsi Duszatyn w Bieszczadach — jedna z...
SzczytChryszczataRabewysokość 997 m8,3 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Chryszczata to zalesiony masyw i szczyt (997 m) w Bieszczadach Zachodnich, w paśmie Wołosania, nazywanym też Wysokim Działem.
ZamekZamek Królewski w Sanoku i Galeria BeksińskiegoSanok22 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Zamek Królewski w Sanoku stoi na wzgórzu nad Sanem w centrum miasta i jest dziś siedzibą Muzeum Historycznego.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Rzemieślniczy wytwórcyBieszczadzkie Smaki w Smolniku: chleb, nalewki, przetworySmolnik13 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Bieszczadzkie Smaki to rodzinna manufaktura naturalnych produktów w Smolniku nad Osławą, w gminie Komańcza, na zachodnim skraju Bieszczadów.
Wino i degustacjeWinnica Kmiecia w Zahutyniu koło Sanoka: degustacje i wydarzeniaZahutyń19 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Winnica Kmiecia to młoda winnica we wsi Zahutyń między Sanokiem a Zagórzem, na styku Beskidu Niskiego i Bieszczadów.
Rzemiosło i warsztatyPracownia Ikon Veraikon w Cisnej: ikona karpacka i warsztatyCisna23 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Pracownia Ikon Veraikon w Cisnej to – jak mówią sami gospodarze – najstarsza i największa pracownia ikon w Bieszczadach.
Piwo i browaryBrowar Ursa Maior w Uhercach MineralnychUherce Mineralne24 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Ursa Maior, czyli Bieszczadzka Wytwórnia Piwa, to niezależny rzemieślniczy mikrobrowar w Uhercach Mineralnych, między Leskiem a Ustrzykami Dolnymi.
Aquaparki i baseny termalneRymanów-Zdrój: pijalnia, wody Tytus i Klaudia, tężniaRymanów-Zdrój28 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Rymanów-Zdrój to uzdrowisko w dolinie Taboru w Beskidzie Niskim, około 4 km na południe od miasta Rymanów.
Aquaparki i baseny termalneIwonicz-Zdrój: pijalnia wód, basen i jaskinia solnaIwonicz-Zdrój33 km od „Cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku”Iwonicz-Zdrój to największe i najstarsze uzdrowisko województwa podkarpackiego – spokojne miasteczko wśród zalesionych wzgórz na południe od Krosna, u progu Beskidu...