Zapytaj przewodnika AI:

Chryszczata

997 m Chryszczata, Rabe
ChryszczataChryszczata — 2Chryszczata — 3Chryszczata — 4

Chryszczata to zalesiony masyw i szczyt (997 m) w Bieszczadach Zachodnich, w paśmie Wołosania, nazywanym też Wysokim Działem. Wznosi się niedaleko Komańczy, na dawnym pograniczu etnograficznym Łemków i Bojków; masyw ciągnie się ok. 7 km od źródeł Osławy po źródła Tarnawki i ma ponad 3 km szerokości. Najbliższa wieś to Rabe, ok. 2,6 km od szczytu; do Duszatyna i Mikowa jest ok. 5 km. Na wierzchołku stoi betonowy obelisk osnowy geodezyjnej z czasów zaborów.

Nazwa wywodzi się od łemkowskiej nazwy rośliny chreszczate zilie (czworolist pospolity) lub od skrzyżowania dróg (ukr. chrest – krzyż).

Jak dojść / szlaki

  • Czerwony Główny Szlak Beskidzki (fragment E8) prowadzi przez wierzchołek na odcinku Duszatyn – Jeziorka Duszatyńskie – Chryszczata – Wołosań – Cisna. Z Chryszczatej na Wołosań idzie się ok. 3.35 h (z powrotem 3.10 h).
  • Szlak niebieski prowadzi z Chryszczatej na północ przez Suliłę (759 m) do Pogarów (641 m); w OSM to końcowy odcinek szlaku z Sanoka.
  • Szlaki żółte – tzw. Szlak Papieski na Chryszczatą i ścieżka dojściowa do Studenckiej Bazy Namiotowej Rabe; jest też ścieżka przyrodnicza na Chryszczatą.

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta las bukowy, więc pełnej panoramy tu nie ma; widoki na doliny i sąsiednie pasma otwierają się tylko w prześwitach między drzewami w pobliżu szczytu.

Przyroda i historia

Na północno-zachodnich stokach, w dolinie potoku Olchowatego, leży krajobrazowy rezerwat przyrody „Zwiezło”, założony w 1957 r. i poszerzony w 2024 r. do 484,26 ha. Chroni on m.in. dwa jeziorka osuwiskowe – Jeziorka Duszatyńskie, obok których prowadzi szlak czerwony. Powstały 13 kwietnia 1907 r., gdy po wiosennych roztopach i ulewach zachodnie zbocze Chryszczatej oderwało się i osunęło, tamując potok. Osuwisko „Zwiezło” uznaje się za największe rozpoznane w polskich Karpatach: przemieściło się ok. 12 mln m³ ziemi, a jego długość przekracza 2 km.

Masyw nosi ślady wojen XX wieku. Zimą 1914/1915 front między wojskami austriackimi i rosyjskimi dwukrotnie przeszedł przez Chryszczatą; pozostały po tym rowy strzeleckie, ziemianki i zarośnięte dziś cmentarze wojenne na Chryszczatej i Magurycznem. W latach 1944–1947 zalesiony masyw był miejscem walk zbrojnych: działały tu oddziały partyzanckie, a w latach 1945–1947 stacjonowały oddziały UPA. W podziemnym szpitalu UPA w masywie Chryszczatej 23 stycznia 1947 r., podczas ataku Wojska Polskiego, zginęli wszyscy przebywający w nim ludzie – według różnych szacunków od 7 do 20 osób. Latem 1947 r. oddziały WP ostatecznie rozbiły obozy w masywie. Na stokach wciąż można natrafić na okopy i pozostałości uzbrojenia.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Chryszczata to zalesiona góra bez schronów i źródeł na grzbiecie, a szlak czerwony jest tu długi, więc warto mieć zapas wody i czasu. Okopy i doły na stokach bywają głębokie i ukryte pod liśćmi – nie schodź ze szlaku, a znalezionych niewybuchów nie dotykaj i zgłoś je pod numer 112. Bilet wstępu nie jest potrzebny, ale to obszar Natura 2000, a w lasach żyją niedźwiedzie i wilki: lepiej nie chodzić samotnie o zmroku i nie zostawiać jedzenia.

Akcje ratunkowe w Bieszczadach prowadzi Grupa Bieszczadzka GOPR: telefon 985 lub +48 601 100 300 oraz numer alarmowy 112; warto zainstalować aplikację „Ratunek”, która przekazuje ratownikom naszą lokalizację.

Zdjęcia: Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

  • Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
  • Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
  • Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
  • Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
  • Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Lwów – Sanok ≈168 km, ≈3 h 20 min bez kolejek: drogą na Szeginie → przejście Szeginie – Medyka → Przemyśl → DK28 przez Birczę do Sanoka (≈83 km, ≈1 h 45 min od granicy). Alternatywa przez Krakowiec – Korczowa: A4 do zjazdu Radymno, DK77 do Przemyśla i DK28 (≈185 km ze Lwowa, ≈3 h 25 min). W same Bieszczady wygodniej przez Smolnicę – Krościenko: Lwów – Sambor – Stary Sambor – granica, dalej DK84 przez Ustrzyki Dolne do Sanoka (≈203 km, ≈5 h; ≈57 km od granicy). Z Krościenka do Ustrzyk Górnych DW896 ≈53 km (≈1 h 40 min; ≈200 km i ≈4 h 50 min ze Lwowa), do Wetliny DW896 i DW897 ≈69 km (≈216 km i ≈5 h ze Lwowa). Z Sanoka: do Ustrzyk Górnych ≈82 km (DK84 przez Lesko, dalej DW896, ≈1 h 35 min), do Wetliny ≈72 km (DK84 do Leska, DW894 przez Baligród i Cisną, DW897, ≈1 h 20 min).

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.

Lokalizacja na mapie

Komentarze

Podziel się wrażeniamiZaloguj się, aby dodać komentarz lub zadać pytanie.Zaloguj sięZarejestruj się

Szlaki w pobliżu

Wszystkie szlaki
Sanok – ChryszczataTrudnyWielodniowyZnakowanySanok ChryszczataProfil wysokości291–998 m34,2 kmpodejście 1 314 m≈ 11 godz. marszumniej niż 1 km od „Chryszczata”Główny Szlak BeskidzkiTrudnyWielodniowyZnakowanyGłówny Szlak BeskidzkiProfil wysokości309–1 723 m499,9 kmpodejście 19 519 mmniej niż 1 km od „Chryszczata”Szlak do bazy namiotowej RabeŁatwyJednodniowyZnakowanySzlak do bazy namiotowej RabeProfil wysokości637–998 m7,4 kmpodejście 361 m≈ 2,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Chryszczata”

Ciekawe w pobliżu

Jeziorka DuszatyńskieJezioroJeziorka Duszatyńskie1,7 km od „Chryszczata”Jeziorka Duszatyńskie to dwa niewielkie jeziora osuwiskowe na zachodnich zboczach Chryszczatej w pobliżu dawnej łemkowskiej wsi Duszatyn w Bieszczadach — jedna z...Bieszczadzkie Smaki w Smolniku: chleb, nalewki, przetworyRzemieślniczy wytwórcyBieszczadzkie Smaki w Smolniku: chleb, nalewki, przetwory7,7 km od „Chryszczata”Bieszczadzkie Smaki to rodzinna manufaktura naturalnych produktów w Smolniku nad Osławą, w gminie Komańcza, na zachodnim skraju Bieszczadów.Cerkiew św. Michała Archanioła w TurzańskuCerkiewCerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku8,3 km od „Chryszczata”Michała Archanioła w Turzańsku to drewniana świątynia w dolinie Osławy, na południe od Leska i Zagórza, na pograniczu łemkowsko-bojkowskim.

Rzemiosło w pobliżu

Wszystkie miejsca rzemiosła
Pracownia Ikon Veraikon w Cisnej: ikona karpacka i warsztatyRzemiosło i warsztatyPracownia Ikon Veraikon w Cisnej: ikona karpacka i warsztaty15 km od „Chryszczata”Pracownia Ikon Veraikon w Cisnej to – jak mówią sami gospodarze – najstarsza i największa pracownia ikon w Bieszczadach.Browar Ursa Maior w Uhercach MineralnychPiwo i browaryBrowar Ursa Maior w Uhercach Mineralnych25 km od „Chryszczata”Ursa Maior, czyli Bieszczadzka Wytwórnia Piwa, to niezależny rzemieślniczy mikrobrowar w Uhercach Mineralnych, między Leskiem a Ustrzykami Dolnymi.Winnica Kmiecia w Zahutyniu koło Sanoka: degustacje i wydarzeniaWino i degustacjeWinnica Kmiecia w Zahutyniu koło Sanoka: degustacje i wydarzenia25 km od „Chryszczata”Winnica Kmiecia to młoda winnica we wsi Zahutyń między Sanokiem a Zagórzem, na styku Beskidu Niskiego i Bieszczadów.Galeria Barak w Czarnej: bieszczadzka ceramika i warsztatyRzemiosło i warsztatyGaleria Barak w Czarnej: bieszczadzka ceramika i warsztaty35 km od „Chryszczata”Bieszczadzka Galeria Barak w Czarnej koło Ustrzyk Dolnych to pierwsza prywatna galeria sztuki w Bieszczadach, a jej historia zasługuje na osobną opowieść.Bieszczadzka Koza – kozia serowarnia w SmolnikuSerowarnie i połoninyBieszczadzka Koza – kozia serowarnia w Smolniku38 km od „Chryszczata”Bieszczadzka Koza to rodzinna kozia farma i rzemieślnicza serowarnia w Smolniku nad Sanem, we wschodnich Bieszczadach, tuż przy granicy z Ukrainą.Iwonicz-Zdrój: pijalnia wód, basen i jaskinia solnaAquaparki i baseny termalneIwonicz-Zdrój: pijalnia wód, basen i jaskinia solna41 km od „Chryszczata”Iwonicz-Zdrój to największe i najstarsze uzdrowisko województwa podkarpackiego – spokojne miasteczko wśród zalesionych wzgórz na południe od Krosna, u progu Beskidu...