Żabi Szczyt Wyżni

Żabi Szczyt Wyżni (słow. Vyšný Žabí štít, niem. Große Froschspitze) to szczyt o wysokości ok. 2263 m w Tatrach Wysokich na granicy Polski i Słowacji. Wznosi się w północnej odnodze Rysów — Żabiej Grani, oddzielającej słowacką Dolinę Białej Wody od polskiej Doliny Rybiego Potoku. Jest zwornikiem: tuż obok niego, w Żabiej Grani, znajduje się Wyżnia Spadowa Przełączka (ok. 2235 m), którą polska Wikipedia określa jako jedyną tatrzańską przełęcz zwornikową.

W szerokim ujęciu masyw szczytu ograniczają trzy przełęcze: Ciężka Przełączka (od Niżnich Rysów), Białczańska Przełęcz Wyżnia (od Żabiego Mnicha) i Młynarzowa Przełęcz (od masywu Młynarza). Tak rozumiany masyw jest najwyższym wzniesieniem Żabiej Grani i wznosi się nad trzema dolinami: od zachodu nad Czarnostawiańskim Kotłem w Dolinie Rybiego Potoku, od północy nad Doliną Żabich Stawów Białczańskich i od południowego wschodu nad Dolinką Spadową. Po słowacku bywa nieściśle nazywany „Veľký Žabí štít” — pod taką nazwą figuruje też w OpenStreetMap.

Jak dojść / szlaki

Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak. Najłatwiejsze drogi taternickie są stosunkowo proste, ale to wciąż teren poza szlakiem, więc bez doświadczenia wspinaczkowego szczyt jest dostępny tylko z licencjonowanym przewodnikiem; od strony słowackiej leży w rezerwacie i wejście możliwe jest wyłącznie z przewodnikiem. Najbliższe szlaki biegną Doliną Rybiego Potoku: z parkingu na Palenicy Białczańskiej nad Morskie Oko prowadzi asfaltowa droga (8,5 km, zamknięta dla samochodów prywatnych), a dalej czerwony szlak na Rysy mija Czarny Staw pod Rysami — masyw Żabiego Szczytu Wyżniego góruje nad Czarnostawiańskim Kotłem.

Najważniejsze drogi wspinaczkowe prowadziły północną ścianą o wysokości do 500 m, opadającą do słowackiej Doliny Żabich Stawów; drogi zaczynają się wyżej i mają ok. 250 m długości (od III do VI w skali tatrzańskiej). Obecnie ściana ta leży w obszarze ochrony ścisłej, zamkniętym dla turystów i taterników.

Co widać ze szczytu

Widok ze szczytu jest mocno ograniczony przez Niżnie Rysy, choć rozleglejszy niż z innych szczytów Żabiej Grani. Według słowackiej Wikipedii widać stąd bliskie doliny i okoliczne szczyty Tatr Wysokich, część grani Tatr Bielskich i pogórze po stronie polskiej. Masyw jest nieco cofnięty na wschód, dlatego nie widać go znad Morskiego Oka; z Doliny Żabich Stawów Białczańskich szczyt prezentuje się jako skalna piramida, a z okolic Czarnego Stawu nie jest pokaźny.

Przyroda i historia

Nazwa, podobnie jak wielu innych obiektów Żabiej Grani, pochodzi od określenia „Żabie”, którym nazywano cały obszar na wschód od Rybiego Potoku wraz z Doliną Żabich Stawów Białczańskich. Pod północną ścianą leżą Wyżni i Niżni Żabi Staw Białczański, z których woda spływa Żabim Potokiem do Białki w dorzeczu Dunajca. Dolina Żabich Stawów jest rezerwatem o najwyższym stopniu ochrony, a przez wierzchołek przebiega granica strefy zakazu wspinaczki.

Pierwszego odnotowanego wejścia dokonali 26 lipca 1905 roku Janusz Chmielowski, Károly Jordán, Adam Kroebl, Stanisław Krygowski i Tadeusz Łopuszański z przewodnikami Jakubem i Klemensem Bachledami, Janem Karpielem, Jędrzejem Marusarzem i Janem Stopką. Pierwsze wejście zimowe miało miejsce 14 kwietnia 1930 roku (Stefan Bernadzikiewicz, Zbigniew Gieysztor, Antoni Kenar i Wiesław Stanisławski). Zimą 1959 roku w północnej ścianie zginęło trzech wspinaczy — lawina zmiotła ich aż do stawu.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w dwóch parkach narodowych — polskim TPN i słowackim TANAP — a po stronie słowackiej także w narodowym rezerwacie przyrody Dolina Białej Wody. Wstęp do TPN jest płatny, a schodzenie ze szlaków dozwolone jest tylko w celu uprawiania taternictwa w wyznaczonych rejonach (rejon Morskiego Oka obejmuje granie od Przełęczy Białczańskiej przez Rysy do Wrót Chałubińskiego); każde wyjście trzeba zarejestrować w Książce Wyjść Taternickich lub przez internet na stronie parku. Północna ściana po stronie słowackiej jest całkowicie zamknięta. Wysokogórskie szlaki TANAP są zamknięte od 1 listopada do 31 maja.

Zimą stoki wokół Doliny Rybiego Potoku są zagrożone lawinami. Po polskiej stronie pomocy udziela TOPR: 985 lub +48 601 100 300, po słowackiej — HZS: 18 300 (+421 18 300). Numer alarmowy — 112.

Zdjęcia: Rafik k, CC BY-SA 4.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Adam Opioła, Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Kristo, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.