Żabi Koń

Żabi Koń (słow. Žabí kôň, niem. Simonturm, węg. Simon-torony) to turnia o wysokości 2291 m w grani głównej Tatr Wysokich, na granicy polsko-słowackiej. Jest najniższym szczytem w grani oddzielającej Dolinę Rybiego Potoku od Doliny Żabiej Mięguszowieckiej, odgałęzienia Doliny Mięguszowieckiej. Stoi między Rysami, od których oddziela go Żabia Przełęcz (2224 m), a Żabią Turnią Mięguszowiecką w Wołowym Grzbiecie, od której oddziela go Żabia Przełęcz Wyżnia (2249 m).

Znad Morskiego Oka Żabi Koń widać jako przysadzistą, granitową płetwę, a oglądany wzdłuż grani – od wschodu lub zachodu – ma wygląd ostrej iglicy. Od południa jego ściana ma ok. 120 m wysokości, od północy, nad Kotłem pod Rysami, ok. 150 m. Wschodnia grań dzieli się na bardziej stromy Górny Koń (nachylenie ok. 45–50°) i łagodniejszy, ok. 40-metrowy Dolny Koń, opadający na północ pionowo.

Jak dojść / szlaki

Na Żabi Koń nie prowadzi żaden szlak i nie ma na niego wejść turystycznych – to jeden z nielicznych tatrzańskich szczytów wyłącznie dla wspinaczy skalnych. Na wierzchołek prowadzi 11 dróg wspinaczkowych. Najłatwiejsza wiedzie wschodnią granią z Żabiej Przełęczy: II w skali UIAA, ok. 30 min, choć z powodu wyjątkowej ekspozycji wielu taterników ocenia ją wyżej. Zachodnią granią z Żabiej Przełęczy Wyżniej – V, ok. 45 min; zejście zachodnią granią – II–III, jeden lub dwa zjazdy. Klasyczna ściana północna – V, ok. 2 h. Na grań dużo łatwiej dostać się od strony południowej (słowackiej) niż północnej (polskiej).

Najwygodniejsze punkty wyjścia to schroniska PTTK nad Morskim Okiem i w Dolinie Roztoki. Sam Żabi Koń dobrze widać z czerwonego szlaku na Rysy, który prowadzi nieopodal przez Bulę pod Rysami.

Co widać ze szczytu

Źródła nie opisują panoramy z wierzchołka. Pod turnią leżą dwie doliny: na północy Dolina Rybiego Potoku z Czarnym Stawem pod Rysami i Morskim Okiem, na południu Dolina Żabia Mięguszowiecka z Żabimi Stawami, od których szczyt wziął nazwę.

Przyroda i historia

Nazwę turni nadali w 1905 r. Janusz Chmielowski i Klimek Bachleda, gdy wraz z Jędrzejem Marusarzem Jarząbkiem schodzili z Rysów na Żabią Przełęcz. Bachleda nazwał ją „koniem” – tak taternicy określają bardzo ostre i przepaściste fragmenty grani – a Chmielowski dodał przymiotnik „Żabi” od pobliskich Żabich Stawów Mięguszowieckich. Bachleda orzekł wtedy: „Jeszcze się taki nie narodził, co by na tę turnię wylazł”. Już następnego dnia, 12 września 1905 r., Katherine Bröske i Simon Häberlein weszli na szczyt ścianą południową; imię Häberleina upamiętniają nazwy niemiecka i węgierska. Słowaccy autorzy uważają to wejście za początek epoki taternictwa sportowego w Tatrach Wysokich.

Pierwszego wejścia zimowego dokonali Alfréd Grósz i Tibold Kregczy 26 marca 1913 r. Ścianę północną, uchodzącą wówczas za najtrudniejszą w Tatrach, pokonali 16 czerwca 1929 r. Bronisław Czech, Wiesław Stanisławski i Lida Skotnicówna. W 1907 r. pod wierzchołkiem zginął węgierski wspinacz Jenő Wachter – był to pierwszy stricte taternicki wypadek śmiertelny.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży na granicy Tatrzańskiego Parku Narodowego i słowackiego TANAP-u. Wspinaczka poza szlakami dozwolona jest tylko taternikom zgodnie z przepisami parków lub z licencjonowanym przewodnikiem; po stronie słowackiej wysokogórskie szlaki TANAP-u są co roku zamykane na okres zimowo-wiosenny. Grań jest bardzo eksponowana, a pogoda w masywie Rysów zmienia się szybko. W polskich Tatrach pomocy udziela TOPR: 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112; w słowackich – HZS: 18 300 (+421 18 300).

Zdjęcia: Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; The original uploader was Makarczuk at Polish Wikipedia., CC BY-SA 3.0; Rezerwa58, CC BY 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Krkavec, Public domain — Wikimedia Commons.