Walentkowy Wierch

Walentkowy Wierch, czyli Walentkowa (słow. Valentková, niem. Valentinsberg), to szczyt o wysokości 2156 m w głównej grani Tatr, przez który biegnie granica polsko-słowacka. Leży na południe od Świnicy, od której oddziela go Walentkowa Przełęcz (2100 m), i na północny zachód od Gładkiego Wierchu, od którego oddziela go Gładka Przełęcz (ok. 1994 m). Ze Świnicą łączy go wąska, urozmaicona Walentkowa Grań z wieloma czubami i przełączkami.

Północno-zachodnie stoki opadają do Doliny Walentkowej, południowo-wschodnie do Dolinki pod Kołem z Zadnim Stawem Polskim, najwyżej położonym stawem Doliny Pięciu Stawów Polskich. Na zachód odchodzi krótka boczna grań z Walentkową Kopą (1875 m), oddzielająca Dolinę Wierchcichą od Walentkowej. Najbliższe punkty wyjścia to parking na Palenicy Białczańskiej (ok. 8,5 km w linii prostej), Zakopane (10 km) oraz słowackie Podbańska (11 km) i Jaworzyna Tatrzańska (12 km).

Jak dojść / szlaki

Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak. Po polskiej stronie (Tatrzański Park Narodowy) wolno poruszać się tylko po szlakach, więc wierzchołek jest dla turystów niedostępny. Po stronie słowackiej leży w narodowym rezerwacie przyrody Dolina Cicha w TANAP-ie, gdzie wejście poza szlakami możliwe jest wyłącznie z licencjonowanym przewodnikiem górskim.

Najbliższe szlaki:

• niebieski szlak ze schroniska w Dolinie Pięciu Stawów Polskich przez Dolinkę pod Kołem na Zawrat (ok. 1:40 h) – biegnie pod południowo-wschodnimi stokami szczytu, obok Zadniego Stawu;
• po stronie słowackiej czerwony szlak z Doliny Cichej Liptowskiej na przełęcz Zawory (ok. 2:20 h od szlaku żółtego) i dalej w 15 min na Gładką Przełęcz.

Widok ze szczytu

Skalisty wierzchołek oferuje panoramę dookolną, rozleglejszą niż z pobliskiego Gładkiego Wierchu. Widać okoliczne szczyty i doliny Tatr Wysokich i Zachodnich – Świnicę, Koszystą, Krywań, Grań Hrubego, Kresanicę, Kasprowy Wierch – a przy dobrej widoczności także fragment Niżnych Tatr i Beskidu Orawskiego.

Przyroda i historia

Trawiaste południowe stoki wypasali dawniej pasterze liptowscy; czasem przez Gładką Przełęcz zachodzili tu z owcami także polscy pasterze z Doliny Pięciu Stawów. Upłaz nazywali Walentkową – od liptowskiego pasterza Walentego (Valentka), który wypasał tu woły. Po 1858 r. nazwa trafiła do literatury i na mapy, a kartografowie przenieśli ją z upłazu na szczyt, co w Tatrach zdarzało się często. Później w Polsce zmieniono ją na Walentkowy Wierch, Słowacy nadal używają nazwy Valentková. Kartografowie austriaccy podawali nazwę Nad kamenim, która się nie przyjęła. W XIX wieku wierzchołek był ważnym punktem pomiarowym.

Pierwsze odnotowane wejście turystyczne latem: Teodor Eichenwald, Ferdynand Rabowski, Jan Bachleda Tajber i Wojciech Tylka Suleja, 5 sierpnia 1902 r.; zimą: S. Bujwid, Kazimierz Piotrowski i H. Trzebnicki, 1 stycznia 1914 r.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

To teren wysokogórski z gwałtownymi zmianami pogody, mgłami i wczesnymi opadami śniegu. W TPN wstęp jest płatny, chodzić można wyłącznie po szlakach, psów nie wprowadza się na szlaki. Od 2021 r. odcinek Zawrat – Świnica czerwonego szlaku jest jednokierunkowy (tylko w stronę Świnicy). Po słowackiej stronie wysokogórskie szlaki TANAP-u są zamknięte od 1 listopada do 31 maja. Ratownictwo: w Polsce TOPR (985 lub +48 601 100 300), na Słowacji HZS (18 300 lub +421 18 300); numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Opioła Jerzy, CC BY 2.5; Rafał Kozubek, CC BY-SA 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki, CC BY 3.0; Opioła Jerzy, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.