Rejon bohorodczański

Górzysta część rejonu Bohorodczany znajduje się na północnej granicy Karpat Skibowskich i jest częścią masywu Gorgan. Mała górska wioska Huta, która jest najbardziej wysuniętą na południe osadą naszego powiatu, jest bramą do magicznego i fascynującego świata karpackiego piękna. Z Huty, a raczej ze Starej Huty, rozpoczynają się jedno- i wielodniowe szlaki na górskie łąki, przełęcze, strome gorgańskie przełęcze i grzbiety. Najwyższym punktem rejonu jest góra Syvulia o wysokości 1818 metrów.

Centrum rejonu jest miasto Bohorodczany, a głównymi miejscowościami turystycznymi (osadami) rejonu są: Huta, Stara Huta, Kosmach, Sadzhava, Manyava, Mizhhirya, Starunya, Horokholyna.

Rejon znajduje się w centrum obwodu iwanofrankowskiego. Graniczy z powiatami Tysmenytsia, Nadvirna, Rozhnyativ i Kalush regionu i Zakarpacia. Odległość od centrum rejonu Bohorodczany do: Iwano-Frankowska - 22 km, Kijowa - 600 km, Warszawy - 500 km, Lwowa - 150 km, Bukaresztu - 150 km, Berlina - 150 km.

Stara Huta położona jest u źródeł rzeki Bystrycy Sołotwyńskiej na wysokości 650 m n.p.m. Miejscowość znajduje się 60 km od centrum regionu i posiada dogodne połączenia autobusowe. Stąd rozpoczyna się jedna z najpopularniejszych tras turystycznych - wspinaczka na bliźniacze szczyty Sivulya (1881 m n.p.m.) i Lopushna (1836 m n.p.m.), które są najwyższymi punktami Gorganów. Szczyty te pokryte są kamiennymi placerami, które ciągną się stromo w dół przez setki metrów. Trasa ma 39 km długości od przystanku autobusowego w wiosce Huty. Różnica wysokości wynosi 1200 m. Trasa przebiega w pobliżu malowniczych wodospadów w traktach Zholob i Peklo, z których stromych skał bierze początek rzeka Bystrytsia Nadvirnianska. Na szczycie Syvuli znajduje się betonowy słup z zaznaczonymi na kamieniach punktami kardynalnymi. Następnie szlak prowadzi na górę Lopushna (1836 m n.p.m.), która znajduje się nie dalej niż kilometr dalej.

Nie mniej interesujący do wędrówek jest Grzbiet Watahiwski, który sąsiaduje z Grzbietem Sywulskim, który zaczyna się od strony Osmołodskiej i kończy w pobliżu Huty z malowniczymi szczytami Vysoka (1803 m) i Igrovets (1804 m). Tutaj skaliste morze mistycznego traktu Igrovyshche, pełne legend o zmarłych nieochrzczonych duszach dzieci, które znalazły tu schronienie, bije, nie znajdując swoich brzegów. Trasa biegnie wzdłuż dopływu Bystrycy Łopusznej, przez malownicze polany z doskonałymi miejscami do zbierania grzybów i łąką Pohar, która rozpoczyna wspinaczkę na szczyt Igrowca. Długość trasy wynosi 34 km.

Dla grup młodzieży szkolnej i mniej przygotowanych turystów interesująca będzie wędrówka z Huty do najwyższego wodospadu w Karpatach, wodospadu Manyava, przez grzbiet Chortka. Opisane trasy nie wymagają specjalistycznego sprzętu i będą w zasięgu nawet niewprawionych turystów.

Trasa samochodowa (rowerowa) przez miejsca walk wyzwoleńczych "Powstańcze szlaki"

• Wieś Bohordczany (groby Błahija, Szuma, Dowbusza na cmentarzu, tablica pamiątkowa Teodora Martyneca, kamienna tablica bojowników o wolność Ukrainy naprzeciwko byłego budynku NKWD);
• Wieś Hrabiwci (kwatera upamiętniająca majora UPA Kostiantyna Petera);
• Wieś Dzwiniach (pole bitwy, miejsce śmierci pułkownika UPA Gregot-Rizuna);
• wieś Lesiwka (miejsce walk i masowego pochówku rebeliantów z kurenia Rizuna, którzy zginęli w walkach z oddziałami Czerwonej Miotły);
• wieś Stari Bohorodchany (grób powstańców).

Wycieczka weekendowa "Magiczne kolory jesieni"

Krótkoterminowe, jednodniowe wycieczki edukacyjno-rekreacyjne lub wycieczki "weekendowe" stały się popularne wśród odwiedzających i mieszkańców powiatu. Podczas takich wycieczek uczestnicy mają możliwość zapoznania się z historycznymi, kulturowymi i unikalnymi miejscami przyrodniczymi znajdującymi się w dzielnicy Bohorodczany. Ponadto wycieczki są okazją do poznania ciekawych, utalentowanych ludzi, mistrzów ludowych i rzemieślniczych oraz artystów mieszkających w powiecie.

Proponujemy Państwu jedną z tych wycieczek. Trasa: Bohorodczany - Wielewa - Łukwica - Bohorodczany.

Wycieczka rozpoczyna się wycieczką autobusową po osadach obwodu (wioski Pidhiria, Dzvyniach, Solotvyn, Markova). Podczas tej wycieczki doświadczeni przewodnicy przedstawią historyczne i geograficzne cechy tych osad.

1. Wycieczka do Maniawskiego Kościoła i "Błogosławionego Kamienia". Turyści mają okazję zwiedzić XVII-wieczny zabytek architektury, przyłączyć się do modlitwy i zapoznać się z unikalnym "Błogosławionym Kamieniem" stworzonym przez samą naturę, który według starożytnej legendy leczy dusze i ciała wierzących.
2. Przejazd do miejscowości Łukwica. Zapoznanie się z pracą wiejskiej rzemieślniczki Hanny Krasiy (malarstwo, artystyczny haft satynowy, pieczenie bochenków weselnych).
3. Zapoznanie uczestników wycieczki z obozem plastycznym "Chota Krylatih" i jego komendantem Stepanem Krasilichem. Obóz ten znajduje się we wspaniałym miejscu. Obozowicze mają do wyboru pływanie łódką, paralotniarstwo, jazdę konną.
4. "Wieczorne ognisko" zaprasza wszystkich uczestników wycieczki do skosztowania potraw typowych dla tego obszaru. Program obejmuje konkurencyjne gry, quizy i niespodzianki.
5. Powrót do miejscowości Bohorodczany.

Ludowe Muzeum Etnografii i Życia w Sadzawie

Muzeum znajduje się we wsi Sadzhava. Organizatorem muzeum jest dyrektor miejscowej szkoły Wasyl Moroz. Dziesięć przestronnych sal zawiera całą historię Sadzawy, od momentu założenia wsi do dnia dzisiejszego. Muzeum posiada ponad trzy tysiące eksponatów. Ciekawie jest spojrzeć na wszystkie rzeczy i porównać je z ich obecnymi odpowiednikami. Ciekawostką jest to, że wszystkie eksponaty są oryginalne. Są tu ręczniki z końca ubiegłego wieku, kołyska dziecięca z 1900 roku, drzwi z 1840 roku wykonane bez jednego gwoździa i chodzik z 1879 roku. Innym z najciekawszych i najstarszych eksponatów muzeum jest rzeźbiony krzyż. Takie krzyże były montowane nad oknem. Zanim pojawiły się ikony, ludzie modlili się do nich i były one przekazywane z pokolenia na pokolenie jako wspaniała pamiątka rodzinna.

Adres muzeum: ulica Shkilna, wieś Sadzhava, rejon Bohorodchany, obwód Iwano-Frankowski, Ukraina, 77717, telefon kontaktowy: +38 (03471) 37234.

Sołotwyński oddział lokalnego muzeum historycznego

Sołotwińskie Muzeum Krajoznawcze zostało założone w 1958 r. przez miejscowego historyka O. A. Fedanko (1898-1983), który zgromadził setki interesujących eksponatów dotyczących archeologii regionu, numizmatyki, etnografii, życia i rzemiosła. Adres muzeum: ul. Hruszewskoho 4, Sołotwyno, rejon bohorodczański, obwód iwanofrankowski, Ukraina, 77753.

Wielewskie "Muzeum Niedźwiedzia"

Utworzone przez organizację pozarządową "Nasz Dom - Maniewa", która powstała z inicjatywy studentów i uczniów wsi Maniewa. Muzeum ma cel edukacyjny i ekologiczny, a jego działania mają na celu zachowanie gatunku niedźwiedzia brunatnego w Karpatach. Adres muzeum to wieś Maniawa, rejon Bohorodczany, obwód iwanofrankowski, Ukraina, 77772.

Turystyka ekologiczna

Rejon Bohorodczany jest domem dla wielu rezerwatów przyrody. Główne i najbardziej atrakcyjne z nich dla rozwoju ekoturystyki:

1. Rezerwat leśny o znaczeniu krajowym "Skit Manyavsky". Całkowita powierzchnia wynosi 362 hektary i znajduje się na terenie leśnictwa Manyavske.
2. Państwowy Botaniczny Park Dendrologiczny Dibrova. Całkowita powierzchnia wynosi 8 hektarów, znajduje się na terenie leśnictwa Bohorodchany.
3. Hydrologiczny pomnik przyrody o znaczeniu lokalnym "Wodospad Manyavsky". Całkowita powierzchnia wynosi 1,0 ha, wysokość wodospadu wynosi 16 metrów. Znajduje się na terenie leśnictwa Manyavske.
4. Rezerwat leśny Komarniki o znaczeniu lokalnym. Całkowita powierzchnia wynosi 175 hektarów, znajduje się na terenie leśnictwa Manyava.
5. Botaniczny pomnik przyrody o znaczeniu lokalnym "Berry Yew". Całkowita powierzchnia wynosi 0,01 ha. Znajduje się na terenie leśnictwa Manyava.
6. Botaniczny pomnik przyrody o znaczeniu lokalnym "Las olbrzymów". Całkowita powierzchnia wynosi 2,1 ha i znajduje się na terenie leśnictwa Jabłońskie.
7. Rezerwat leśny o znaczeniu lokalnym "Shyvoris". Całkowita powierzchnia wynosi 50 hektarów. Znajduje się na terenie leśnictwa Jabłońskie.
8. Rezerwat leśny o znaczeniu lokalnym "Sumaryn". Całkowita powierzchnia wynosi 185 hektarów. Znajduje się na terenie leśnictwa Jabłońskie.
9. Obszar chroniony o znaczeniu lokalnym "Bystryi". Całkowita powierzchnia wynosi 187 hektarów. Znajduje się na terenie leśnictwa Hutia.
10. Rezerwat leśny o znaczeniu lokalnym "Pogorelets". Całkowita powierzchnia wynosi 220 hektarów. Znajduje się na terenie leśnictwa Gutianske.
11. Obszar chroniony o znaczeniu lokalnym "Lubliniec". Całkowita powierzchnia wynosi 113 ha. Znajduje się na terenie leśnictwa Sołotwyno.
12. Chroniony obszar o znaczeniu lokalnym "Mizhhirya". Całkowita powierzchnia wynosi 207 hektarów. Znajduje się na terenie leśnictwa Rosilnyanske.

Obiekty funduszu rezerwatu przyrody

• Wulkan błotny i studnia solna we wsi Starunia. Wulkan Starunia dał o sobie znać w 1977 roku, kiedy Rumunię nawiedziło trzęsienie ziemi, a jego wstrząsy były odczuwalne w regionie Karpat. W tym samym czasie na północnych obrzeżach wioski doszło do osunięcia się ziemi, tworząc małą dolinę z jeziorem. Od tego czasu wulkan nie uspokoił się, oddychając dziesiątkami mini-kraterów. Naukowcy mają kilka punktów widzenia na przyczyny tego geologicznego cudu. Według jednej z hipotez, wulkan powstał na tak zwanym fałdzie antykliny, wypukłej strukturze, która ma kilka uskoków w skorupie ziemskiej. W rezultacie pewne procesy fizyczne i chemiczne zachodzące na głębokości 600-1000 metrów powodują erupcję błota, wody mineralnej i solanek. Powstają tu również związki ołowiu i cynku, a także przejawy współczesnej tektoniki i młodych ruchów skorupy ziemskiej. W ciągu pierwszych siedmiu lat obszar ten podniósł się o jeden metr. Ogólnie rzecz biorąc, według naukowców, mamy tu wizualne muzeum geologiczne, naturalne laboratorium nowoczesnych procesów tworzenia się minerałów. To miejsce nie ma odpowiednika na świecie pod względem oryginalności, złożonych zjawisk geologicznych i wartości naukowej.
• "Błogosławiony Kamień" z leczniczym źródłem w miejscowości Manyava. "Błogosławiony Kamień" to niesamowite dzieło natury, blok skalny o wymiarach 10x3 metry z grotą. Naturalna nisza w skale ma około 4 metrów szerokości, 1,5 metra wysokości i wcina się na 2 metry w górę. Według legend ludowych i niektórych historyków, to właśnie w tym miejscu Maniavsky Skete rozpoczął swoją pobożną historię. Mnisi z klasztoru kijowsko-peczerskiego wyruszyli z Kijowa w kierunku Karpat, szukając cudownej wody, która powinna być podobna do wody z klasztoru kijowsko-peczerskiego. Zatrzymali się przy kamieniu - jaskini z uzdrawiającym źródłem. Urządziwszy w jaskini mieszkanie, mnisi leczyli chorych i niedołężnych modlitwami, wodą i zebranymi ziołami.
• Wodospad Manyavsky o wysokości 16-20 m.

Budynki historyczne i architektoniczne

• Maniavskyi Skyt to XVII-wieczny zabytek architektury założony w 1606 r. przez J. Knyahynytskyi, pochodzącego z Tysmenytsia i ucznia klasztoru Athos;
• Kościół Ojców Dominikanów w Bohorodczanach, zbudowany w 1691 roku;
• Mikołaja we wsi Hlybivka, zbudowany, według legendy, na koszt Ołeksy Dowbusza;
• Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła we wsi Rosilna, zbudowany na początku XVII wieku.

Rejon Bohorodczański ma ciekawą i bogatą historię. O starożytnym zasiedleniu tego regionu świadczą wyniki wykopalisk archeologicznych we wsi Staruni, które ujawniły dziesięć stanowisk prymitywnych ludzi. Ponadto w 1907 i 1929 roku archeolodzy znaleźli szczątki mamuta i nosorożca, których szkielety przechowywane są w muzeach w Krakowie i Lwowie. Plemiona kultury trypolskiej (połowa IV - koniec III tysiąclecia p.n.e.) również zamieszkiwały region Pidhiria.

W pierwszych wiekach naszej ery słowiańskie plemiona Białych Chorwatów zamieszkiwały brzegi Złotej Bystrzycy. Pozostałości starożytnych osad kijowskich odkryto w pobliżu wiosek Hrabovets i Horokholyno. Zgodnie z pierwszymi pisemnymi zapisami, najstarsze osady w Podhirii to wioski Hrabowiec, Żuraky, Liakhivtsi (obecnie Podhiria), Monastyrychany i Starunia. Kronika Galicyjsko-Wołyńska wspomina o osadzie Krasnopil (obecnie Sołotwyn). Pozostałe wsie wymieniane są w źródłach z XVI i XVII wieku.

W kronice historycznej regionu wyróżnia się klasztor Maniawski, założony przez szlachcica z Kniahynyn, Jana Kniahynyckiego. Tutaj powstało arcydzieło ukraińskiego malarstwa sakralnego, które przeszło do historii jako ikonostas Bohorodczany, wykonany w latach 1698-1705 przez Jana Kondzelewicza.

W Bohorodczanach pracowało lub urodziło się wiele znanych osobistości: Antin Mohylnicki, poeta, autor poematu "Maniawski Skyt" (1811-1873); Julian Celewycz (1843-1892), autor dzieła "Historia Maniawskiego Skytu"; pisarz Mychajło Petruszewycz (1869-1895); Ołeksij Zakłyński, autor "Zapisków kapłana Starii Bohorodczany" (1819-1881); Iwan Kapuszczak, ambasador przy parlamencie wiedeńskim (1807-1868); artysta malarz Modest Sosenko.); malarz Modest Sosenko (1875-1920); klasyk pisarstwa ukraińskiego Mychajło Jatskiw (1873-1861); były minister spraw ziemskich w rządzie Ukraińskiej Republiki Ludowej Mychajło Martyniec.

Na terenie obwodu znajduje się XVII-wieczny zabytek architektury - Maniavskyi Skyt, założony w 1606 r. przez J. Kniahynynytskyi, pochodzącego z Tysmenytsia i ucznia klasztoru Athos. W 1620 r. patriarcha carski nadał mu prawo stavropegii. W połowie XVII w. Skete miała do 200 mnichów i dziesiątki podległych klasztorów w Galicji, Bukowinie i Mołdawii. W 1612 r. zbudowano kościół Podwyższenia Krzyża Świętego. W latach 1620-1621 klasztor został otoczony murem obronnym z trzema wieżami, które zostały zniszczone przez Turków w 1676 r. Dzięki wsparciu rosyjskich carów, mołdawskich panów i lokalnych koterii, klasztor został odbudowany w 1681 roku. Według wiarygodnych źródeł w klasztorze pochowany jest hetman Ukrainy I. Wyhowski. W latach 1970-1980 cerkiew została odrestaurowana, a następnie uznana za rezerwat historyczno-kulturowy. Po przeniesieniu Skitu do UOC-KP w 1998 r. klasztor został przekształcony w klasztor Świętego Krzyża.

W okolicy znajduje się wiele kościołów i cerkwi, które charakteryzują wysoki poziom kultury duchowej naszych przodków. Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła, zbudowany na początku XVII wieku, nadal stoi we wsi Rosilna. Ta drewniana konstrukcja została zbudowana bez jednego gwoździa, a jej wnętrze zawiera ikony namalowane 300-400 lat temu oraz część ołtarza, która nie ma odpowiednika na Podkarpaciu.

Do najstarszych obiektów sakralnych należy kościół ojców dominikanów w Bohorodczanach, zbudowany w 1691 r., oraz stuletni kościół św. Mikołaja we wsi Hłybiwka, który według legendy został zbudowany kosztem Ołeksy Dowbusza. Ogólnie rzecz biorąc, w obwodzie znajduje się ponad trzy tuziny cerkwi zbudowanych w XVIII i XIX wieku (więcej informacji o cerkwiach w obwodzie bohorodczańskim można znaleźć w sekcji Społeczeństwo→Religia).