Szyndzielnia

Szyndzielnia (niem. Kamitzer Platte) to szczyt o wysokości 1028 m w Beskidzie Śląskim, w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni, tuż na północ od Klimczoka. To „domowa” góra Bielska-Białej: jej grzbietem biegnie granica między miastem a wsią Bystra w powiecie bielskim w województwie śląskim. Szczyt wznosi się w bocznym ramieniu pasma, między Klimczokiem a Kołowrotem, i ma podłużny grzbiet: zachodni stok opada do potoku Barbara (dopływ Wapienicy), wschodni — do potoku Białka (dopływ Białej).

Szyndzielnia słynie przede wszystkim z pierwszego schroniska w Beskidzie Śląskim i w polskich Beskidach, stojącego tuż pod szczytem, oraz z kolei gondolowej, która od 1953 roku wjeżdża tu z Olszówki.

Jak dojść / szlaki

Przy schronisku PTTK pod szczytem znajduje się węzeł znakowanych szlaków, którymi dojść można m.in. do Wapienicy, Olszówki, Bystrej, Szczyrku, Brennej, Jaworza oraz na Klimczok, Błatnią i Kozią Górę. Główne podejścia (czasy według mapy Compass cytowanej w polskiej Wikipedii):

• czerwony — z Cygańskiego Lasu w Bielsku-Białej przez Dębowiec i Cyberniok, ok. 2,5 godz.;
• żółty — z Bielska-Białej przez Kozią Górę, ok. 2,5 godz.;
• zielony — z Olszówki Górnej przez Dębowiec, ok. 2 godz.;
• żółty — z Wapienicy, ok. 1,5 godz.;
• czerwony — z Klimczoka, ok. 45 min.

Najprościej wjechać kolejką gondolową „Szyndzielnia” z Olszówki: zbudowana w 1953 roku, została gruntownie zmodernizowana w latach 1994–1995 i 2017. Zimą stokami góry biegną znakowane szlaki narciarskie.

Co widać ze szczytu

Przy górnej stacji kolei 14 sierpnia 2015 roku oddano do użytku 18-metrową stalową wieżę widokową. Szczyt widać z wielu miejsc Bielska-Białej — wraz z Klimczokiem, Kołowrotem i Kozią Górą tworzy charakterystyczną linię gór nad miastem — a z Polany Kamienickiej wieczorem widać na północy światła miasta.

Przyroda i historia

Masyw porastają lasy bukowe z domieszką świerka i jodły, a na stoku tzw. Małego Gronia rośnie modrzew. Grzbiet łagodnie opadający spod szczytu na północ zajmowała kiedyś Hala Kamienicka, a w lesie na zachodnim stoku znajdują się skały Diable Młyny. Góra leży w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego.

Dawniej górę nazywano Szyndzielnym Groniem; Andrzej Komoniecki pisał na początku XVIII wieku o „Szędzielnym Groniu przy lesie bielskim”. Nazwa pochodzi od słowa „szyndzioł”, oznaczającego w gwarze miejscowych górali gont: mieszkańcy Kamienicy i Olszówki Górnej wyrabiali z drewna pozyskanego na jej zboczach gonty dla Bielska. Starzy górale ze Szczyrku nazywali ją Gaciok — od „gaci”, białych wełnianych spodni noszonych przez pracujących na jej stokach. Niemiecka nazwa Kamitzer Platte („Płyta Kamienicka”) pochodzi od podszczytowego wypłaszczenia, na którego północnym krańcu stoi dziś górna stacja kolei.

Schronisko na wysokości 1001 m zbudował w 1897 roku Beskidenverein, rozbudowano je w latach 1954–1957. Poniżej znajduje się alpinarium o powierzchni ok. 400 m², założone w 1905 roku z inicjatywy prezesa Beskidenvereinu Wilhelma Schlesingera przez bielskiego muzealnika i przyrodnika Edwarda Schnacka, z roślinami Beskidów i Alp Wschodnich. Z czasem ogród podupadł i w 2010 roku zamknięto go, lecz w 2011 roku odnowiono (kosztem ok. 40 tys. zł) i 13 października 2011 roku ponownie otwarto; jest dziś częścią ścieżki przyrodniczej.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szyndzielnia jest dostępna przez cały rok, a szlaki nie mają trudnych odcinków, choć niektóre podejścia z miasta są dość strome. Zimą na stokach leży śnieg, a część góry zajmują trasy narciarskie — piesi powinni trzymać się znakowanych szlaków. We mgle na szerokim grzbiecie z licznymi rozwidleniami łatwo skręcić w złą stronę. W Beskidzie Śląskim pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300, a także numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Muffi, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Kozłowski, CC BY-SA 4.0; Jacek Proszyk, CC BY-SA 4.0; Jarosław Baranowski, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.