Płaczliwa Skała

2 142 m Płaczliwa Skała, Podspady

Płaczliwa Skała (słow. Ždiarska vidla, niem. Greiner) to szczyt o wysokości 2142 m, drugi co do wysokości w Tatrach Bielskich po sąsiednim Hawraniu (2152 m). Wznosi się nad wsią Zdziar, około 19 km na północny zachód od Kieżmarku, w powiecie Poprad w kraju preszowskim, i sięga katastrów miasta Wysokie Tatry oraz Zdziaru. Najbliższe miejscowości to Jaworzyna Tatrzańska na północnym zachodzie, Podspady na północy i Zdziar na północnym wschodzie. Masyw leży w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP) i w narodowym rezerwacie przyrody „Belianske Tatry” z najwyższym, 5. stopniem ochrony. Szczyt jest niedostępny dla turystów – od 1978 roku nie prowadzi na niego żaden szlak.

Płaczliwa Skała stoi w środkowej części głównej grani Tatr Bielskich, między Hawraniem na zachodzie (oddziela je Strzystarska Przełęcz, 1969 m) a Szalonym Wierchem (Hlúpy, 2061 m) na południowym wschodzie, od którego oddziela ją Szeroka Przełęcz Bielska (1825 m). Od południa przypomina hełm; razem z Hawraniem, Muraniem i Nowym Wierchem tworzy charakterystyczną grupę widoczną z wielu miejsc w Tatrach Wysokich. Na południe od grani leży Dolina Zadnich Koperszadów, na północ Dolina Strzystarska. Wody spływają w trzy strony: Koperszadzkim Potokiem do Jaworowego Potoku i Dunajca, na północnych stokach bierze początek Biała, a wschodnie stoki odwadnia jej dopływ Rígeľský potok do Popradu.

Jak dojść / szlaki

Wchodzenie na sam szczyt jest zabronione. Najbliżej prowadzi czerwony szlak ze Zdziaru przez Dolinę Mąkową na Szeroką Przełęcz Bielską, który omija górę od wschodu i biegnie dalej na Przełęcz pod Kopą na granicy z Tatrami Wysokimi. Ze Zdziaru przez Dolinę Mąkową, Dolinę do Regli i Dolinę Szeroką Bielską, przez Szeroką Przełęcz Bielską i Szalony Przechód na Przełęcz pod Kopą – ok. 3 h 55 min (w dół 3 h 10 min) i 1075 m podejść. Na Przełęczy pod Kopą czerwony szlak krzyżuje się z niebieskim z Jaworzyny Tatrzańskiej przez Dolinę Zadnich Koperszadów do Tatrzańskich Matlar; od Rozdroża pod Muraniem na Przełęcz pod Kopą 2 h 30 min (w dół 2 h). Z obu szlaków najlepiej widać Płaczliwą Skałę, a jeszcze lepiej – z Jagnięcego Szczytu.

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta tylko niska roślinność. Widać z niego część głównej grani Tatr Bielskich i wiele szczytów Tatr Wysokich – zwłaszcza masywy Łomnicy i Lodowego Szczytu – a przy dobrej pogodzie także Rudawy Wołowskie, Branisko, Bachureń, Czarną Górę, Czerchów, Góry Lewockie, Pieniny, Magurę Spiską, Beskid Orawski i góry południowej Polski. W 1904 roku panoramę ze szczytu namalował Theodor Compton, znany z pejzaży alpejskich.

Przyroda i historia

Góra zbudowana jest z wapieni jurajskich, sam wierzchołek z margli; na jej północnych stokach opisano profil typowy tzw. formacji zdziarskiej. Stoki Płaczliwej Skały są ostoją kozic, a ochrona roślin i zwierząt, przede wszystkim kozic, była powodem zamknięcia szlaku.

Słowacką nazwę nadali mieszkańcy Zdziaru: dla nich ten szczyt razem z Hawraniem (dawniej Panská vidla) tworzył dwuzębne widły. Polska nazwa może pochodzić od wilgotnienia ściany przed deszczem lub od ciemnych zacieków na białożółtej ścianie, przypominających łzy; słowackie źródła wspominają też o źródłach, których woda po deszczu „płacze” po stokach, i o „płaczu” wiatru słyszanym przez pasterzy. Niemiecka nazwa Greuner (dziś Greiner, „Płaczek”) pojawiła się już w 1644 roku. Żółty szlak z Szerokiej Przełęczy Bielskiej na szczyt otworzyło Węgierskie Towarzystwo Karpackie w 1898 roku, a zamknięto go w 1978 roku. Pierwszego wejścia zimowego dokonali węgierscy taternicy w 1913 roku. W 2004 roku Zdziar, mimo negatywnej opinii TANAP, uzyskał zgodę ministerstwa środowiska na ponowne wytyczenie szlaku, ale dwa lata później decyzję uznano za nieważną z powodu naruszenia procedury.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Schodzenie ze znakowanych szlaków w rezerwacie „Belianske Tatry” jest zabronione i grozi mandatem. Szlaki wysokogórskie TANAP są zamknięte od 1 listopada do 31 maja, więc czerwony szlak przez Szeroką Przełęcz Bielską planuj na lato i wczesną jesień. Horská záchranná služba (HZS): 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

Pomiary się różnią: słowacka geodezja podaje 2141,6 m, starsze polskie źródła 2146 m, a dane lidarowe z 2018 roku – 2145,4 m.
W 1893 roku Walery Eljasz-Radzikowski uważał Płaczliwą Skałę za najwyższy szczyt Tatr Bielskich.

Zdjęcia: Kristo, CC BY-SA 3.0; Radek David, CC BY-SA 4.0; Kristo, CC BY-SA 3.0; Ing.Mgr.Jozef Kotulič, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Użhorod – Poprad ≈195 km, ≈2 h 55 min bez kolejek: przejście Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce → Koszyce → autostrada D1 przez Preszów → Poprad (do Liptowskiego Mikułasza jeszcze ≈56 km D1, razem ≈249 km). Koszyce – Poprad ≈112 km. Na D1 wymagana e-winieta (eznamka.sk). Ciekawostka: ze Lwowa do Popradu najszybciej przez Polskę — Krakowiec – A4 – Kraków – Zakopane – Łysa Polana ≈468 km (≈5 h 50 min); przez Użok i Mały Bereźny ≈419 km, ale wolniej (≈6 h 40 min). Zakopane – Poprad ≈69 km, Zakopane – Liptowski Mikułasz ≈80 km.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.