Pipitka

Pipitka (węg. Pipityke) to szczyt o wysokości 1225 m w Górach Wołowskich w łańcuchu Rudaw Słowackich. Jest najwyższym szczytem grupy Pipitki, nazwanej od jego imienia. Góra wznosi się nad wsią Úhorná (ok. 2,4 km), ok. 9 km na wschód od Rożniawy, w kraju koszyckim; wierzchołek leży na gruntach Drnavy, częściowo Úhornej i Smolníka. Inne pobliskie wsie to Pača (ok. 5 km), Drnava (5 km) i Kováčová (5 km). Według źródeł węgierskich to najbliższy Węgier szczyt przekraczający 1200 m: do granicy jest stąd tylko ok. 12 km.

Pipitka leży w grzbiecie biegnącym od Złotego Stołu na południe przez Przełęcz Úhorniańską (999 m) i dalej na południowy wschód ku Osadníkowi (1186 m); od przełęczy dzieli ją niespełna 3 km. Na północy wznoszą się Biele skaly (1252 m) i Hekerová (1260 m), na wschodzie Orlia studňa (1103 m) i Osadník, na zachodzie Malá Pipitka (1087 m). Woda ze stoków północnych i wschodnich spływa potokiem Smolník do Hnilca, a stoki południowe odwadniają dopływy Čremošnej w dorzeczu Sajó (Slanej).

Jak dojść / szlaki

Na sam wierzchołek nie prowadzi znakowany szlak. Nieopodal, północnym zboczem, trawersem biegnie szlak czerwony – Szlak Bohaterów Słowackiego Powstania Narodowego (część europejskiego szlaku E8):

• Od północnego zachodu – ze Skaliska przez Przełęcz Úhorniańską.
• Od wschodu – od rozdroża Bodovka przez Orlią studnię.
• Szlak zielony wyprowadza na Przełęcz Úhorniańską od zachodu ze wsi Pača i od północy z Úhornej.

Autorzy węgierscy uważają, że najłatwiej podejść od strony Drnavy. Źródła nie podają oficjalnych czasów przejścia, a ostatni odcinek na szczyt jest nieznakowany – weź szczegółową mapę.

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta rzadki, nieciągły drzewostan, więc widoki otwierają się z wybranych miejsc. Widać pozostałe części Gór Wołowskich, a przy dobrej pogodzie Tatry, Góry Slańskie, Kras Słowacki, Pogórze Rewuckie, Góry Stolickie i Niżne Tatry. Z podszczytowego gołoborza świetnie widać Kotlinę Rożniawską i płaskowyże Krasu Słowacko-Węgierskiego.

Przyroda i historia

Pipitka zbudowana jest ze starych skał krystalicznych, które w kilku miejscach wychodzą na powierzchnię w postaci ambon i murów skalnych, a na południowych stokach pod szczytem tworzą spore gołoborze. Stoki są dość strome, miejscami kamieniste, rozczłonkowane dolinkami licznych potoków. Masyw prawie w całości pokrywają lasy – niżej bukowe, wyżej świerkowe. Wierzchołek, w przeszłości odlesiony przez intensywne pasterstwo, w ciągu XX w. ponownie zarósł lasem. Na początku XXI w. świerczyny osłabione przez korniki przetrzebiły liczne wiatrołomy.

Od XVIII w. masyw był terenem intensywnych prac górniczych: w licznych małych kopalniach na gruntach Krásnohorskiego Podhradia i Drnavy wydobywano do połowy XX w. rudę żelaza. Ich ślady – sztolnie i hałdy skały płonnej – są dobrze widoczne na stokach południowo-zachodnich i południowych.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Pipitka to zalesiony szczyt średniogórski dostępny przez cały rok, ale poza szlakiem łatwo zabłądzić, a dawne sztolnie i hałdy są niebezpieczne – nie wchodź do nich. Po wiatrołomach na ścieżkach leżą powalone drzewa. Słowackie pogotowie górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

• Pipitkę wymienia już „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” z 1887 r.
• Od nazwy góry pochodzi nazwa całej grupy Gór Wołowskich.
• Do granicy węgierskiej jest ze szczytu tylko ok. 12 km.

Zdjęcia: SanoAK: Alexander Kürthy, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.