Przysłop (Gorce)

Przysłop to szczyt o wysokości 1187 m w Gorcach, w Paśmie Gorca, pomiędzy Jaworzyną Kamienicką (1288 m) a Gorcem (1228 m). Przez wierzchołek biegnie granica między wsiami Zasadne (powiat limanowski) i Ochotnica Górna (powiat nowotarski) w województwie małopolskim. Sam wierzchołek leży na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego.

Przysłop to niewybitny, dwuwierzchołkowy szczyt, wznoszący się niewiele ponad grzbiet całego pasma. Wyższy jest wierzchołek zachodni (1187 m), wschodni ma 1159 m; oba są zwornikami. Od zachodniego opada na południe krótki grzbiet z kulminacją Borysówki, oddzielający doliny potoków Jaszcze i Małe Jaszcze. Od wschodniego w kierunku południowo-wschodnim, do doliny Ochotniczanki, odchodzi długi grzbiet oddzielający jej dopływy Jaszcze i Jamne. Porośnięte lasem północne stoki opadają do doliny Kamienickiego Potoku; znajduje się na nich wychodnia zwana Czubatym Groniem (Skalnym Gronikiem).

Jak dojść / szlaki

• zielony — grzbietem Pasma Gorca: Gorc – Przysłop Dolny – Przysłop – Przysłop Górny – Średniak – polana Jaworzyna – Trzy Kopce – Polana Gabrowska – Hala Długa – Turbacz. Odległość 10,4 km, suma podejść 370 m, zejść 270 m, ok. 2 h 50 min (z powrotem 2 h 30 min). W OpenStreetMap odcinek ten należy do szlaku PTTK „Grywałd – Polana Gabrowska”, przechodzącego ok. 85 m od wierzchołka;
• żółty — z Ochotnicy Górnej doliną potoku Jamne przez Gorczańską Chatę i Kosarzyska na polanę Przysłop Dolny i do szlaku zielonego: 7,1 km, suma podejść 600 m, ok. 2 h 15 min (z powrotem 1 h 45 min).

Czasy i odległości według mapy Compass, cytowanej przez polską Wikipedię. Na szczycie nie ma schroniska; według OpenStreetMap najbliższa wiata stoi ok. 300 m od wierzchołka.

Co widać ze szczytu

Sam wierzchołek jest zalesiony, więc widoków z niego brak. Za to polana Przysłop Górny na przełęczy po zachodniej stronie to jeden z najlepszych punktów widokowych tej części Gorców. Rozciągają się z niej rozległe widoki na dolinę Ochotniczanki i pobliskie Pasmo Lubania, a także na Beskid Sądecki, Pieniny, Magurę Spiską i zamykający horyzont łańcuch Tatr. Park ustawił na polanie tablicę informacyjną z panoramą i opisem szczytów.

Przyroda i historia

Nazwa szczytu pochodzi od niewielkich przełęczy po obu jego stronach: w języku Wołochów, założycieli Ochotnicy, słowo „prisłop” oznaczało przełęcz. Na przełęczy na zachód od zachodniego wierzchołka i na jej południowych stokach leży polana Przysłop Górny (25,8 ha, 1090–1170 m), na północnych stokach wierzchołka wschodniego — polana Bieniowe; obie są w granicach parku. Na przełęczy po wschodniej stronie leży jeszcze polana Przysłop Dolny, już poza parkiem.

Jeszcze długo po II wojnie światowej Przysłop Górny tętnił życiem pasterskim i stał na nim szałas, ale po włączeniu terenu do parku wypas ustał i polana stopniowo zarasta borówczyskami i pojedynczymi świerkami. Między nimi zachowały się fragmenty łąki mieczykowo-mietlicowej, a w podmokłej północno-zachodniej części — bogata w gatunki młaka kozłkowo-turzycowa. Z chronionych roślin rosną tu m.in. dziewięćsił bezłodygowy, gółka długoostrogowa, kruszczyk błotny, podkolan biały i storczyca kulista. Kompleks polan Bieniowe, Średniak, Przysłop Dolny i Górny otoczonych dużymi lasami przyciąga sarny, jelenie i niedźwiedzie brunatne.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlaki na Przysłop to leśne ścieżki i grzbietowe drogi bez odcinków skalnych, dostępne przez cały rok. We mgle łatwo zabłądzić na dużych polanach i licznych rozwidleniach, a zimą śnieg długo zalega na grzbiecie Gorców. Wierzchołek oraz polany Przysłop Górny i Bieniowe leżą w Gorczańskim Parku Narodowym: chodź wyłącznie znakowanymi szlakami, nie rozpalaj ognisk, nie śmieć, nie zrywaj roślin i trzymaj się z dala od dzikich zwierząt — żyją tu niedźwiedzie. Aktualne zasady i ewentualne zamknięcia szlaków publikuje Gorczański Park Narodowy. Ratownictwo górskie w Gorcach zapewnia GOPR: tel. 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Nazwa Przysłop jest pochodzenia wołoskiego i oznacza „przełęcz” — szczyt nazwano od siodeł po obu jego stronach.
• Polana Przysłop Górny ma 25,8 ha, a park ustawił na niej tablicę z panoramą Tatr.
• Przez wierzchołek biegnie granica dwóch powiatów — limanowskiego i nowotarskiego.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.