Barania Góra

Barania Góra (niem. Widderberg) to kopulasty szczyt w południowo-wschodniej części Beskidu Śląskiego, drugi pod względem wysokości w tym paśmie po Skrzycznem. Najczęściej podaje się wysokość 1220 m, choć według polskiej Wikipedii odnosi się ona (1219,8 m) do punktu osnowy geodezyjnej na betonowym obelisku stojącym na wierzchołku, 4,92 m nad gruntem; sam grunt na szczycie leży na wysokości ok. 1215 m. Góra znajduje się w województwie śląskim na granicy powiatów cieszyńskiego i żywieckiego – Śląska Cieszyńskiego i Żywiecczyzny; na szczycie zbiegają się granice Wisły i Kamesznicy.

Największą sławę Baraniej Górze przynoszą źródła Wisły, najdłuższej rzeki Polski. Na zachodnich stokach wypływają dwa z trzech potoków źródłowych – Biała i Czarna Wisełka, a trzeci, Malinka, bierze początek na zboczu Malinowskiej Skały. Stoki porastają lasy jodłowo-bukowe z domieszką jesionów, jaworów i świerków; występują wychodnie gruboławicowego piaskowca istebniańskiego.

Jak dojść / szlaki

Szczyt jest węzłem szlaków, a przez wierzchołek prowadzi czerwony Główny Szlak Beskidzki. Według polskiej Wikipedii orientacyjne czasy podejścia to:

• ze schroniska PTTK na Przysłopie (900 m) – ok. 1 h (w dół 45 min);
• z Wisły Czarne doliną Białej Wisełki – ok. 2 h 30 min; doliną Czarnej Wisełki (szlakiem czarnym do schroniska, dalej czerwonym) – również ok. 2 h 30 min;
• z Kamesznicy – ok. 3 h; z Przełęczy Kubalonka przez Stecówkę – ok. 3 h;
• ze Skrzycznego – ok. 3 h 30 min; z Węgierskiej Górki – ok. 4 h 30 min;
• ze Zwardonia – ok. 6 h (szlakiem niebieskim do schroniska, dalej czerwonym).

Doliną Czarnej i Białej Wisełki biegnie ścieżka przyrodnicza, a na szczyt prowadzi też tematyczny Szlak Habsburgów.

Co widać ze szczytu

Odkąd wiatrołomy, kornik i cięcia sanitarne zniszczyły znaczną część świerczyn na wschodnich i południowych stokach, Barania Góra stała się doskonałym punktem widokowym. Na wierzchołku stoi ogólnodostępna stalowa wieża widokowa z panoramą gór trzech państw – Polski, Czech i Słowacji. Widać z niej Beskid Śląski, Mały, Makowski i Żywiecki z Babią Górą, Tatry, Góry Choczańskie, Małą Fatrę, Góry Strażowskie, Jaworniki i Beskid Morawsko-Śląski, a przy szczególnie dobrej widoczności nawet sudeckie Jesioniki. 26 kwietnia 2024 r. wieżę zamknięto z powodu stanu technicznego, a po renowacji ponownie otwarto 12 września 2024 r.

Przyroda i historia

Rezerwat przyrody „Barania Góra” o powierzchni 386 ha obejmuje partie szczytowe wraz z obszarem źródliskowym Wisły, a cieki Czarnej i Białej Wisełki oraz Malinki chroni dodatkowo rezerwat „Wisła” (ochrona pstrąga potokowego). Z rzadkich w Polsce roślin rosną tu tocja karpacka, tojad morawski i wierzbownica zwieszona – częsta w Sudetach, rzadka w Karpatach. Miejscami wprowadzono sztucznie limbę i kosodrzewinę. Na szczycie działa stacja meteorologiczna.

Schronisko PTTK Przysłop pod Baranią Górą w latach 1925–1979 mieściło się w drewnianym pałacyku myśliwskim Habsburgów, a od 1979 r. działa w murowanym, trzypiętrowym budynku.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Góra jest dostępna przez cały rok. W rezerwacie poruszaj się wyłącznie znakowanymi szlakami. Na wylesionych stokach grzbiet jest wystawiony na wiatr, a zimą zalega tu głęboki śnieg – w pobliżu działa wyciąg i trasy narciarskie. Na wieżę nie wchodź podczas burzy. W razie wypadku dzwoń do Grupy Beskidzkiej GOPR: 985 lub +48 601 100 300, albo na 112.

Ciekawostki

• Biała i Czarna Wisełka łączą się w Jeziorze Czerniańskim w Wiśle Czarnem.
• Barania Góra to najwyższy szczyt polskiej części Górnego Śląska.

Zdjęcia: Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0; Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Marek Madyda, CC BY 3.0; Przykuta, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.