Záruby

Záruby (dawniej także Ostrý vrch, niem. Scharfenstein) to najwyższy szczyt Małych Karpat o wysokości 767 m (na niektórych drogowskazach 768 m). Wznosi się w środkowej części pasma, na północnym skraju Karpat Pezyńskich, w części zwanej Biele hory, nad wsią Smolenice, ok. 20 km na północny zachód od Trnawy i 17 km na południe od Senicy. Sam wierzchołek leży w katastrze wsi Buková w kraju trnawskim.

Záruby są częścią długiego grzbietu biegnącego z zachodu na wschód przez prawie całą szerokość Karpat Pezyńskich, od zbiornika Buková po zamek Smolenice. Geolodzy opisują go jako grzbiet monoklinalny: z jednej strony łagodny, z drugiej – z wapiennymi skałkami, typowymi dla tej części Małych Karpat. Na zachodnim końcu grzbietu, na skalnym cyplu o tej samej nazwie, stoją ruiny zamku Ostrý Kameň (576 m), na wschodzie wznosi się Havranica (717 m). Wody z Zárub spływają do Morawy, ze wschodniej części – do Dudwagu.

Jak dojść / szlaki

• Szlak czerwony – Magistrala Štefánika grzbietem głównym Małych Karpat, tu wspólna z Cestą hrdinov SNP i europejskim szlakiem E8. Na szczyt można dojść z miejsca Havrania skala lub od rozdroża «Pod Ostrým kameňom».
• Szlak niebieski ze Smolenic przez siodło Záruby – najkrótsze wejście od strony Trnawy.

Podejścia są niewielkie i nadają się na rodzinną wycieczkę, ale ostatnie metry na wierzchołek są kamieniste, a wapienne płyty po deszczu śliskie. Szczyt oznacza drewniany krzyż i drogowskaz.

Co widać ze szczytu

Partie szczytowe są zalesione, więc panoramy dookolnej nie ma. Z odkrytych skałek na grzbiecie widać Wielką Jaworzynę, Inowiec i Zobor, a przy dobrej widoczności nawet szczyty Alp i morawskie Wzgórza Pawłowskie.

Przyroda

Góra należy do Obszaru Chronionego Krajobrazu Małe Karpaty i do narodowego rezerwatu przyrody Záruby, utworzonego w 1984 r. na powierzchni ok. 300 ha z najwyższym, piątym stopniem ochrony. Chroni on zbiorowiska leśne 3. i 4. piętra roślinności – przykład zmienności lasów z wysokością w Małych Karpatach – z licznymi rzadkimi i chronionymi gatunkami roślin i zwierząt. Dlatego chodź tylko znakowanymi ścieżkami i nie wspinaj się po skałkach poza nimi.

W pobliżu

• Ruiny zamku Ostrý Kameň na zachodnim cyplu Zárub. Gotycki zamek graniczny powstał w XIII w. (pierwsza wzmianka z 1273 r.) dla ochrony tzw. Drogi Czeskiej – szlaku handlowego z Budy przez tę przełęcz do ziem czeskich. W 1704 r. w pobliżu zamku rozegrała się wielka bitwa kuruców, po której zamek stopniowo popadł w ruinę.
• Jaskinia Driny ok. 2 km na południowy zachód od Smolenic – jaskinia krasowa o długości 636 m, odkryta w 1929 r., z trasą turystyczną długości ok. 550 m.

Bezpieczeństwo

Małe Karpaty to niskie góry, ale las jest gęsty, a ścieżek wiele: weź mapę lub nawigację offline. Latem jest tu dużo kleszczy, zimą skałki bywają oblodzone. W razie wypadku dzwoń pod 112 lub do Słowackiego Pogotowia Górskiego (HZS): 18 300 (z zagranicznego numeru +421 18 300).

Zdjęcia: Lure, CC BY-SA 4.0; Vegetator, CC BY-SA 4.0; Akul59, CC BY-SA 4.0; Svetovid, CC BY-SA 3.0; Akul59, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.