Polana Turbaczyk

Turbaczyk to polana podwierzchołkowa na Turbaczyku w Gorcach, po północnej stronie masywu Turbacza. Leży na stromych zachodnich i północnych zboczach Turbaczyka na wysokości 980–1070 m i ma powierzchnię 11,74 ha. Polana znajduje się w Gorczańskim Parku Narodowym; przebiega przez nią granica między Koninkami (częścią wsi Poręba Wielka) i Koniną w gminie Niedźwiedź w powiecie limanowskim.

Jeszcze w latach 70. XX w. polana była systematycznie koszona i wypasana. Stąd jej duża różnorodność biologiczna: naliczono tu aż 14 różnych zbiorowisk roślinności. Rośnie tu m.in. mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus), ciemiężyca zielona, modrzyk górski i bodziszek leśny; na podmokłej północno-wschodniej części, na młace, występują ostrożeń łąkowy, knieć górska, wełnianka szerokolistna i kozłek całolistny. Wiosną polanę pokrywa krokus spiski i przebiśniegi, później zakwita 5 gatunków storczykowatych. Z ptaków spotkać tu można m.in. puszczyka uralskiego i kopciuszka. Północno-zachodnia część polany stopniowo zarasta borówczyskami i malinami – to etap sukcesji poprzedzający powrót lasu. Pod lasem stoi niszczejący szałas z czterospadowym dachem charakterystycznym dla budownictwa Zagórzan.

O gospodarzącym na polanie przed wojną bacy z Obidowej o nazwisku Anioł istnieje ludowa legenda: za pomocą czarów miał przywrócić do życia owce, na które rzucił urok baca z Łopusznej. Na polanie zachował się też znak pomiarowy z 1823 r. – świadectwo pomiarów triangulacyjnych prowadzonych wówczas przez austriackich kartografów.

Co zobaczyć i co robić

• Panorama: Babia Góra i Pasmo Babiogórskie, Beskid Makowski, Żywiecki i Wyspowy oraz pobliski Kudłoń. Gorczański Park Narodowy umieścił tu tablicę z opisem widocznych szczytów i ławeczki dla turystów.
• Kwiaty: kwiecień–maj – krokusy i przebiśniegi, czerwiec–lipiec – storczyki i mieczyki.
• Stary szałas pod lasem i znak triangulacyjny z 1823 r.

Jak dojść

Przez polanę prowadzi zielony szlak Szczebel – Turbacz – Kowaniec. Z Niedźwiedzia przez Orkanówkę (dworek-muzeum Władysława Orkana) na polanę – około 1:50 h od Orkanówki; po drodze szlak przecina inną dużą polanę – Łąki, z której dobrze widać sam Turbaczyk; cały odcinek Niedźwiedź – Turbacz ma 10,8 km i 970 m podejść (3:25 h w górę, 2:20 h w dół). Na Turbaczyku zaczyna się czarny szlak Turbaczyk – Konina – Kudłoń – Lubomierz. Od polany i pola biwakowego Oberówka prowadzi też ścieżka edukacyjna parku „Na Turbaczyk”. Podejście jest strome, ale to zwykła górska wędrówka, do pokonania dla dzieci, które już chodzą po górach.

Sezon i bezpieczeństwo

Wstęp do Gorczańskiego Parku Narodowego jest płatny: stan na październik 2026 bilet jednodniowy kosztuje 10 zł, ulgowy 5 zł (sprzedaż online i w punktach; 15% wpływów wspiera GOPR). Bezpłatne są tylko odcinki szlaków biegnące wzdłuż granic parku. Nie schodź ze szlaku i nie zrywaj kwiatów – krokusy i storczyki są chronione. Zimą zbocza polany są strome, a we mgle łatwo zgubić kierunek. GOPR: 985 lub 601 100 300.

W pobliżu

Zielonym szlakiem w górę jest szczyt Turbacza z halami, m.in. Hala Długa pod Turbaczem; na wschodzie, w centrum parku, leży Polana Jaworzyna Kamienicka. W Porębie Wielkiej działa Wystawa Przyrodnicza w Ośrodku Edukacyjnym GPN, Poręba Wielka.

Zdjęcia: Artur Palac, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.