Durbaszka

Durbaszka to mało wybitny szczyt o wysokości 934 m w głównym grzbiecie Małych Pienin, we wschodniej części Pienin. Przebiega przez niego granica polsko-słowacka. Polskie stoki należą do wsi Jaworki (gmina miejsko-wiejska Szczawnica, powiat nowotarski, województwo małopolskie), słowackie – do okolic Stráňan (powiat Stara Lubowla). Do Stráňan jest ok. 2,2 km, do Jaworek 2,5 km. Najwyższy szczyt Pienin, Wysokie Skałki, leży ok. 1,6 km na wschód, a Wysoki Wierch 1,8 km na zachód.

Durbaszka wyróżnia się nie wysokością, lecz kontrastem stoków: południowa, słowacka strona jest całkowicie zalesiona, a grzbiet i północne, polskie zbocza to wielkie połoniny opadające do doliny Grajcarka. To one czynią ze szczytu jeden z punktów widokowych Małych Pienin.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi niebieski szlak Tarnów – Wielki Rogacz, biegnący grzbietem Małych Pienin od Drogi Pienińskiej przez Szafranówkę, Łaźne Skały, Cyrhle, Wysoki Wierch, Durbaszkę, Wysoką i Wierchliczkę na przełęcz Rozdziela i Przełęcz Gromadzką w Beskidzie Sądeckim. Według OSM tym samym grzbietem biegnie słowacki szlak Via Slovakia. Z Jaworek wygodnie jest podejść zielonym szlakiem przez Wąwóz Homole na grzbiet przy przełęczy Kapralowa Wysoka, a dalej niebieskim na zachód – stamtąd do Durbaszki jest ok. 1,3 km.

Jest też wariant nieznakowany: droga dojazdowa odbiegająca od szosy Szczawnica – Jaworki tuż przed parkingiem przy Wąwozie Homole prowadzi do schroniska pod Durbaszką, skąd ścieżką można wyjść na grzbiet; tą samą drogą schodzi się z powrotem do szosy. Przy drodze stoją grupy wapiennych skałek – Sołtysie Skały, Czerszlowe Skałki i Czerszla.

Co widać ze szczytu

Z górnej, bezleśnej części grzbietu roztaczają się rozległe widoki na Pasmo Radziejowej w Beskidzie Sądeckim i na Pieniny Właściwe. Po stronie słowackiej przez prześwity między drzewami miejscami widać Tatry.

Przyroda i historia

Połoniny na Durbaszce to dawne pola uprawne Łemków z Jaworek. Przed II wojną światową wypasano tu bydło, a część stoków była zaorana. Po wysiedleniu Łemków ziemię przejęła socjalistyczna spółdzielnia produkcyjna i w latach 1949–1952 na wysokości ok. 835–850 m zbudowano dużą wzorcową bacówkę. Okazała się niepraktyczna; w 1973 r. z inicjatywy instruktorów ZHP budynek przejął Wydział Oświaty Miasta Krakowa, by stworzyć bazę dla młodzieży. Dziś to zmodernizowane schronisko pod Durbaszką – filia krakowskiego Młodzieżowego Domu Kultury „Dom Harcerza” z 86 miejscami noclegowymi – oraz punkt ratowniczy GOPR.

Na połoninach znów wypasają owce bacowie z Podhala. W lesie na słowackim stoku kryją się wapienne Kościelne Skały. Południowe zbocza należą do słowackiego Pienińskiego Parku Narodowego (PIENAP), strona polska leży poza Pienińskim Parkiem Narodowym.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlaki na Durbaszkę są łatwe i dostępne przez cały rok, ale odkryty grzbiet nie chroni przed wiatrem i burzą, a we mgle na rozległych połoninach łatwo zgubić znaki. Po stronie słowackiej obowiązują przepisy PIENAP – tylko znakowane szlaki. Nie płosz stad i nie zbliżaj się do psów pasterskich.

Pieniny obsługuje GOPR (Grupa Podhalańska): tel. 985 lub +48 601 100 300 oraz 112; warto zainstalować aplikację „Ratunek”. Po stronie słowackiej – HZS: 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

• Schronisko pod Durbaszką miało być owczarnią – budowano je jako wzorcową bacówkę nr 1.
• W niemieckiej Wikipedii góra figuruje jako Dubraszka – to wariant tej samej nazwy.

Zdjęcia: Artur Kozioł, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.