Kościół Piotra i Pawła, Vyzhnytsia

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w mieście Wyżyny w obwodzie czerniowieckim został zbudowany w 1876 roku w stylu neogotyckim na koszt ówczesnego lokalnego potentata ormiańskiego pochodzenia Hryhorija Hajwasa i znajduje się w centralnej części miasta. Według danych historycznych został zbudowany na miejscu starego drewnianego kościoła, który został zbudowany w 1812 roku przez polskich imigrantów na ziemi przyznanej im przez Cesarstwo Austro-Węgierskie w celu kolonizacji i polonizacji regionu Karpat. Budynek stoi na wzgórzu w pobliżu historycznego centrum miasta, niedaleko stadionu. Główne zabytki miasta znajdują się w odległości krótkiego spaceru: Kościół św. Mikołaja, Synagoga Główna, Muzeum Krajoznawcze...

Apostołów Piotra i Pawła jest bazyliką bez ryzalitów; czworoboczna dzwonnica wznosi się nad przedsionkiem, zwieńczona spiczastym ośmiobocznym dachem z krzyżem. Z tyłu znajduje się fasetowana absyda z ołtarzem. Centralną fasadę budynku zdobi niewielka klatka schodowa. Boczne fasady kościoła zdobią wysokie łukowe okna i pseudokolumny. Rzymskokatolicki kościół został zbudowany w taki sposób, że jego wysoka wieża jest widoczna z niemal każdego zakątka miasta.

Po II wojnie światowej, z rozkazu władz radzieckich, kościół został zamknięty w 1946 roku, a jego pomieszczenia przekształcono w magazyny przemysłowe. Dopiero na początku lat 90. ubiegłego wieku, wraz z proklamowaniem niepodległości Ukrainy, kościół został zwrócony społeczności rzymskokatolickiej miasta, a następnie przeprowadzono prace konserwatorskie.

W krypcie znajduje się grób założyciela świątyni, Hryhorija Iwasa. Wiadomo również, że rodzice słynnego ukraińskiego pisarza Jurija Fedkowycza wzięli tutaj ślub.

Obecnie kościół Piotra i Pawła w Wyżynach jest funkcjonującym kościołem, uważanym za typowy budynek sakralny epoki austro-węgierskiej, należy do diecezji Kościoła rzymskokatolickiego i jest zabytkiem architektury o znaczeniu lokalnym. Zatrzymując się w Wyżnicy warto także odwiedzić pobliską miejscowość Wyżenka z licznymi atrakcjami.

Vyzhnytsia to małe karpackie miasteczko z populacją liczącą zaledwie około 5000 osób. Jednak niesamowite piękno okolicznych gór i lasów, stroma rzeka Czeremosz w połączeniu z oryginalną architekturą z czasów austriackich sprawiają, że jest to prawdziwy klejnot karpackiej części Bukowiny. Vyzhnytsia znajduje się u podnóża Karpat, na prawym brzegu burzliwego Czeremoszu, 70 km od regionalnego centrum Czerniowiec.

Pierwsza wzmianka o mieście pojawiła się w kronice mołdawskiej w 1501 roku. W latach 1514-1574 miasto znajdowało się pod panowaniem Turków. Do 1774 r. Wysznica podlegała Księstwu Mołdawii, a później Austro-Węgrom. Pod koniec XVIII wieku, wraz z początkiem rozwoju przemysłu drzewnego, Wysznica stała się ważnym punktem handlu drewnem. Po uregulowaniu koryta Czeremoszu (1790-1812) drewno i opał spławiano do Czerniowiec, a stamtąd polną drogą przez Bojany do Besarabii i na Podole.

Podczas I wojny światowej Wyżyny doznały straszliwych zniszczeń. Miasto kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk, w wyniku czego większość budynków zamieniła się w ruiny, a liczba mieszkańców spadła do 500 osób.

W 905 r. w Wyżnicy zorganizowano regionalną szkołę rzeźbiarstwa, tokarstwa i metalowych ozdób. Uczęszczało do niej 20 dzieci. Jej założycielami i nauczycielami byli znani huculscy rzeźbiarze: Wasyl Szczerbiak, Wasyl Dewdiuk, Marko Megedeniuk i Fedir Hnatiuk. Produkty szkoły szybko stały się znane daleko poza regionem.

W latach 1869-1872 pisarz Jurij Fedkowycz pracował jako inspektor szkół w obwodzie wysznickim. Ukraiński artysta, pisarz i działacz społeczny Korniło Ustianowycz (1839-1903) przez pewien czas mieszkał i zmarł w Wyżynach. Urodził się tu słynny polski artysta Juliusz Kosak (1824-1899), a polska artystka Anna Czartoryska spędziła tu dzieciństwo i młodość.

Miasto odwiedzili ukraińscy pisarze: Iwan Franko, Łesia Ukrainka, Wasyl Stefanyk, artysta Iwan Trusz i inne osobistości kultury. Społeczność miasta zawsze witała swoich ulubionych artystów z gościnnością i radością. 23 lipca 1901 r., na cześć przyjazdu Łesi Ukrainki, zorganizowano wielki koncert w największej sali koncertowej tamtych czasów.

Wysznica jest miejscem narodzin Ludowego Artysty Ukrainy Nazara Jaremczuka, tutaj narodził się zespół wokalno-instrumentalny Smerichka i zespół tańca ludowego Smerechyna, tutaj swoją karierę rozpoczął Wasyl Zinkewycz i wielu innych znanych artystów.

Do atrakcji turystycznych Wysznicy należą: drewniana cerkiew św. Dymitra (XIX w.); cerkiew św. Mikołaja (koniec XIX - początek XX w.); cerkiew Piotra i Pawła (XIX w.); synagoga (XVIII w,) (obecnie Pałac Kultury); stary dworzec kolejowy (czasy austriackie), ratusz (początek XX w.); dom-hotel Anny Moskwy-Hołoty (w swoim czasie odwiedzili go Łesia Ukrainka, Iwan Franko, Mychajło Kotsiubyński, Olha Kobylińska), muzeum-dom Nazarija Jaremczuka, muzeum poezji M. Marfiwycza. Marfijewicza, muzeum Wyższej Szkoły Sztuki Stosowanej im. W. Szczerbaka (w jego zbiorach znajduje się ponad 600 eksponatów prac dyplomowych i najlepszych prac semestralnych: bluzki damskie, koszule męskie, serwetki, ręczniki, dywany, obrusy). Historię miasta i regionu można poznać, odwiedzając Muzeum Ludowe w Wyżynach. Vyzhnytsia jest słusznie uważana za centrum rzemiosła ludowego (hafciarstwo, produkcja dywanów, obróbka drewna, produkcja pisanek, wyroby inkrustowane).