Mięguszowiecki Szczyt Czarny

2 405 m Mięguszowiecki Szczyt Czarny, Szczyrbskie Jezioro

Mięguszowiecki Szczyt Czarny (słow. Východný Mengusovský štít, niem. Östliche Mengsdorfer Spitze) to szczyt w Tatrach Wysokich o wysokości ok. 2405 m n.p.m., położony w grani głównej Tatr na granicy polsko-słowackiej. Jest najbardziej wysuniętym na wschód z trzech Mięguszowieckich Szczytów i czwartym co do wysokości szczytem Polski. Wznosi się nad dwiema dolinami walnymi: po polskiej stronie nad Doliną Rybiego Potoku z Morskim Okiem i Czarnym Stawem pod Rysami, po słowackiej nad Doliną Mięguszowiecką z jej górnym piętrem — Doliną Hińczową. Polska nazwa nawiązuje do Czarnego Stawu — dawniej szczyt nazywano Mięguszowieckim Szczytem nad Czarnym (Stawem) — a wszystkie Mięguszowieckie Szczyty wzięły nazwę od wsi Mengusovce.

Od Mięguszowieckiego Szczytu Pośredniego oddziela go Mięguszowiecka Przełęcz pod Chłopkiem (2307 m), nazwana od turniczki Chłopek w grani południowo-zachodniej; od Hińczowej Turni, kończącej Wołowy Grzbiet — Czarnostawiańska Przełęcz (ok. 2340 m). Wysokość podawana jest różnie: Witold Henryk Paryski w przewodniku wspinaczkowym podawał 2404 m, w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej 2410 m, Arno Puškáš 2398 m. Pomiary lidarowe z lat 2012 i 2018 określiły wysokość wierzchołka na 2405 m.

Jak dojść / szlaki

Na sam szczyt nie prowadzi znakowany szlak. Najłatwiejsza droga zaczyna się na Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem, na którą prowadzi znakowany szlak zielony znad Czarnego Stawu pod Rysami. Szlak przecina północną ścianę szczytu skalną półką zwaną Galeryjką. Z przełęczy na szczyt prowadzą dwa nieznakowane warianty: z ominięciem grani od strony Doliny Hińczowej (0+ w skali tatrzańskiej, ok. 30 min) lub północno-zachodnią granią (II, 30 min). Źródła słowackie nazywają Czarny Mięguszowiecki najłatwiej dostępnym z trzech Mięguszowieckich Szczytów, ale po stronie słowackiej wolno na niego wchodzić wyłącznie z przewodnikiem.

Ściany szczytu są popularnym terenem wspinaczkowym: na ścianie północnej, grzędzie północno-wschodniej, ścianie wschodniej i południowo-zachodniej poprowadzono kilkadziesiąt dróg o trudności od 0+ do V+, miejscami z hakówką.

Widok ze szczytu

Skalisty wierzchołek w samym sercu Tatr Wysokich. Z bliska widać sąsiednie Mięguszowieckie Szczyty Pośredni i Wielki, Wołowy Grzbiet, Rysy, Wysoką i Gerlach, a w dole kotły nad Morskim Okiem i Dolinę Hińczową.

Budowa szczytu

Grzęda północno-wschodnia o długości ok. 500 m i wysokości ok. 700 m oddziela od siebie kilka kotłów lodowcowych — Bańdzioch i Wyżni Bańdzioch z jednej strony oraz Wyżni Czarnostawiański Kocioł z drugiej. Kilkadziesiąt metrów pod szczytem grzęda rozgałęzia się, a jej prawe ramię kończy Kazalnica Mięguszowiecka — jeden z głównych obiektów wspinaczkowych w Tatrach Polskich. Prawa część ściany północnej o wysokości 380 m opada do Bańdziocha; ściana wschodnia ma ok. 320 m, a południowo-zachodnia, wysoka na ok. 250 m, opada na piargi Doliny Hińczowej i dzieli ją Żleb Zaremby.

Przyroda i historia

Na północnych stokach dolna granica piętra turniowego obniża się niemal do poziomu Siodła za Kazalnicą. Obok roślin typowych dla podłoża granitowego pojawiają się tu rośliny wapieniolubne, co jest osobliwością w Tatrach Wysokich. Dlatego w lipcu 1923 roku szczyt badała V Międzynarodowa Wycieczka Fitogeograficzna pod przewodnictwem Bogumiła Pawłowskiego, który pisał, że flora Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego jest jedną z najbogatszych na wysokich wierzchołkach Tatr — dzięki daleko posuniętemu rozpadowi skał i obfitemu nawodnieniu stoków. Na skałach rośnie ponad 70 gatunków roślin kwiatowych, w tym dwa bardzo rzadkie: warzucha tatrzańska (na wysokości 2200–2390 m) i skalnica odgiętolistna.

Pierwsze odnotowane wejście letnie: Antonina Englisch z synem Karolem i przewodnikiem Johannem Hunsdorferem seniorem, 9 sierpnia 1903 roku, od Czarnostawiańskiej Przełęczy; zimowe: Mieczysław Lerski i Jerzy Maślanka, 22 marca 1910 roku. Polscy przewodnicy prowadzili tu jednak ludzi już w drugiej połowie XIX wieku, prawdopodobnie przed 1877 rokiem. Jedna z dróg po stronie słowackiej powstała w 1966 roku podczas poszukiwań zaginionych prowadzonych przez Horską službę.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

To szczyt dla doświadczonych: nawet najłatwiejsza droga z przełęczy jest nieznakowana, w terenie skalno-piarżystym, a sam zielony szlak na przełęcz jest stromy i wysokogórski. W Tatrzańskim Parku Narodowym turyści mogą poruszać się tylko znakowanymi szlakami; zejście z nich to już taternictwo, więc bez doświadczenia idź z licencjonowanym przewodnikiem tatrzańskim. Zimą i wiosną zagrożenie lawinowe jest duże, a latem częste są burze — wychodź wcześnie.

Po polskiej stronie ratownictwo prowadzi TOPR: 985 lub +48 601 100 300; po słowackiej — HZS: 18 300 (+421 18 300); wszędzie działa 112.

Zdjęcia: Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Foto: Adam Opioła, opis: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Lwów – Zakopane ≈421 km, ≈5 h 10 min bez kolejek na granicy. Trasa: M-10 Lwów – Krakowiec → przejście Krakowiec – Korczowa → autostrada A4 (Rzeszów – Tarnów – Kraków) → południowa obwodnica Krakowa → S7/DK7 → DK47 („zakopianka”) przez Nowy Targ → Zakopane. Odcinek A4 Katowice – Kraków (PPO Balice, Mysłowice) jest płatny, ale ta trasa z niego nie korzysta. Latem i w weekendy DK47 przy Zakopanem bywa zakorkowana.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.