Mędralowa

Mędralowa (słow. Beskydok lub Modrálová) to szczyt o wysokości 1169 m, najwyższy w Paśmie (Grupie) Mędralowej, na granicy polsko-słowackiej. Leży w grzbiecie między Przełęczą Jałowiecką Północną (998 m), oddzielającą go od Pasma Babiogórskiego, a przełęczą Głuchaczki (830 m), za którą zaczyna się Grupa Pilska. Grzbietem biegnie Wielki Europejski Dział Wodny: potoki z północy spływają do Bystrej i dalej do Koszarawy (zlewisko Bałtyku), z południa – do słowackiej Polhoranki (zlewisko Morza Czarnego). Polskie stoki należą do Przyborowa (ok. 5,5 km) w województwie śląskim, słowackie do Oravskiej Polhory (ok. 11 km); do Zawoi i Korbielowa jest ok. 9 km, do Babiej Góry niecałe 7 km.

460 m na północny wschód znajduje się niższy wierzchołek – Kolisty Groń (ok. 1150 m), a między nimi Hala Mędralowa. Na wschód od szczytu, na wysokości 1086 m, leży najdalej na północ wysunięty punkt Słowacji.

Jak dojść / szlaki

• Czerwony Główny Szlak Beskidzki, odcinek Korbielów – Babia Góra, prowadzi granicą przez wierzchołek; to fragment popularnego przejścia z Babiej Góry na Pilsko.
• Zielony szlak: przełęcz Hucisko – Czerniawa Sucha – Kolisty Groń – Mędralowa – Babia Góra.
• Po stronie słowackiej niebieski szlak grzbietowy (z siodła Hliny na zachodzie lub z Małej Babiej Góry na południowym wschodzie) oraz żółty z Oravskiej Polhory przez Jalovecké sedlo.

Widok ze szczytu

Sam wierzchołek jest zalesiony, ale z częściowo odsłoniętych miejsc widok jest ograniczony, choć daleki: na południowym wschodzie dominują Mała Babia Góra (1515 m) i Babia Góra (1723 m), na południowym zachodzie Pilsko (1557 m). Przy dobrej widoczności widać Beskid Śląski, część Małej Fatry Krywańskiej, Magurę Orawską, Góry Choczańskie, grzbiet Niżnych Tatr Dziumbierskich i skraj Tatr Zachodnich. Z Hali Mędralowej roztacza się widok na Jałowiec i Beskid Mały.

Przyroda i historia

Nazwa ma zawiłą historię. Na mapach Geoportalu szczyt nosi nazwę Beskidek. Według Aleksego Siemionowa najstarszą znaną nazwą jest Wielki Jałowiec (podawał ją Andrzej Komoniecki, 1658–1728), a formę Mondralowa wprowadziła mapa Kummersberga z 1855 r.; mapa austriacka z 1870 r. zniekształciła ją na Mądraława, a Kazimierz Sosnowski utrwalił formę Mędralowa. Sam Sosnowski wywodził nazwę od A. Mędrali z Przyborowa, dawnego właściciela hali szczytowej.

Na Kolistym Groniu stoi historyczny słupek graniczny III/90: do 1564 r. schodziły się tu granice Węgier, Polski i ziem śląskich, a w czasie II wojny światowej – Generalnego Gubernatorstwa, III Rzeszy i Słowacji. W latach 1938–1939 cały szczyt należał do Polski. Podczas wojny Niemcy wykonali na grzbiecie system umocnień ziemnych – resztki okopów widać do dziś. Na hali stoi zadbany szałas, w którym można schronić się przed deszczem. Na wierzchołku znajduje się punkt triangulacyjny.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Szlaki są tu łatwe, ale w pobliżu Babiej Góry pogoda zmienia się szybko; dalej na wschód szlak wchodzi do Babiogórskiego Parku Narodowego z własnymi przepisami. Słowackie stoki leżą w Chránenej krajinnej oblasti Horná Orava. Ratownictwo: w Polsce GOPR (985 lub +48 601 100 300), na Słowacji HZS (18 300 lub +421 18 300); numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Niegodzisie, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Pudelek, CC BY 3.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.