Kazalnica Mięguszowiecka

Kazalnica Mięguszowiecka (słow. Kazateľnica Mengusovská) to szczyt o wysokości 2159 m w polskich Tatrach Wysokich. Jest kulminacją bocznej, północno-wschodniej grani, wyrastającej z północnych stoków Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego. Nad brzegiem Czarnego Stawu pod Rysami Kazalnica opada urwiskami o szerokości ponad 400 m i wysokości ponad 500 m — jedną z najokazalszych ścian w Tatrach, kluczową dla historii polskiego taternictwa. Wierzchołek leży ok. 1,4 km od Morskiego Oka, w całości po polskiej stronie granicy, w Tatrzańskim Parku Narodowym.

Jak dojść / szlaki

Przez Siodło za Kazalnicą i sam wierzchołek prowadzi zielony szlak znad Czarnego Stawu pod Rysami na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem (2308 m) — najwyżej położoną polską przełęcz, na którą wiedzie szlak turystyczny. Czas przejścia znad Czarnego Stawu na przełęcz to ok. 2:30 h (↓ 2 h). Szlak uchodzi za jeden z najtrudniejszych w polskich Tatrach: prowadzi od Czarnego Stawu do Bańdziocha, wzdłuż ściany Kazalnicy, a następnie w skalnej scenerii na siodło, z wąską, eksponowaną półką. Dalej prawie poziomy odcinek grani przechodzi w Galeryjkę — kruchy, miejscami wąski i eksponowany zachód bez łańcuchów i klamer. Na szlaku jest tylko siedem stalowych klamer i kilka łańcuchów za pierwszą z nich; w skali tatrzańskiej ma trudność 0+. W swojej historii pochłonął ponad 30 ofiar śmiertelnych.

Sama ściana Kazalnicy to teren wyłącznie dla doświadczonych taterników: drogi lewą częścią ściany, Lewym Filarem i na Kotle Kazalnicy należą do najtrudniejszych w Tatrach. Od strony słowackiej na Przełęcz pod Chłopkiem nie prowadzi szlak — mogą tam wychodzić tylko taternicy lub turyści z przewodnikiem.

Co widać ze szczytu

Z góry spogląda się w przepaść nad Czarnym Stawem i na polską Dolinę Rybiego Potoku z Morskim Okiem. Według słowackiej Wikipedii z Przełęczy pod Chłopkiem, do której prowadzi dalej szlak, widać zarówno stronę polską (Morskie Oko, Czarny Staw, Dolina Rybiego Potoku), jak i słowacką — Dolinę Mięguszowiecką, Hińczowe Stawy, Koprowy Wierch, Szatana, Krywań i Królową Hålę (Kráľova hoľa).

Przyroda i historia

Nazwę Kazalnica nadano przeszło 100 lat temu z racji charakteru i kształtu kulminacji. Z czasem określenie to upowszechniło się wśród taterników i weszło do nazw innych stromych turni, dlatego właściwa Kazalnica zyskała dodatkowy człon Mięguszowiecka. Wspinacze nazywają ją żargonowo Zerwą, a żartobliwie Amboną. Z rzadkich roślin występuje tu warzucha tatrzańska — gatunek spotykany tylko w Tatrach i to w niewielu miejscach.

Pierwsze letnie wejście środkiem ściany należy do Czesława Łapińskiego i Kazimierza Paszuchy (31 sierpnia 1942 r., na kilku metrach zastosowano nową technikę hakową), a zimowe do Jana Długosza, Czesława Momatiuka, Andrzeja Pietscha i Mariana Własińskiego (1957). Przełomowe były drogi Długosza (1955), Filarem Kazalnicy (1962) i Momatiukówka (1962), zimowe przejścia najbardziej stromych spiętrzeń od 1963 r., Superściek na Kotle Kazalnicy (grudzień 1973) oraz droga Wojciecha Kurtyki i Wojciecha Janowskiego Kantem Filara (1980). Motyw wejścia na Kazalnicę pojawia się w filmach „Prowokator” (1995) i „Biała odwaga” (2024).

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Zielony szlak przez Kazalnicę jest przeznaczony wyłącznie dla doświadczonych i dobrze przygotowanych turystów: wymaga pewności na eksponowanej skale, odporności na ekspozycję i suchej pogody. Skała jest krucha, możliwe są spadające kamienie; zimą i wiosną w rejonie panuje duże zagrożenie lawinowe, a trasa staje się w praktyce taternicka. Szczyt leży w Tatrzańskim Parku Narodowym: wstęp jest płatny, poruszać się można tylko po znakowanych szlakach, a wspinaczka poza nimi jest dozwolona wyłącznie taternikom na zasadach określonych przez park. Przed wyjściem sprawdź komunikat lawinowy i informacje TOPR: tel. 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Ściana Kazalnicy nad Czarnym Stawem ma ponad 500 m wysokości i ponad 400 m szerokości.
• Przełęcz pod Chłopkiem, na którą prowadzi szlak przez Kazalnicę, to najwyższa polska przełęcz ze szlakiem turystycznym.
• Na ścianie Kazalnicy polscy taternicy zastosowali nowe techniki hakowe już w 1942 r.

Zdjęcia: Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Malarz pl, CC BY-SA 2.5; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.