Gówniak

Gówniak (również Główniak, Głowniak, Wołowe Skałki) to szczyt o wysokości 1644 m w północno-wschodniej grani masywu Babiej Góry, w Paśmie Babiogórskim. W regionalizacji Jerzego Kondrackiego należy do Beskidu Żywieckiego, w najnowszej – do Beskidu Żywiecko-Orawskiego. Gówniak jest jednym z tzw. pięciu szczytów grzbietowych Babiej Góry; do głównego wierzchołka, Diablaka (1725 m), jest stąd niespełna kilometr. Przez szczyt biegnie granica między Zawoją (powiat suski) a Lipnicą Wielką (powiat nowotarski) w województwie małopolskim oraz Wielki Europejski Dział Wodny między dorzeczami Wisły i Dunaju. Szczyt leży w Babiogórskim Parku Narodowym.

Jak dojść / szlaki

Przez Gówniak prowadzi czerwony Główny Szlak Beskidzki: Przełęcz Krowiarki (Lipnicka, ok. 1010 m) – Sokolica – Kępa – Gówniak – Diablak. Krowiarki, gdzie jest wejście do parku i parking, leżą ok. 3,4 km od szczytu. Powyżej Gówniaka szlak mija jeszcze dwa wypłaszczenia grzbietu – Mały Garb Niżni (1660 m) i Mały Garb Wyżni (1675 m) – oraz płytką przełęcz tuż pod Diablakiem, zwaną od 1980 r. Siodłem Bończy (1715 m). Schronisko PTTK na Markowych Szczawinach leży 2,2 km dalej.

Widok ze szczytu

Ze skalistego wierzchołka roztacza się rozległa panorama. Gówniak tworzy wyraźne skaliste wypiętrzenie, a jego otoczenie zawalone jest głazami tzw. rumowiska Babiej Góry. Turyści często mylnie biorą Gówniak za główny szczyt Babiej Góry – zwłaszcza we mgle, gdy Diablaka nie widać.

Przyroda i historia

Stoki porasta kosodrzewina, a na rumowisku wiosną licznie zakwita białymi kwiatami sasanka alpejska. Nazwa „Wołowe Skałki” pochodzi stąd, że orawscy pasterze wypasający woły na południowych stokach Babiej Góry zaganiali je na noc pod osłonę tutejszych skał, a nazwa „Gówniak” – od dużej ilości gromadzących się tu bydlęcych odchodów. Spotykaną na niektórych mapach formę „Główniak” Władysław Midowicz uważał za przekręcenie i wyraz fałszywej skromności.

Przez szczyt biegła kiedyś granica między Galicją a Orawą, należącą do Królestwa Węgier; od 1920 r. cały rejon pięciu szczytów grzbietowych należy do Polski (z przerwą na okres II wojny światowej). W czasie wojny przebiegała tędy granica słowacko-niemiecka – pozostały po niej granitowe słupki z literami S (Slovensko) i D (Deutschland). Słupki później obalono, a w 2012 r. wykorzystano je do budowy ścieżki turystycznej.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Babia Góra słynie z gwałtownych zmian pogody, silnego wiatru i mgieł; we mgle łatwo uznać Gówniak za szczyt i zejść ze szlaku. Wstęp do Babiogórskiego Parku Narodowego jest płatny (bilet normalny 10 zł, ulgowy 5 zł), a chodzić można tylko po szlakach. Ratownictwo: GOPR, tel. 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Andrzej Otrębski, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Zorro2212, CC BY-SA 3.0; Andrzej Otrębski, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.