Cubryna

Cubryna (słow. Čubrina, niem. Fichtentalspitze) to szczyt o wysokości 2376 m w grani głównej Tatr Wysokich, na granicy Polski i Słowacji. Wznosi się pomiędzy Hińczową Przełęczą (2320 m), oddzielającą go od Mięguszowieckiego Szczytu Wielkiego, a Przełączką pod Zadnim Mnichem (2131 m). Według polskiej Wikipedii jest szóstym co do wysokości szczytem Polski. W stronę Polski i Morskiego Oka Cubryna opada potężnymi ścianami — północno-wschodnia ma do 850 m wysokości; po stronie słowackiej zamyka Dolinę Ciemnosmreczyńską (najwyższe piętro Doliny Koprowej) i należy do grani Mięguszowieckich Szczytów nad Doliną Mięguszowiecką.

Cubryna jest zwornikiem: od grani głównej Tatr odchodzi tu na południowy zachód boczna grań długości ok. 10 km, zakończona Krywaniem. Przez wierzchołek biegnie europejski dział wód i stykają się tu trzy krainy — Podhale, Liptów i Spisz. Wody ze stoków północnych spływają Rybim Potokiem do Dunajca, z zachodnich — Koprowym Potokiem do Wagu, a z południowo-wschodnich — Hińczowym Potokiem do Popradu.

Jak dojść / szlaki

Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak. Najłatwiejsza droga taternicka nie jest technicznie trudna, ale jest zawikłana, dlatego wymaga dobrej znajomości terenu. Ściany nad Morskim Okiem przecinają tarasy zwane galeriami — Wielka, Mała, Zadnia i Niżnia Galeria Cubryńska — z których taternicy korzystają przy podejściu i zejściu. Punktem wyjścia po polskiej stronie jest schronisko PTTK nad Morskim Okiem, do którego prowadzi asfaltowa droga z Palenicy Białczańskiej (8,5 km, zamknięta dla samochodów prywatnych).

Blisko szczytu dochodzą dwa znakowane szlaki: czerwony z rozdroża w Dolinie za Mnichem na Wrota Chałubińskiego oraz zielony znad Czarnego Stawu pod Rysami na Przełęcz pod Chłopkiem (Mengusovské sedlo). Od strony słowackiej na szczyt można wejść wyłącznie z przewodnikiem.

Co widać ze szczytu

Skalisty wierzchołek daje widok dookolny. Według słowackiej Wikipedii widać stąd większość szczytów i dolin Tatr Wysokich — Krywań, Wysoką, Rysy, Mięguszowiecki Szczyt Wielki — północną część Tatr Bielskich, wschodnią część Niżnych Tatr z Kráľovą hoľą, Beskid Orawski i wiele gór południowej Polski. Pod szczytem leżą Morskie Oko na północnym wschodzie, Wyżni Ciemnosmreczyński Staw na zachodzie i Wielki Hińczowy Staw na południowym wschodzie.

Przyroda i historia

Wierzchołek jest mocno „postrzępiony”, stąd dawna nazwa od słowa „czupryna”; przez pewien czas używano form Czubryna i Czupryna, lecz taternicy woleli ludową nazwę Cubryna. Od Cubryńskiego Zwornika na północ odchodzi grań z Cubryńską Strażnicą (2332 m), uważaną niekiedy za najwyższy szczyt leżący w całości w Polsce. Spośród rzadkich roślin stwierdzono tu m.in. mietlicę alpejską, skalnicę odgiętolistną, bylicę skalną, ukwap karpacki i warzuchę tatrzańską — gatunki występujące w Polsce tylko w Tatrach i to w nielicznych miejscach. Poniżej Małej Galerii Cubryńskiej znajdują się trzy jaskinie: Cubryńska Dziura I, II i III.

Pierwszego wejścia latem dokonali 6 września 1884 roku Karol Potkański z przewodnikami Kazimierzem Bednarzem i Janem Fedrą, zimą — István Laufer i E. Maurer 24 marca 1913 roku. W 1922 roku L. Grünn i M. Świerz po raz pierwszy przeszli filar Cubryny, a do najtrudniejszych dróg po stronie słowackiej należy prawy filar ściany południowo-zachodniej nad Piarżystą Kotlinką (VI A1).

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w parkach narodowych obu państw — w Tatrzańskim Parku Narodowym (TPN) i słowackim TANAP — a granią biegnie też granica rezerwatów Dolina Mięguszowiecka i Dolina Koprowa. Wstęp do TPN jest płatny; rejon Morskiego Oka wraz z Cubryną jest udostępniony dla taternictwa, ale każde wyjście trzeba zarejestrować w Książce Wyjść Taternickich w schronisku nad Morskim Okiem lub przez internet na stronie parku, a pod ściany podchodzić najkrótszą bezpieczną drogą od szlaku. W TANAP wysokogórskie szlaki są zamknięte od 1 listopada do 31 maja, a schodzenie z nich bez przewodnika jest zabronione.

Taternicy częściej wspinają się na Cubrynę zimą niż latem, jednak bezpieczne zejście w warunkach zagrożenia lawinowego jest poważnym problemem: schodzenie galeriami jest wtedy niebezpieczne. Po polskiej stronie pomocy udziela TOPR: 985 lub +48 601 100 300, po słowackiej — HZS: 18 300 (+421 18 300). Numer alarmowy — 112.

Zdjęcia: Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Kristo, CC BY-SA 3.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Rafik k, CC BY-SA 4.0; Foto: Adam Opioła, opis zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; The original uploader was Makarczuk at Polish Wikipedia., CC BY-SA 2.5 — Wikimedia Commons.