Buchlov (Ptacznik)

Buchlov (1040 m) to wyrazisty, skalisty szczyt w grupie górskiej Ptacznika (słow. Vtáčnik) w środkowej Słowacji. Nie należy go mylić z czeskim wzgórzem zamkowym o tej samej nazwie. Góra wznosi się w najwyższej części pasma – Wysokim Ptaczniku, w jego południowo-zachodniej części, w bocznym grzbiecie nad wsiami Čereňany i Horná Ves, ok. 11 km na południe od Nováků. Wierzchołek leży w kraju trenczyńskim, w powiecie Prievidza, na granicy katastrów Čereňan i Oslan. Najbliższe miejscowości to Horná Ves i Radobica na zachodzie (ok. 6 km), Kľak na południowym wschodzie i Bystričany na północy.

Buchlov leży w bocznym ramieniu, które odgałęzia się od głównego grzbietu Ptacznika w Rúbanym vrchu (1097 m) i biegnie na północny zachód. Na Buchlovie ramię rozdziela się na dwa grzbiety: północny kończy Veľká skala (820 m), zachodni przez Sladną skalę (913 m), Žarnov (840 m) i Rakytską skalę opada ku Kotlinie Górnonitrzańskiej i kończy się pagórkiem Čertova pec. Spiętrzenie szczytowe ma formę wąskiego grzbietu wyciągniętego z południowego wschodu na północny zachód, o dość stromych stokach. Stoki północno-wschodnie opadają ku dolince Buchlovskiego potoku, po stronie południowo-zachodniej ma źródła Lubenský potok; cała ta część gór należy do dorzecza Nitry.

Jak dojść / szlaki

Grzbietem Buchlova, tuż pod wierzchołkiem, wiedzie żółty szlak KST 8401a z Oslan przez Žarnov i Sladną skalę na Rúbaný vrch w głównym grzbiecie Ptacznika. Z drugiej strony na Rúbaný vrch można dojść ze wsi Ostrý Grúň, gdzie szlak krzyżuje się z Ponitrianską magistralą. Niebieski szlak przez rozdroże Zadná lúka łączy trasę z Radobicą (przez Radobicką dolinę) i z Doliną Bystričiańską.

Przez Buchlov prowadzi też ścieżka dydaktyczna (Náučný chodník Buchlov) – z Doliny Bystričiańskiej na szczyt i dalej grzbietem przez Sladną skalę na Žarnov, z tablicami o walorach przyrodniczych okolicy.

Widok ze szczytu

Las na grzbiecie szczytowym jest nieciągły, a skały dają bardzo dobry widok. Dzięki położeniu w bocznym grzbiecie szczególnie ciekawa jest panorama szczytów głównego grzbietu Ptacznika. Przy dobrej pogodzie, według źródeł słowackich, widać Małą Fatrę, Góry Strażowskie, Považský Inovec, Trybecz i Pohronský Inovec.

Przyroda i historia

Ptacznik to góry wulkaniczne, a Buchlov zbudowany jest z andezytów. Na północny zachód od wierzchołka, na długości ok. 500 m wzdłuż grzbietu, ciągnie się pas wypreparowanych wychodni skalnych – ścian, wież, igieł i grup mniejszych andezytowych skałek, powstałych z rozpadu dawnych jęzorów lawowych. U ich stóp produkty współczesnego wietrzenia tworzą rumowiska i „kamienne morza”. Cały masyw porastają wielogatunkowe lasy, w większości liściaste, a na stokach południowych występują interesujące zespoły roślinności ciepłolubnej.

Buchlov leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Ponitrze, a spiętrzenie szczytowe i stoki południowo-zachodnie mniej więcej do 800 m n.p.m. – w granicach rezerwatu przyrody Buchlov, sięgającego na południowym wschodzie po skały Žarnova. Malownicze formacje skalne, ciekawa flora i oryginalne widoki sprawiają, że Buchlov, Sladná skala i Žarnov są często odwiedzane przez turystów.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Na Buchlov można chodzić od wiosny do jesieni, a przy niewielkim śniegu także zimą. Skały na szczycie są strome, więc uważaj na dzieci i w czasie wilgotnej pogody, gdy andezyt i rumowiska stają się śliskie. W rezerwacie Buchlov chodź tylko znakowanymi szlakami, nie zrywaj roślin i nie wspinaj się po skałach poza ścieżką. Słowackie pogotowie górskie HZS: 18 300 (+421 18 300), numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Skały Buchlova to pozostałości dawnych potoków lawowych wulkanu Ptacznik.
• Na szczycie stoi krzyż, a przez górę prowadzi ścieżka dydaktyczna z tablicami informacyjnymi.

Zdjęcia: Doronenko, CC BY-SA 3.0; Mutichou, CC BY-SA 4.0; Tomáš Merta, CC BY-SA 4.0; Tomáš Merta, CC BY-SA 4.0; Tomáš Merta, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.