Sklené Teplice: jaskiniowa łaźnia parowa Parenica i łaźnie termalne

Sklené Teplice to niewielkie uzdrowisko w zalesionej dolinie Gór Szczawnickich (Štiavnické vrchy), kilka kilometrów od doliny Hronu i około 8 km od Bańskiej Szczawnicy. Jego bogactwem jest gorąca woda: dziś wykorzystuje się tu siedem źródeł o temperaturze od 37 do 52,3 °C, a także głębokie odwierty i studnie sięgające 1600 m. Uzdrowisko nazywa je najważniejszymi źródłami pasa wulkanicznego Słowacji. Najsłynniejszą atrakcją jest jaskiniowa łaźnia parowa Parenica – naturalna jaskinia, do której woda termalna wypływa prosto spod ziemi. Uzdrowiskiem zarządza spółka akcyjna Liečebné termálne kúpele, a.s.

Wieś po raz pierwszy wzmiankowano w 1340 roku. Około 1350 roku powstała tu jedna z pierwszych hut szkła w Królestwie Węgier, od której pochodzi nazwa („Sklené” znaczy „szklane”). Kąpiele pojawiają się w dokumentach w 1550 roku, a po wygaśnięciu rodu Lippayów pod koniec XVII wieku zarządzał nimi urząd górniczy w Bańskiej Szczawnicy, który wzniósł pierwsze budynki zdrojowe. W 1786 roku uczony Ignaz von Born uruchomił tu hutę amalgamacyjną i zwołał pierwszy międzynarodowy kongres przyrodników; uzdrowisko podaje, że wśród gości był Johann Wolfgang Goethe, którego imię nosi najpiękniejszy dom zdrojowy. W 1866 roku kąpiele kupił mistrz murarski Jozef Gasparetz, a po II wojnie światowej zostały znacjonalizowane.

Wody mineralne i surowce naturalne

Woda termalna Sklenych Teplic to woda siarczanowo-wapniowo-magnezowa, średnio zmineralizowana i hipotoniczna, z około 2,5 g rozpuszczonych składników na litr, w których dominują magnez i wapń. Płynie do basenów prosto ze źródeł i jest tylko lekko schładzana, a baseny napełnia się codziennie od nowa, dlatego mogą się w nich kąpać nawet osoby źle znoszące zwykłą wodę basenową. Minerały barwią dno i ściany na brązowo, zielono i czerwono – to osad, a nie brud. Obok domów zdrojowych widać trawertynowe nacieki, które gorąca woda odkładała na zboczu przez stulecia.

Co się leczy

Uzdrowisko specjalizuje się w chorobach narządu ruchu i układu nerwowego. Wskazania obejmują stany po urazach i operacjach, w tym po operacjach dysków międzykręgowych, bóle kręgosłupa, okolicy lędźwiowej i stawów, stany po endoprotezoplastyce, zapalenie stawów, osteoporozę, choroby reumatyczne oraz schorzenia nerwów obwodowych (grupa wskazań VI). Leczenie opiera się na kąpielach w wodzie termalnej, kąpielach mineralnych, perełkowych, masażu podwodnym, kąpielach i okładach torfowych, gimnastyce leczniczej w basenie, masażach, magnetoterapii, galwanoterapii i grocie solnej. Zabiegi i kurację zleca lekarz po badaniu.

Bez noclegu można skorzystać z leczenia ambulatoryjnego: wstępne badanie lekarskie i trzy zabiegi dziennie, już od jednego dnia; kurację rozpoczyna się od poniedziałku do piątku.

Baseny i łaźnie

Parenica to naturalna jaskinia z kamiennym „wodospadem” osadów mineralnych; źródło pod nią ma 42 °C, więc w środku jest gorąco i wilgotno. Seans trwa 20 minut, po nim następuje 20 minut suchego zawijania w pokoju wypoczynkowym. Wejścia są na godzinę, rezerwowane na stronie uzdrowiska; łaźni nie zaleca się dzieciom poniżej 12 lat ani osobom z chorobami serca i naczyń czy nadciśnieniem.

Łaźnia Marii Teresy to basen w stylu antycznym pod witrażowym dachem, podzielony na dwie części z wodą o temperaturze 37 i 39 °C (także 20 minut plus zawijanie). Łaźnia Górnicza (Banský kúpeľ) w osobnym budynku ma duży basen z wodą 34–36 °C i kopię „Narodzin Wenus” Botticellego na suficie; nadaje się też dla rodzin z dziećmi. Jest również basen w domu Relax Thermal, świat saun i grota solna, a latem kąpielisko termalne z basenem pływackim 25 m (28 °C), brodzikiem (32 °C) i basenem do siedzenia (39 °C).

Informacje praktyczne

Uzdrowisko leży w wiosce o tej samej nazwie; przystanek autobusowy „Sklené Teplice, kúpele” znajduje się tuż przy domach zdrojowych. Łatwo tu zjechać z drogi doliną Hronu między Žiarem nad Hronom a Žarnovicą, a Bańska Szczawnica to najbliższe duże miasto turystyczne. Na samą Parenicę z zawijaniem trzeba około godziny, na kilka łaźni – pół dnia. Bilety do łaźni i groty solnej sprzedaje recepcja; warto zabrać strój kąpielowy, ręcznik i klapki. Godziny otwarcia zimą i latem się różnią, a uzdrowisko co jakiś czas ogłasza dni sanitarne, więc przed wyjazdem warto sprawdzić harmonogram.

W pobliżu: szlaki, szczyty, zabytki

Tuż przy uzdrowisku zaczyna się krótki szlak Sklené Teplice – Pustý hrad do ruin zamku nad wsią, a dłuższy Sklené Teplice – Kozelník prowadzi lasami Gór Szczawnickich. Po kąpieli warto pojechać do Bańskiej Szczawnicy: Stary Zamek w Bańskiej Szczawnicy i Muzeum Górnicze na Wolnym Powietrzu w Bańskiej Szczawnicy opowiadają tę samą górniczą historię, z którą związane jest uzdrowisko. Innym basenem termalnym regionu jest kąpielisko termalne w Vyhne.

Oficjalna strona: kupele-skleneteplice.sk

Zdjęcia: Pistal, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Ľuboš Repta, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Jan Starec, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.