Zamek w Bojnicach — Słowackie Muzeum Narodowe

Zamek w Bojnicach (Bojnický zámok) wznosi się na trawertynowym wzgórzu nad uzdrowiskowym miasteczkiem Bojnice koło Prievidzy, w górnym biegu Nitry. To jeden z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych zamków Słowacji, a zarazem wyspecjalizowane muzeum artystyczno-historyczne: mieści się tu SNM — Muzeum Bojnice, oddział Słowackiego Muzeum Narodowego. Bajkową sylwetkę z wieżami i blankami widać niemal z całej Górnej Nitry.

Pierwsza wzmianka o umocnieniu w tym miejscu pochodzi z 1113 roku, z dokumentu opactwa na Zoborze. Początkowo stał tu drewniany gród, w XIII wieku przebudowany na zamek kamienny. Pod koniec tego stulecia Bojnice przejął Mateusz Czak Trenczyński, a później zamek przechodził z rąk do rąk. Według legendy król Maciej Korwin chętnie bywał w Bojnicach i podpisywał dokumenty pod lipą przed bramą. W XVI wieku Thurzonowie przebudowali gotycki zamek na renesansowy, a w 1644 roku otrzymał go ród Pálffych, za których powstały budynki barokowe i kaplica z 1662 roku. Obecny romantyczny wygląd to zasługa ostatniego właściciela, hrabiego Jána Františka Pálffyego: w latach 1889–1910 przebudował on zamek w stylu neogotyckim na wzór średniowiecznych zamków Francji i Włoch. W testamencie z 1907 roku hrabia wyraził życzenie, by zamek był dostępny dla wszystkich, a dzieła sztuki pozostały na swoich miejscach. Po pożarze 9 maja 1950 roku zamek odnowiło państwo, utworzono w nim muzeum, a w 1970 roku ogłoszono go narodowym zabytkiem kultury.

Co zobaczyć

• Trasę „Zamek i jaskinia” (75–90 minut) — apartament hrabiowski z reprezentacyjną Złotą Salą, Salę Hunyadych z unikatowym barokowym żyrandolem, piętra Zamku Środkowego z neogotyckimi wnętrzami, kaplicę zamkową z oryginałem słynnego Ołtarza Bojnickiego, grobowiec rodzinny, w którym spoczywa hrabia Ján Pálffy, a na koniec naturalną jaskinię trawertynową tuż pod zamkiem.
• Trasę „Komnaty zamkowe” (około 60 minut) — apartament hrabiowski ze Złotą Salą, kaplicę i pokoje mieszkalne: secesyjną sypialnię, salony neorokokowy i biedermeierowski, jadalnię oraz neorenesansową sypialnię.
• Jaskinię trawertynową — naturalną pustkę o średnicy około 22 m we wnętrzu wzgórza, z niewielkimi jeziorkami; odkryto ją ponownie podczas przebudowy zamku w 1888 roku.
• Park zamkowy ze starymi drzewami i słynną lipą przy wejściu; do parku przylega ogród zoologiczny.

Obie trasy zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem. Muzeum oferuje zwiedzanie dla dzieci i wystawy czasowe, a sam zamek słynie z festiwali — zwłaszcza Międzynarodowego Festiwalu Duchów i Strzyg — oraz jako plener filmów baśniowych. W czasie ślubów Złota Sala jest wyłączona z trasy.

Informacje praktyczne

Bojnice niemal zrosły się z Prievidzą: między miastami regularnie kursuje komunikacja miejska, a w Prievidzy jest dworzec autobusowy i kolejowy. Zamek stoi na zachodnim skraju Bojnic, nad dzielnicą uzdrowiskową. Muzeum jest czynne cały rok: latem codziennie, w pozostałych miesiącach bez poniedziałków, a od listopada do marca tylko od środy do niedzieli; w godz. 12:00–12:30 kasa jest zamknięta. Bilet normalny na trasę „Zamek i jaskinia” kosztuje 16 €, na „Komnaty zamkowe” 14 €; wszystkie ceny i ulgi w ramce „W skrócie”. Bilety sprzedaje kasa i przedsprzedaż online, można płacić kartą.

Fotografowanie i filmowanie jest wliczone w cenę biletu, ale bez lampy błyskowej. Na trasie „Zamek i jaskinia” jest dużo schodów, więc nie nadaje się ona dla wózków; trasa „Komnaty zamkowe” jest częściowo bez barier. Latem i w czasie festiwali na zamku jest tłoczno, dlatego bilety warto kupić wcześniej. Razem z parkiem na wizytę warto przeznaczyć 2–3 godziny.

W pobliżu: szlaki i szczyty

Z placu w Bojnicach, kilkaset metrów od zamku, zaczyna się długi szlak Bojnice, plac – Przełęcz Javorinka w Góry Strażowskie — w stronę Čičmian, gdzie warto zajrzeć do muzeum Dom Radenów w Čičmanach. Na łatwy spacer nadają się trasy Bojnice, uzdrowisko – Św. Vendelín i Bojnice, szpital – Schronisko Bohatka — krótkie ścieżki przez leśny park nad miastem.

Oficjalna strona: bojnicecastle.sk

Zdjęcia: Studiowacho, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Pilifo, CC0, Wikimedia Commons; Peko, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Radosław Botev, CC BY 3.0 pl, Wikimedia Commons; Phyrexian, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.