Błyszcz

Błyszcz (słow. Blyšť) to wierzchołek o wysokości 2159 m w głównej grani Tatr Zachodnich, na granicy polsko-słowackiej. Jest słabo odgraniczonym zakończeniem północnej grani Bystrej (2248 m), najwyższego szczytu Tatr Zachodnich; z geograficznego punktu widzenia Błyszcz nie jest szczytem, bo między nim a Bystrą nie ma żadnego obniżenia grani. Zbudowany jest z granitów i gnejsów i wznosi się ponad dolinami Pyszniańską, Kamienistą i Gaborową. Południowa część masywu należy do wsi Pribylina na Liptowie, północna – do gminy Kościelisko w powiecie tatrzańskim.

Błyszcz leży w głównym grzbiecie Tatr między dwoma wybitnymi szczytami – Kamienistą na wschodzie, od której oddziela go Pyszniańska Przełęcz, i Starorobociańskim Wierchem na zachodzie, z którym łączy go niska, poszarpana grań z Siwym Zwornikiem i Liliowymi Turniami. Na polską stronę, do Doliny Pyszniańskiej, opada stroma, 400-metrowa ściana, tworząca w niższych partiach skalne żebra zwane Grzędami.

Jak dojść / szlaki

• Czerwony szlak główną granią przez Liliowy Karb, Liliowe Turnie, Banistą Przełęcz i Błyszcz do Pyszniańskiej Przełęczy: z Liliowego Karbu na Błyszcz ok. 55 min (w dół 35 min), z Błyszcza na Pyszniańską Przełęcz ok. 40 min (z powrotem 55 min).
• Niebieski szlak (tylko po stronie słowackiej) od zielonego szlaku w Dolinie Gaborowej na Banistą Przełęcz – ok. 1 h; dalej prowadzi na Bystrą zachodnimi zboczami Błyszcza tuż pod jego grzbietem – ok. 40 min.

Od strony słowackiej na grań prowadzą też niebieski szlak z Podbańskiej Doliną Kamienistą na Pyszniańską Przełęcz i żółty szlak z Hrdova Doliną Bystrą przez Bystrą. Ze szczytu na Bystrą wiedzie nieznakowana, ale często używana ścieżka. Oba szlaki graniowe są co roku zamknięte od 1 listopada do 15 czerwca.

Co widać ze szczytu

Trawiasto-skalisty wierzchołek daje widok dookolny. Widać wiele szczytów Tatr Zachodnich i Wysokich, okoliczne doliny i Podhale po polskiej stronie, a przy dobrej widoczności także Kotlinę Podtatrzańską, Kozie Grzbiety, Słowacki Raj, Beskid Orawski i fragment Niżnych Tatr. Sam Błyszcz razem z Bystrą dobrze widać z Doliny Kościeliskiej, zwłaszcza spod schroniska PTTK na Hali Ornak i znad Smreczyńskiego Stawu.

Przyroda i historia

Skaliste zbocze Błyszcza często błyszczy w promieniach słońca – stąd nazwa. Upowszechnił ją Walery Eljasz-Radzikowski, autor jednego z pierwszych przewodników po Tatrach. Wcześniej szczyt nazywano Pyszną od hali o tej nazwie, a Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje też formę Błyski Wierch.

Pod koniec XIX i w pierwszej połowie XX w. Błyszcz i Bystra były popularnym celem wycieczek. Pierwsi turyści korzystali z gospody na polanie Stare Kościeliska, później z nieistniejącego już schroniska na Hali Pysznej. Po utworzeniu w 1947 r. rezerwatu Tomanowa-Smreczyny Błyszcz na długo stał się niedostępny dla polskich turystów; obecnie można na niego wejść z Banistej Przełęczy.

Rejon Błyszcza porasta ciekawa flora: rosną tu m.in. mietlica alpejska, ukwap karpacki i saussurea wielkogłowa – gatunki występujące w Polsce tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w Tatrzańskim Parku Narodowym po stronie polskiej i w TANAP-ie po słowackiej. Poruszać się wolno wyłącznie po znakowanych szlakach, a szlaki graniowe na Błyszcz są zamknięte od 1 listopada do 15 czerwca. Grań jest odsłonięta na wiatr i burze, więc latem wychodź wcześnie i śledź prognozę. W polskich Tatrach pomocy udziela TOPR: 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112; w słowackich – HZS: 18 300 (+421 18 300).

Zdjęcia: 1bumer, CC BY-SA 3.0; Opioła Jerzy, CC BY 2.5; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Opioła Jerzy, CC BY 2.5; Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.