Zamek Orawski

„Orle gniazdo” nad Orawą

Zamek Orawski (Oravský hrad) wznosi się na stromej wapiennej skale nad rzeką Orawą we wsi Oravský Podzámok na północy Słowacji. Jego najwyższa część leży około 112 m nad rzeką. Budowę rozpoczęto po najeździe tatarskim w 1241 roku w miejscu dawnego drewnianego grodu, a pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1267 roku, gdy zamek przejął król Bela IV.

Przez stulecia twierdza była siedzibą komitatu orawskiego i państwa orawskiego, do którego należała niemal cała Orawa. Największą przebudowę przeprowadził ród Thurzonów, który objął zamek w 1556 roku; obecny wygląd kompleks uzyskał w 1611 roku. W 1800 roku zamek spłonął i dopiero po II wojnie światowej został gruntownie odnowiony (1953–1968). Dziś mieści się tu Muzeum Orawskie im. P. O. Hviezdoslava. Miłośnicy kina znają go z niemego filmu „Nosferatu” (1922): właśnie tu nakręcono część scen w zamku hrabiego Orloka.

Co zobaczyć

Kompleks składa się z Zamku Dolnego, Środkowego i Górnego, rozłożonych tarasami wzdłuż skały. Łącznie jest tu 155 pomieszczeń i 754 schody, więc zwiedzanie to prawdziwy spacer pod górę.

• Trasa podstawowa (A) — cały rok oprócz kwietnia: system obronny Zamku Dolnego, ekspozycje historyczna, przyrodnicza i etnograficzna w Zamku Środkowym oraz Cytadela z ekspozycją archeologiczną i mediateką filmów nakręconych na zamku. Bez przewodnika ok. 60 min, z przewodnikiem 90 min.
• Trasa mała (B) — od maja do października: skarbiec, kaplica św. Michała i piętro pałacu Thurzonów. Ok. 30 min, dla osób z lękiem wysokości lub ograniczoną sprawnością ruchową.
• Trasa duża (A+B) — od maja do października, wszystkie udostępnione pomieszczenia (ok. 90 min, z przewodnikiem 140 min).

Najbardziej efektownie zamek wygląda z mostu i brzegów Orawy. W sezonie muzeum organizuje zwiedzanie nocne ze scenkami teatralnymi.

Informacje praktyczne

Dojazd. Z Zakopanego to ok. 64 km samochodem (ok. 1 h 15 min) przez Chochołów oraz słowackie Trstenę i Tvrdošín; z Liptowskiego Mikułasza ok. 47 km, z Dolnego Kubína 10 km. Na linii kolejowej Kraľovany – Trstená jest stacja Oravský Podzámok, skąd do kasy ok. 10 minut pieszo; przystanek autobusowy „Oravský Podzámok, námestie” jest 3 minuty od kasy. Kilka płatnych parkingów znajduje się ok. 300 m od kasy.

Bilety. Kasa znajduje się pod skałą — na zamku biletów się nie kupi. Trasa podstawowa kosztuje 9 € dla dorosłych i 4,50 € dla dzieci, studentów i seniorów; bilet rodzinny 22,50 €. Trasa mała — 7 €, duża — 13 €. Osobno płaci się za fotografowanie (3 €) i filmowanie (5 €). Godziny pracy kasy zmieniają się co miesiąc (zob. „Godziny otwarcia”), najdłuższe są w lipcu i sierpniu (8:30–17:00).

Warto wiedzieć. Ścieżki na zamku są strome i nierówne, dlatego nie da się wejść z wózkiem dziecięcym, na wózku inwalidzkim ani z rowerem. Zwierząt nie wpuszcza się, nawet psów w kagańcu. Od listopada do kwietnia kaplica, skarbiec i druga galeria zamkowa są zamknięte, a przy oblodzeniu lub śniegu może zostać zamknięta także Cytadela. Przy bramie nie ma zadaszenia, więc w niepogodę lepiej czekać w altanie lub centrum informacji. Latem turyści indywidualni mogą skorzystać z oprowadzania po słowacku.

W pobliżu

Zamek Orawski łatwo połączyć z innymi zabytkami Orawy: drewnianym kościołem Wszystkich Świętych w Tvrdošínie (UNESCO), kościołem artykularnym w Leštinach i skansenem Muzeum Wsi Orawskiej koło Zuberca. Na Liptowie niedaleko są ruiny zamku Likawa.

Oficjalna strona: oravskemuzeum.sk

Zdjęcia: MarianekM, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Schliemann, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Samuel Mudrík, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Miro Svorc, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Photograph: Kateryna Baiduzha, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.