Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie
Gotycki zrąb na starym cmentarzu
Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych (Kostol Všetkých svätých) stoi na cmentarzu w Twardoszynie (Tvrdošín) na Orawie, zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od granicy z Polską. To najstarsza budowla miasta i jeden z najcenniejszych zabytków drewnianej architektury sakralnej Słowacji. 7 lipca 2008 roku wpisano go na Listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z innymi drewnianymi świątyniami słowackich Karpat, a wcześniej, w 1994 roku, kościół otrzymał nagrodę Europa Nostra za wzorową renowację. Według miasta to jedyna świątynia na Słowacji z oboma wyróżnieniami.
Parafia w Twardoszynie wzmiankowana jest już w 1395 roku, a sam drewniany kościół powstał w XV wieku (źródła podają różne daty — od pierwszej do drugiej połowy stulecia). Zbudowano go z bali czerwonego świerka. W latach 1650–1654, gdy świątynią władali protestanci, przebudowano ją w duchu renesansu: wybito nowe wejście południowe z renesansowym portalem i pomalowano wnętrze. Gruntowną renowację przeprowadzono pod koniec XX wieku.
Co zobaczyć
Z zewnątrz kościół zachwyca stromym gontowym dachem z ośmioboczną wieżyczką i szerokimi sobotami otaczającymi ściany. Wewnątrz zachowało się wiele wystroju z XVII wieku:
- kasetonowy strop nawy z 49 rozetami i malowidłami polnych i ogrodowych kwiatów (1653–1654);
- sklepienie prezbiterium z gwiaździstym niebem i postaciami ewangelistów;
- późnobarokowy ołtarz główny z końca XVII wieku z obrazem Wszystkich Świętych;
- ambona z 1654 roku z figurami czterech ewangelistów oraz obraz św. Jerzego na koniu walczącego ze smokiem (ok. 1653).
Część pierwotnego gotyckiego wyposażenia trafiła po I wojnie światowej do muzeum w Budapeszcie. Cmentarz otacza mur z barokową bramą pod gontowym daszkiem, a wśród grobów jest renesansowa kamienna płyta z 1555 roku. Kościół jest niewielki, zwiedzanie trwa 20–30 minut, więc łatwo połączyć je z innymi miejscami Orawy.
Ciekawostka: kościół ma swoją miniaturę w skali 1:25 — stoi ona w parku miniatur we wsi Podolie na zachodzie Słowacji, a w 2008 roku reprezentowała kraj na spotkaniu europejskich parków miniatur w Niemczech. W drewnianym kościele można też wziąć ślub. Jeśli masz wolną godzinę, wejdź nad miasto do miejsca modlitwy Skalka pod Jaworowym Wierchem: w skale stoi figura Matki Bożej, a widać stamtąd cały Twardoszyn i szczyty Tatr Zachodnich.
Informacje praktyczne
Dojazd. Twardoszyn leży przy drodze z Zakopanego do Zamku Orawskiego: z Zakopanego ok. 40 km (ok. 50 minut) przez Chochołów i Trstenę, z Liptowskiego Mikułasza ok. 70 km. Kościół stoi przy ulicy Cintorínskiej, na cmentarzu miejskim.
Godziny i bilety. W sezonie 2026 (1 maja–30 września) kościół jest otwarty codziennie oprócz poniedziałku od 10:00 do 16:00. Poza sezonem można go zwiedzić tylko po wcześniejszym umówieniu, co najmniej dzień przed wizytą: telefon +421 903 375 929 lub e-mail [email protected] (miejski ośrodek kultury). Bilet dla dorosłych kosztuje 2 €, dla dzieci 1 €, a zgoda na zdjęcia i filmowanie 1 €. Pamiętaj, że to czynny cmentarz: zachowuj się cicho i z szacunkiem.
W pobliżu
Pół godziny w dół Orawy leży Zamek Orawski, dalej na południe kościół artykularny w Leštinach, kolejny obiekt UNESCO. Na wschodzie, pod Rohaczami, czeka skansen Muzeum Wsi Orawskiej.
Oficjalna strona: tvrdosin.sk
Zdjęcia: SchiDD, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Cvmu123, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Schliemann, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Lollencja, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu ≈275 km, ≈3 h 35 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Koszyc → autostrada D1 przez Preszów, Poprad i Liptowski Mikułasz do Rużomberku (≈270 km, ≈3 h 25 min od granicy). Ze Lwowa szybciej przez Polskę: M-10 → Krakowiec – Korczowa → A4 do Krakowa → S7/DK7 do granicy Chyżne – Trstená → R3 i I/59 przez Dolný Kubín do Rużomberku: ≈482 km, ≈6 h 15 min (przez Użok i Ubľę ≈500 km, ≈7 h 30 min). Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŁatwyJednodniowyZnakowanyHabovka, Pod Klimkovým wierzchem Skansen BrestováProfil wysokości715–927 m5,6 kmpodejście 52 m≈ 1,5 godz. marszu7,2 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyZuberec Leśniczówka pod Białą SkałąProfil wysokości759–947 m4,8 kmpodejście 4 m≈ 1 godz. marszu9,5 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”
ŚredniJednodniowyZnakowanyZuberec Tatliakowe JezioroProfil wysokości760–1 377 m12,8 kmpodejście 612 m≈ 4,5 godz. marszu9,5 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Ciekawe w pobliżu
MuzeumMuzeum Wsi Orawskiej (skansen w Zubercu)11 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Muzeum Wsi Orawskiej (Múzeum oravskej dediny) to skansen na polanie Brestová na wysokości ok. 830 m, u stóp Tatr Zachodnich — Rohaczy.
ZamekZamek Orawski17 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Zamek Orawski (Oravský hrad) wznosi się na stromej wapiennej skale nad rzeką Orawą we wsi Oravský Podzámok na północy Słowacji.
WodospadRohackie Wodospady18 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Rohackie Wodospady (Roháčsky vodopád) to najbardziej znane wodospady Tatr Zachodnich, w masywie Rohaczy (Roháče), około 12 km na wschód od wsi Zuberzec (Zuberec) na...Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Aquaparki i baseny termalneKąpielisko termalne Orawice14 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Kąpielisko termalne Orawice (Termálne kúpalisko Oravice) to miejskie baseny termalne w górskiej osadzie Orawice (Oravice) u stóp Tatr Zachodnich.
Aquaparki i baseny termalneTermy Meander w Orawicach14 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Meander Thermal & Ski Resort (dawniej Meander Park) to termalny aquapark i ośrodek narciarski w górskiej osadzie Orawice (Oravice) na północy Słowacji, u stóp Tatr...
Aquaparki i baseny termalneChochołowskie Termy19 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Największe termy w Polsce — w podhalańskiej wsi Chochołowskie Termy znajdują się we wsi Chochołów na Podhalu, na północny zachód od Zakopanego, niedaleko granicy ze...
Serowarnie i połoninyBacówka na Polanie Chochołowskiej20 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Polana Chochołowska to największa polana w polskich Tatrach i jedna z największych w całym masywie. Leży w Dolinie Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich na wysokości...
Serowarnie i połoninyBacówka w Dolinie Kościeliskiej24 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Bacówka Józefa Słodyczki na polanie Wyżnia Kira Miętusia to chyba najłatwiej dostępna bacówka polskich Tatr.
Aquaparki i baseny termalneUzdrowisko Lúčky i AQUA-VITAL Park25 km od „Drewniany gotycki kościół Wszystkich Świętych w Twardoszynie”Uzdrowisko Lúčky (Kúpele Lúčky) leży w cichej dolinie pod Górami Choczańskimi, we wsi Lúčky niedaleko Rużomberka.